پنجشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۵

به گفته دبیر اجرایی خانه کارگر بندر امام، کارگران واحدهای آسیب‌دیده اکنون نه در
وضعیت عادی تولید، بلکه در شرایطی میان کار و آماده‌باش قرار دارند. ابراهیم
پیرایش گفته است که در حال حاضر کارگران با یک‌دوم یا یک‌سوم ظرفیت در محل کار
حاضر می‌شوند و بیشتر در حالت آماده‌باش یا دورکاری قرار دارند؛ به دلیل ادامه
عملیات آواربرداری و الزامات امنیتی، اجازه حضور کامل به آنان داده نمی‌شود و در
برخی موارد شاید تنها یک‌پنجم کارگران بر سر کار حاضر باشند.
این کاهش حضور، فقط یک مسئله فنی یا ایمنی نیست، بلکه مستقیماً به معیشت
کارگران گره خورده است. اگرچه حقوق روزهایی که کارگران در محل کار حاضر
می‌شوند پرداخت می‌شود، اما مسئله اینجاست که بخش بزرگی از درآمد کارگران
منطقه به اضافه‌کاری وابسته است. اگر اضافه‌کاری حذف شود، حداقل حقوق قانون
کار حتی پاسخگوی یک‌پنجم مخارج خانواده کارگر هم نیست.
اگر این روند ادامه پیدا کند، بخش بزرگی از نیروی انسانی بیکار خواهد شد. دبیر
اجرایی خانه کارگر بندر امام تصریح کرده که ۷۰ درصد این کارگران حتی توان تحمل
یک یا دو ماه بیکاری موقت را ندارند و دولت باید برای احتمال تعطیلی کارگاه‌ها و
استمرار وضعیت فعلی، تدبیری فوری بیندیشد. در نتیجه، وضعیت کنونی کارگران اکنون
را نمی‌توان فقط در این عبارت خلاصه کرد که واحدها هنوز به‌کلی تعطیل نشده‌اند.
واقعیت دقیق‌تر این است که بخشی از نیروها هنوز در مدار کارند، اما با ظرفیت پایین،
حضور محدود، شرایط امنیتی، ابهام نسبت به تداوم تولید، و فشار شدید معیشتی
روبه‌رو هستند.
در سطح عملیاتی نیز منابع وزارت نفت و شرکت ملی صنایع پتروشیمی بر این نکته
تأکید کرده‌اند که آسیب به تأسیسات جانبی صنعت پتروشیمی، آسیبی موضعی و جدا از
کل زنجیره نیست. به گفته مدیر کنترل تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، تأسیسات
جانبی در ماهشهر در ۱۵ فروردین و در عسلویه در ۱۷ فروردین هدف حمله قرار
گرفتند و آسیب به این بخش‌ها می‌تواند عملاً همه صنعت پتروشیمی را زخمی کند، زیرا
اختلال در زیرساخت‌های جانبی، اثر خود را بر واحدهای دیگر و بر کل زنجیره تولید
می‌گذارد. برای کارگران نیز این یعنی نااطمینانی فقط به همان واحدی که مورد اصابت

قرار گرفته محدود نمی‌ماند؛ بلکه می‌تواند به کل شبکه اشتغال و تولید در منطقه
سرایت کند.
اهمیت صنعت پتروشیمی برای ایران
صنعت پتروشیمی در ایران یکی از مهم‌ترین محورهای اشتغال، ارزآوری و صادرات
غیرنفتی است. بر اساس داده‌های شرکت ملی صنایع پتروشیمی و انجمن کارفرمایی
صنعت پتروشیمی، ایران سال گذشته ۸۲ میلیون تُن تولید پتروشیمی داشت و ظرفیت
تولید کشور نیز ۱۰۰ میلیون تُن اعلام شد. به علاوه، این صنعت ۱۴۳ هزار شغل
مستقیم ایجاد کرده است. همزمان، صادرات پتروشیمی دومین منبع درآمد کشور پس از
نفت خام است و حدود ۳۳ درصد صادرات غیرنفتی ایران را تشکیل می‌دهد.
بر أساس گزارش اس‌اندپی گلوبال، ایران پیش از جنگ ۷۵ مجتمع پتروشیمی فعال
داشت و صادرات این بخش سالانه حدود ۱۳ میلیارد دلار درآمد ایجاد می‌کرد. ایران
همچنین ۱۴۳ پروژه پتروشیمی در دست ساخت دارد که برای تکمیل آنها حدود ۲۴
میلیارد دلار سرمایه‌گذاری لازم است.