طرح چهار مادهای چین برای صلح خاورمیانه و پیشبرد تجارت آزاد میان چین وشورای همکاری خلیج
پنجشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۵
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در دیدار با خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد
ابوظبی، ضمن تأکید بر گسترش شراکت راهبردی پکن و امارات، یک طرح چهار
مادهای برای صلح و ثبات در خاورمیانه ارائه کرد؛ طرحی که در مرکز آن، همزیستی
مسالمتآمیز، احترام به حاکمیت کشورها، پایبندی به حقوق بینالملل و پیوند دادن
امنیت با توسعه قرار دارد. این دیدار روز سهشنبه ۱۴ آوریل در پکن انجام شد و هم
خبرگزاری شینهوا و هم وزارت خارجه چین جزئیات آن را منتشر کردند.
به گفته شی، کشورهای خاورمیانه و خلیج فارس همسایگانی جداییناپذیر هستند و باید
برای ایجاد یک ساختار امنیتی مشترک، فراگیر، همکاریمحور و پایدار در منطقه
حرکت کنند. او در بخش دوم پیشنهاد خود بر اصل حاکمیت ملی تکیه کرد و گفت امنیت،
تمامیت ارضی و استقلال کشورهای منطقه باید به طور کامل محترم شمرده شود. در
بخش سوم نیز بر این نکته انگشت گذاشت که حقوق بینالملل نباید گزینشی اجرا شود
و جهان نباید دوباره به “قانون جنگل” بازگردد. بخش چهارم پیشنهاد چین نیز بر این
پایه استوار بود که بدون توسعه، امنیت پایداری شکل نمیگیرد و بدون امنیت نیز
توسعه ممکن نیست.
اهمیت این موضعگیری فقط در محتوای سیاسی آن نیست، بلکه در زمانبندیاش نیز
هست. این سخنان در حالی مطرح شده که تنش در منطقه پس از شکست دور اخیر
گفتوگوهای آمریکا و ایران بالا مانده، آمریکا محاصره دریایی علیه بنادر ایران را
آغاز کرده و بحران در تنگه هرمز بر بازار انرژی و کشتیرانی جهانی فشار آورده است.
رویترز گزارش داده که شی در این دیدار عملاً از زبان انتقاد به جنگ آمریکا و اسرائیل
علیه ایران استفاده کرد و هشدار داد که قانون بینالملل نباید “هر وقت به کار آمد اجرا
و هر وقت به کار نیامد کنار گذاشته شود.”
این تحرک دیپلماتیک همچنین نشان میدهد که چین میکوشد در میانه بحران جاری،
خود را به عنوان بازیگری با نقش سیاسی پررنگتر در خاورمیانه مطرح کند. پکن در
کنار دعوت به گفتوگو و آتشبس، بهطور همزمان در حال تعمیق روابط اقتصادی با
امارات نیز هست.
سیاست چین در منطقه خاورمیانه بر دو پایه متکی است: از یک سو مخالفت آشکار با
بیثباتی نظامی و دفاع از اصل حاکمیت کشورها، و از سوی دیگر تلاش برای تثبیت
موقعیت چین به عنوان شریک اقتصادی و دیپلماتیک قابل اتکا برای دولتهای عربی
حوزه خلیج فارس.
رویترز مینویسد سفر ولیعهد ابوظبی به پکن، با حضور چهرههایی چون سلطان احمد
الجابر و وزیران سرمایهگذاری و تجارت امارات، نشانهای از اراده دو طرف برای
گسترش یک کریدور اقتصادی رو به رشد میان چین و امارات است؛ مسیری که قرار
است در ماههای آینده با نشست دوم چین و کشورهای عربی و نیز تلاش برای پیشبرد
توافق تجارت آزاد میان چین و شورای همکاری خلیج فارس تقویت شود.