واشینگتنپست: جنگ ایران موازنه قدرت را به سود چین تغییر داد؛ موقعیت ضعیفتر ترامپ؟
جمعه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
دونالد ترامپ کمی بعد از ۸ شب چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت به وقت پکن، در میان
استقبال گارد احترام و جوانانی که پرچمهای آمریکا و چین را تکان میدادند، وارد این
شهر شد و سفری را آغاز کرد که گرچه محور اصلی آن تجارت است، اما ناظران به
نتایج مذاکرات درباره جنگ ایران در این سفر چشم دوختهاند.
هان ژنگ، معاون رییسجمهوری چین، دیوید پردو، سفیر آمریکا در چین، شیه فنگ،
سفیر چین در آمریکا و ما ژائوشو، معاون اجرایی وزیر امور خارجه چین، در دومین
سفر رییسجمهوری آمریکا به چین از او استقبال کردند.
یک گزارش محرمانه اطلاعاتی آمریکا که همزمان با سفر دونالد ترامپ به پکن در میان
مقامهای ارشد واشینگتن در گردش است، هشدار میدهد چین از جنگ ایران برای
تقویت موقعیت ژئوپلیتیک خود و افزایش برتری بر ایالات متحده در حوزههای نظامی،
اقتصادی، دیپلماتیک و اطلاعاتی استفاده کرده است.
به گزارش واشینگتنپست، دو مقام آمریکایی که این ارزیابی را مطالعه کردهاند،
گفتهاند گزارش یادشده این هفته برای ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش
آمریکا، تهیه شده و نگرانیهایی جدی را در داخل پنتاگون درباره هزینههای راهبردی
تقابل واشینگتن با جمهوری اسلامی برانگیخته است.
این گزارش که توسط اداره اطلاعات ستاد مشترک ارتش آمریکا تهیه شده، با استفاده از
چارچوب موسوم به «DIME» واکنش چین به جنگ ایران را در چهار حوزه قدرت
دولتی – دیپلماتیک، اطلاعاتی، نظامی و اقتصادی – بررسی کرده است.
بر اساس این ارزیابی، از زمان آغاز عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری
اسلامی در ۹ اسفند، پکن توانسته از جنگ برای گسترش نفوذ خود بهره ببرد. گزارش
میگوید چین به متحدان عرب آمریکا در خلیج فارس تسلیحات فروخته؛ کشورهایی که
برای محافظت از پایگاههای نظامی و زیرساختهای انرژی خود در برابر حملات
موشکی و پهپادی حکومت ایران به تجهیزات دفاعی نیاز پیدا کرده بودند.
واشینگتنپست همچنین گزارش داد چین در بحران ناشی از بسته شدن تنگه هرمز
توسط جمهوری اسلامی، به کشورهایی که با کمبود انرژی روبهرو شده بودند کمک
کرده و خود را بهعنوان تامینکننده راهحل معرفی کرده است. تنگه هرمز مسیر انتقال
حدود یکپنجم نفت و گاز جهان به شمار میرود و اختلال در آن فشار شدیدی بر
بازارهای جهانی انرژی وارد کرده است.
موقعیت ضعیفتر ترامپ؟
علی واین، مشاور ارشد روابط آمریکا و چین در “گروه بینالمللی بحران” ، گفت
موازنه قدرت از زمان سفر قبلی ترامپ به پکن در سال ۲۰۱۷ تغییر کرده است.
او گفت چین آن زمان تلاش زیادی برای جلب نظر ترامپ و خرید میلیاردها دلار کالای
آمریکایی انجام داد، اما اکنون ترامپ عملا جایگاه رو به رشد چین را پذیرفته است؛ از
جمله با احیای اصطلاح “جی۲” (G2)برای توصیف آمریکا و چین بهعنوان دو
ابرقدرت.
با این حال، ترامپ در شرایطی ضعیفتر وارد مذاکرات شده است: دادگاههای آمریکا
اختیارات او را برای اعمال آزادانه تعرفه بر کالاهای چینی و دیگر کشورها محدود
کردهاند. جنگ ایران نیز باعث افزایش تورم در داخل آمریکا شده و خطر از دست رفتن
کنترل یک یا هر دو مجلس کنگره از سوی جمهوریخواهان در انتخابات
میاندورهای، افزایش یافته است.
هرچند اقتصاد چین نیز با مشکلاتی روبهرو شده، اما شی با فشار اقتصادی و سیاسی
مشابهی مواجه نیست.
با این حال، هر دو طرف مایل هستند آتشبس تجاری حفظ شود. توافقی که در آن ترامپ
تعرفههای سه رقمی علیه کالاهای چینی را متوقف کرد و شی نیز از محدود کردن
صادرات مواد معدنی کمیاب عقب نشست.