گزارش نیویورک تایمز، دال براینکه، موشک آمریکایی کودکان ایرانی را در مدرسه میناب کشته است
سه شنبه ۱۹ اسفند ۱۴۰۴
گزارش تازهای از نیویورک تایمز حاکی است ویدئوی تازهمنتشرشده و مجموعهای از شواهد تصویری، ماهوارهای و میدانی، این احتمال را بهطور جدی تقویت میکند که یک موشک آمریکایی باعث کشته شدن ۱۷۵ نفر، عمدتاً کودک، در یک دبستان در ایران شده است. موضوعی که با ادعای دونالد ترامپ مبنی بر مسئول بودن خود ایران در این حمله در تعارض قرار میگیرد.
به نوشته نیویورک تایمز، ویدئویی که روز یکشنبه از سوی خبرگزاری نیمهرسمی مهر منتشر شد و این روزنامه آن را راستیآزمایی کرده، برخورد یک موشک کروز تاماهاوک به یک پایگاه دریایی در کنار دبستان شجره طیبه در شهر میناب در روز ۲۸ فوریه را نشان میدهد. این روزنامه تأکید میکند که در جنگ جاری، تنها نیرویی که از موشکهای تاماهاوک استفاده میکند ارتش آمریکاست. بر همین اساس، این ویدئو به یکی از مهمترین شواهدی تبدیل شده که روایت رسمی واشنگتن درباره این حادثه را زیر سؤال میبرد.
نیویورک تایمز مینویسد مجموعه شواهدی که گرد آورده ــ شامل تصاویر ماهوارهای، پستهای شبکههای اجتماعی و ویدئوهای دیگری که صحت آنها تأیید شده ــ نشان میدهد ساختمان دبستان شجره طیبه در اثر یک حمله دقیق بهشدت آسیب دیده است؛ حملهای که همزمان با اصابتها به پایگاه دریایی مجاور روی داده است. این پایگاه در اختیار سپاه پاسداران قرار داشته است. به این ترتیب، گزارش نتیجه میگیرد که مدرسه و پایگاه تقریباً در یک بازه زمانی هدف قرار گرفتهاند و این فرضیه را تقویت میکند که هر دو حمله بخشی از یک عملیات واحد بودهاند.
این ارزیابی در شرایطی منتشر شده که ترامپ روز شنبه در پاسخ به پرسش خبرنگار نیویورک تایمز درباره احتمال بمباران مدرسه از سوی آمریکا، چنین موضوعی را رد کرده و گفته بود: «نه. به نظر من و بر اساس آنچه دیدهام، این کار را ایران انجام داده است.» او همچنین مدعی شده بود که ایران در استفاده از مهمات خود بسیار غیردقیق عمل میکند. در همان نشست، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، که کنار ترامپ ایستاده بود، گفت پنتاگون در حال بررسی موضوع است، اما افزود تنها طرفی که غیرنظامیان را هدف قرار میدهد ایران است.
گزارش نیویورک تایمز با استناد به تحلیل فنی خود، این ادعاها را رد میکند. این روزنامه میگوید ویدئوی حمله که نخستین بار گروه پژوهشی بلینگکت درباره آن گزارش داده بود، بهطور مستقل بررسی و تأیید شده است. خبرنگاران این روزنامه با مقایسه جزئیات قابل مشاهده در تصاویر ویدئویی با تصاویر ماهوارهای تازهای که چند روز پس از حمله از میناب ثبت شده، محل فیلمبرداری و اصالت ویدئو را تأیید کردهاند. در این بررسی، ویژگیهایی همچون مسیر خاکی فرسوده در میان فضای سبز و تودههای آوار که در تصاویر ماهوارهای نیز دیده میشوند، با صحنههای ویدئو مطابقت داده شدهاند. همچنین، محتوای ویدئو با دیگر تصاویر تأییدشدهای که بلافاصله پس از حملات ضبط شدهاند، سازگار ارزیابی شده است.
بررسی نیویورک تایمز از این ویدئو نشان میدهد موشک به ساختمانی در پایگاه سپاه که از آن بهعنوان درمانگاه یاد شده اصابت میکند. پس از برخورد، دود و آوار بهصورت تودهای از ساختمان بیرون میزند و همزمان صدای فریاد شاهدان در پسزمینه شنیده میشود. نکته مهمتر آن است که وقتی دوربین به سمت راست میچرخد، از همان لحظه ستونهای بزرگی از دود و گردوغبار از ناحیه اطراف دبستان به هوا برخاستهاند؛ موضوعی که به گفته نیویورک تایمز نشان میدهد مدرسه اندکی پیش از حمله به پایگاه یا تقریباً همزمان با آن هدف قرار گرفته بوده است. این نتیجه با خط زمانی حملات که این روزنامه تنظیم کرده نیز همخوانی دارد.
به نوشته نیویورک تایمز، تحلیل تصاویر ماهوارهای نشان میدهد چند ساختمان دیگر درون پایگاه دریایی نیز در جریان این حمله با ضربات دقیق هدف قرار گرفتهاند. با این حال، این روزنامه یادآور میشود که نبود قطعات قابل مشاهده از جنگافزار در محل و همچنین ناتوانی خبرنگاران مستقل خارجی برای دسترسی مستقیم به صحنه، مانع از آن شده که بتوان با قطعیت مطلق همه جزئیات آنچه رخ داده را بازسازی کرد.
با وجود این محدودیتها، نیویورک تایمز میگوید سلاحی که در ویدئوی تازه دیده میشود یک موشک کروز تاماهاوک است؛ جنگافزاری که نه ارتش اسرائیل و نه ارتش ایران در اختیار ندارند. از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، دهها موشک تاماهاوک از ناوهای نیروی دریایی آمریکا به سوی اهدافی در ایران شلیک شدهاند. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نیز پیشتر ویدئویی از شلیک چندین موشک تاماهاوک از ناوهای نیروی دریایی منتشر کرده و گفته بود این تصاویر مربوط به ۲۸ فوریه، یعنی همان روز حمله به پایگاه و مدرسه، بوده است.
در این گزارش همچنین به مشخصات فنی این موشکها اشاره شده است. وزارت دفاع آمریکا موشکهای تاماهاوک را موشکهایی هدایتشونده، دوربرد و بسیار دقیق توصیف میکند که میتوانند حدود هزار مایل پرواز کنند. این موشکها پیش از شلیک با یک مسیر پروازی مشخص برنامهریزی میشوند و سپس خود را به سمت هدف هدایت میکنند. هر موشک تاماهاوک حدود شش متر طول و نزدیک به دو متر و نیم دهانه بال دارد و کلاهک متعارف آن قدرت انفجاریای معادل حدود ۳۰۰ پوند تیانتی دارد.
دو کارشناس دیگر نیز که در گزارش به آنها استناد شده، همین ارزیابی را تأیید کردهاند. ترور بال، کارشناس پیشین خنثیسازی مهمات در ارتش آمریکا که اکنون با بلینگکت همکاری میکند، و نیز کریس کاب-اسمیت، کارشناس تسلیحات و مدیر یک شرکت امنیتی و لجستیکی، هر دو موشک دیدهشده در ویدئو را تاماهاوک تشخیص دادهاند. این همسویی کارشناسان مستقل، وزن فنی نتیجهگیری نیویورک تایمز را افزایش میدهد.
گزارش همچنین به اظهارات ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، اشاره میکند که در یک نشست خبری در روز چهارشنبه گفته بود نیروهای آمریکایی در زمان حمله به پایگاه و مدرسه، در حال اجرای حملات در جنوب ایران بودهاند. او در نقشهای که ارائه کرد، منطقهای شامل میناب در نزدیکی تنگه هرمز را در میان مناطقی نشان داد که در نخستین صد ساعت عملیات هدف حمله قرار گرفته بودند، هرچند نام میناب را بهطور مستقیم ذکر نکرد. کین همچنین گفته بود در محور جنوبی، ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن فشار نظامی را از دریا در امتداد جنوبشرقی ساحل ایران حفظ کرده و توان دریایی ایران را در سراسر تنگه هرمز هدف قرار داده است.
ژنرال کین پیشتر نیز به نقش موشکهای تاماهاوک در ساعات آغازین جنگ اشاره کرده بود. او در دوم مارس در نشست پنتاگون گفته بود نخستین شلیکهایی که از دریا انجام شد، موشکهای تاماهاوکی بودند که نیروی دریایی آمریکا آنها را رها کرد و سپس حملات در جناح جنوبی ایران آغاز شد. نیویورک تایمز با کنار هم گذاشتن این اظهارات، تصاویر ماهوارهای، ویدئوهای میدانی و نظر کارشناسان تسلیحاتی، نتیجه میگیرد که احتمال اصابت یک موشک آمریکایی به محوطه مدرسه یا ناحیه بلافصل آن بسیار جدی است.
اهمیت این گزارش تنها در روشن کردن یک رویداد میدانی نیست، بلکه در پیامد سیاسی آن نیز نهفته است. اگر شواهد ارائهشده درست باشد، روایت رسمی کاخ سفید درباره حمله به مدرسهای که ۱۷۵ کشته، عمدتاً کودک، بر جای گذاشته، با تردیدی اساسی روبهرو میشود. در آن صورت، نهتنها ادعای ترامپ مبنی بر مسئول بودن ایران زیر سؤال میرود، بلکه موضوع مسئولیت آمریکا در یکی از مرگبارترین حملات به غیرنظامیان از زمان آغاز جنگ، به مسئلهای جدی در سطح افکار عمومی و حقوقی تبدیل خواهد شد.
گزارش نیویورک تایمز تصویری ارائه میدهد که بر اساس آن، حمله به دبستان شجره طیبه در میناب به احتمال زیاد در چارچوب همان عملیات آمریکایی علیه پایگاه دریایی مجاور رخ داده است. هرچند هنوز همه جزئیات نهایی روشن نشده، اما ویدئوی تازه، شواهد ماهوارهای و اظهارات مقامهای نظامی آمریکا، همگی در کنار هم فرضیه نقش مستقیم آمریکا در این فاجعه را بهطور چشمگیری تقویت میکنند.