دوشنبه ۱۳ مرداد ۱۴۰۴

روزنامه اسرائیلی جروزالم‌پست در تحلیلی نوشته است درگیری نظامی اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران یک نقطه عطف حیاتی در رویکرد چین در قبال این دو بازیگر مهم در منطقه خاورمیانه ایجاد کرده و موضع بی‌طرفی همیشگی چین در قبال نزاع دیرینه این دو قدرت را به چالش کشیده است.

این روزنامه یکشنبه، ۱۲ مرداد، نوشت راهبرد چین در قبال خاورمیانه تا پیش از این بر تأمین منافع اقتصادی و تضمین دسترسی به انرژی در بلندمدت، حفاظت از راهگذرهای اصلی تجارت بین‌المللی و سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌ها، فناوری و بخش‌های انرژی، عمدتاً در حوزه خلیج فارس، متمرکز بود و با وجود الزامات راهبردی، تا مدتی پیش عامدانه یک سیاست دوپهلو و چندبعدی را در قبال ایران و اسرائیل در پیش گرفته بود. به نوشته جروزالم‌پست، اما پکن در کنار تلاش برای کمک به ایران جهت بازیابی قابلیت‌های نظامی‌اش که در حملات اسرائیل و آمریکا آسیب دید، انتقادات تندی را متوجه سیاست ایران کرد و رهبری تهران را به افراط‌گرایی ایدئولوژیک و مواضع سیاسی تندروانه متهم کرد.

این روزنامه نوشت، پکن به این باور رسیده که ایران در درگیری اخیر با اسرائیل، به میزان قابل توجهی تضعیف شده، نتوانسته خود را با سایر تحولات جهانی همگام کند و شبکه نیروهای نیابتی آن در منطقه نیز که طی سال‌ها برپا شده بود، در حال فروپاشی است.
به نوشته جروزالم پست، پژوهشگران ارشد چینی حتی گفته‌اند که «حکومت آیت‌الله» (جمهوری اسلامی ایران) اکنون رژیمی در آستانه فروپاشی تلقی می‌شود، و چنین تحولی، دیگر در خدمت منافع راهبردی چین در منطقه نیست که در تلاش برای رهبری بود.
این تحلیل حاکی است که چین مواضع نرم‌خویانه‌تری در قبال اسرائیل اتخاذ کرده و پیش از آن نیز حجم مبادلات بازرگانی با اسرائیل را در سال گذشته به بیش از ۱٦ میلیارد دلار رسانده، و در اسرائیل، نیز که آمریکا متحد اصلی آن بوده، عواملی خواهان بازنگری در مناسبات با چین هستند.

رسانه‌های آمریکایی متعددی در دوره اخیر گزارش داده بودند که چین در جنگ ۱۲ روزه بر خلاف انتظار جمهوری اسلامی، کمکی به تهران نکرد. جروزالم‌پست در این زمینه نوشته است که چین از جمله به دلیل ضعف ساختاری، دارای محدودیت‌های جدی در مدیریت بحران‌های نظامی در اتحادهای غیررسمی خود با کشورهایی مانند ایران و روسیه است.