گزارش آکسیوس از برنامهریزی دولت ترامپ برای مذاکرات با ایران وشروط طرفین
یکشنبه ۲ فروردین ۱۴۰۵
به گزارش آکسیوس، پس از سه هفته جنگ، دولت ترامپ به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه، گفتوگوهای اولیهای را درباره مرحله بعدی و اینکه مذاکرات صلح با ایران چه شکلی میتواند داشته باشد، آغاز کرده است.
آکسیوس نوشت: « دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه گفت در حال بررسی «پایان دادن تدریجی» به جنگ است، هرچند مقامهای آمریکایی انتظار دارند که درگیریها همچنان دو تا سه هفته دیگر ادامه یابد. در همین حال، مشاوران ترامپ میخواهند زمینهسازی برای دیپلماسی را آغاز کنند.»
به گفته منابع، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، نمایندگان ترامپ، در بحثها درباره دیپلماسی احتمالی مشارکت دارند.هر توافقی برای پایان دادن به جنگ باید شامل بازگشایی تنگه هرمز، رسیدگی به ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران، و نیز ایجاد یک توافق بلندمدت درباره برنامه هستهای، موشکهای بالستیک و حمایت ایران از نیروهای نیابتی در منطقه باشد.
به گفته یک مقام آمریکایی و دو منبع دیگر آگاه، در روزهای اخیر هیچ تماس مستقیمی میان آمریکا و ایران برقرار نشده است، هرچند مصر، قطر و بریتانیا پیامهایی را میان دو طرف رد و بدل کردهاند. مصر و قطر به آمریکا و اسرائیل اطلاع دادهاند که ایران به مذاکره علاقهمند است، اما با شروطی بسیار سخت.
خواستههای ایران شامل آتشبس، تضمین عدم ازسرگیری جنگ در آینده، و دریافت غرامت است.
یکی از مقامهای آمریکایی که معتقد است ایران در نهایت پای میز مذاکره خواهد آمد، گفت: «برداشت ما این است که رشد ایران را متوقف کردهایم.» به گفته او، آمریکا از ایران میخواهد شش تعهد را بپذیرد:
- توقف برنامه موشکی برای پنج سال
- توقف کامل غنیسازی اورانیوم
- برچیدن راکتورها در تأسیسات هستهای نطنز، اصفهان و فردو که سال گذشته هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند
- اجرای سازوکارهای نظارتی سختگیرانه خارجی بر تولید و استفاده از سانتریفیوژها و تجهیزات مرتبط که میتواند به پیشبرد برنامه تسلیحات هستهای کمک کند
- امضای توافقهای کنترل تسلیحات با کشورهای منطقه، شامل سقف موشکی حداکثر هزار فروند
- قطع تأمین مالی نیروهای نیابتی مانند حزبالله در لبنان، حوثیها در یمن و حماس در غزه
ایران پیشتر بارها برخی از این مطالبات را رد کرده است و مقامهای تهران همچنین به دشواری مذاکره با رئیسجمهوری اشاره کردهاند که در گذشته وارد گفتوگو شده اما ناگهان اقدام به بمباران کرده است.
وزارت خارجه ایران اعلام کرد عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، روز شنبه به همتای هندی خود گفته است که عادیسازی وضعیت در تنگه هرمز مستلزم آن است که آمریکا و اسرائیل حملات به ایران را متوقف کنند و متعهد شوند در آینده آن را از سر نگیرند.
ترامپ نیز روز جمعه گفت که با مذاکرات مخالف نیست، اما در حال حاضر علاقهای به پذیرش خواسته ایران برای آتشبس ندارد. به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ همچنین درخواست غرامت را «غیرقابل طرح» میداند. یک مقام دیگر گفت ممکن است امکان مذاکره درباره بازگرداندن داراییهای مسدودشده ایران وجود داشته باشد.
او افزود: «آنها اسمش را غرامت میگذارند. شاید ما آن را بازگرداندن پولهای بلوکهشده بنامیم. راههای مختلفی برای صورتبندی واژگان وجود دارد تا از نظر سیاسی به آنچه نیاز دارند پاسخ داده شود و در نظامشان اجماع ایجاد شود.» او ادامه داد: «اینها بازی با واژههاست. ابتدا باید به مرحلهای برسیم که اصلاً چنین مسئلهای برای تنظیم واژگان مطرح شود.»
تیم ترامپ در حال حاضر میکوشد به دو پرسش کلیدی پاسخ دهد: چه کسی در ایران بهترین طرف تماس برای مذاکرات است، و کدام کشور میتواند میانجی مناسبتری باشد؟
به گفته مقامهای آمریکایی، عباس عراقچی در مذاکرات گذشته نقش میانجی اصلی را داشته، اما مشاوران ترامپ او را بیشتر «یک دستگاه فکس» میدانند تا فردی که اختیار واقعی برای نهایی کردن توافق داشته باشد. به گفته این مقامها، آنها در تلاشاند مشخص کنند تصمیمگیرنده واقعی در ایران چه کسی است و چگونه میتوان با او ارتباط برقرار کرد.
در حالی که عمان در دور پیشین مذاکرات هستهای میانجی بود، آمریکا اکنون به دنبال میانجی دیگری است و ترجیح میدهد قطر این نقش را بر عهده بگیرد، زیرا بیاعتمادی متقابلی با عمان وجود دارد. مقامهای آمریکایی میگویند قطر در موضوع غزه خود را بهعنوان میانجی مؤثر و قابل اعتماد نشان داده است.
به گفته دو منبع، قطریها آمادهاند در پشت صحنه کمک کنند، اما تمایلی ندارند که میانجی رسمی و اصلی باشند. منابع میگویند مشاوران ترامپ میخواهند در صورت شکلگیری مذاکرات با ایران در آینده نزدیک، آمادگی لازم را داشته باشند. به گفته منابع، شروط ویتکاف و کوشنر مشابه همان پیشنهادهایی خواهد بود که دو روز پیش از آغاز جنگ در ژنو ارائه کرده بودند.