پنجشنبه ۷ مهر ۱۴۰۱

سازمان مردم نهاد “گلوبال ویتنس” می‌گوید در سال ۲۰۲۱ میلادی نزدیک به ۲۰۰ فعال محیط زیست در سراسر جهان کشته شدند.

قربانگاه بزرگ عاشقان طبیعت با ۵۴ کشته در مکزیک است؛ سه چهارم از فعالان زیست محیطی جان باخته در سال ۲۰۲۱ میلادی نیز در آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی زندگی می‌کردند.

شمار قربانیان مخالف با نابودی محیط زیست در مکزیک از ۳۰ نفر در سال ۲۰۲۰ میلادی به ۵۴ نفر رسیده و با افزایش کم سابقه‌ای روبرو شده است.

پس از مکزیک، کلمبیا و برزیل و نیکاراگوئه مرگبارترین کشورها برای فعالان محیط زیست هستند؛ ده ها نفر در سال ۲۰۲۱ میلادی در این کشورها به قتل رسیده‌اند.

فعالان مخالف با استخراج معادن مهمترین قربانیان حوزۀ محیط زیست بوده‌اند. در سال گذشته میلادی ۲۷ نفر از مبارزانی که علیه استخراج بی‌رویه در معادن دست به اعتراض زده بودند، به قتل رسیدند.

در حال حاضر دست کم در اروپا، مساله محیط زیست به یکی از مهم ترین چالش ها و اولویت های سیاستمداران تبدیل شده است. هر چند که درعمل، بهبود وضعیت حتی در کشورهای غربی بصورت ملموس برای مبارزه تغییرات اقلیمی وجود ندارد.

یکی از نمونه های بی بدیل اهمیت مسایل زیست محیطی و مبارزه با گرم شدن زمین، پیروزی احزاب چپ و بالارفتن محببویت احزاب چپ و شخصیت های فعال محیط زیست در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی در ۵ سال اخیر است.

کاوه مدنی، پژوهشگر مشهورمحیط زیست و معاون سابق سازمان حفاظت محیط زیست در دولت حسن روحانی، معتقد است که چالش های مهمی از دست مبارزه با بحرانهای کوتاه مدت اقتصادی، جنگها و تنش های داخلی مهم ترین مانع مبارزه سراسری کره خاکی ما با چالش درازمدت تغییرات اقلیمی است.

چرا محیط زیست در اولویت سیاستمداران ایران نیست؟

آقای مدنی می گوید: زمانی که می خواهیم میزان توجه کشورها به محیط زیست را بسنجیم نباید از شرایط اقتصادی، سیاسی واجتماعی این کشورها غافل شد. شما چند کشور فقیر و گرسنه می شناسید که محیط زیست اولویت آنها باشد. چند کشور درگیر جنگ و یا آشوب داخلی می شناسید که محیط زیست اولویت آنها باشد. چند کشور با بحران های اقتصادی و تنش های سیاسی می شناسید که اولویت آنها محیط زیست باشد. واقعیت این است که تنها کسانی می توانند که محیط زیست و آینده آن منابع و سرزمین فکر بکنند که شکمشان سیر باشد و نیازهای اولیه آنها برطرف شده باشد. محیط زیست یک چالش از جنس دراز مدت است که باید بجنگد با چالش هایی از جنس کوتاه مدت مانند بیکاری، گرسنگی و مسائل دیگر. زمانی که نیازهای کوتاه مدت کشورها پاسخ درستی ندارند سیاستمداران ناگزیر هستند برای مقابله با بحران و ناآرامیهای مردمی ابتدا همین نیازهای کوتاه مدت را اولویت قرار دهند. به عنوان مثال هیچ کسی در جایی مثل ایران نمی آید به سیاستمداری رای بدهد که می گوید بیکار می شوید ولی من آینده محیط زیست تان را سامان خواهم داد.

بنابراین کشورهای فقیرتر و ضعیف تر در واقع زور مقابله با بحران های محیط زیستی را نخواهند داشت. یکی از آثار چالش های کوتاه مدت را در حتی در جهان پیشرفته با شیوع همه گیری در ماه های اخیر لمس کردیم. همه گیری باعث شد بسیاری از نشست های محیط زیستی کم اهمیت جلوه داده شده و لغو شوند و یا اینکه بسیاری از ابتکار عمل ها برای مبارزه با تغییرات اقلیمی نیمه کاره رها شدند. طبیعی است زمانی که انسان ها برای زندگی خود می جنگند دیگر به مسائل درازمدت نمی اندیشند.