جمعه ۳ مهر ۱۴۰۵

افزایش حضور زنان در کارهای روزمزد، به‌ویژه در باغ‌ها، مزارع، دشت‌ها و کشتزارهای اطراف بانه، در شرایطی رخ داده که مشکلات معیشتی و اقتصادی خانواده‌ها نیز افزایش یافته است؛ موضوعی که نگرانی‌هایی دربارۀ شرایط کار، دستمزد و امنیت رفت‌وآمد این کارگران به وجود آورده است.

بانه را سال‌هاست “نگین اقتصادی” می‌نامند؛ شهری که نام اقتصاد، بازار و تجارت با آن گره خورده است. اما پشت ویترین‌های اقتصادی شهر، واقعیتی دیگر نیز جریان دارد؛ واقعیتی که کمتر دیده می‌شود و کمتر دربارۀ آن سخن گفته می‌شود: زندگی کارگرانی که با دست‌های پینه‌بسته و توان جسمی خود، بخشی از چرخ اقتصاد این منطقه را به حرکت درمی‌آورند.

در این میان، وضعیت زنان کارگر اهمیت بیشتری دارد؛ زنانی که در سال‌های اخیر، حضورشان در عرصه کار روزمزد، به‌ویژه در باغ‌ها، مزارع، دشت‌ها و کشتزارهای اطراف بانه، افزایش چشمگیری یافته است.

این حضور را نمی‌توان صرفاً نشانه‌ای از مشارکت اقتصادی زنان دانست. پشت آن، واقعیتی تلخ  نهفته است؛ واقعیت گسترش مشکلات معیشتی و اقتصادی خانواده‌ها و افزایش شمار زنانی که برای تأمین هزینه‌های زندگی ناچارند در شرایط دشوار کار کنند. زنان کارگر در فصل برداشت و تولید، از ساعات ابتدایی روز تا پایان کار، در فعالیت‌هایی همچون هرس، وجین، برداشت و جمع‌آوری محصولات کشاورزی مشارکت می‌کنند.

رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی بانه میگوید: کار این زنان آسان نیست؛ ساعت‌های طولانی کار، تابش مستقیم آفتاب، گرما، خستگی جسمی و دستمزدی که در بسیاری از موارد با میزان زحمت آنان تناسب ندارد، بخشی از واقعیت زندگی این زنان است اما مشکل تنها به محیط کار محدود نمی‌شود. مسیر رفت‌وآمد به محل کار نیز به یکی از نگرانی‌های جدی این کارگران تبدیل شده است.

وی گفت: هر صبح، در جاده‌های خروجی و اطراف شهر بانه، زنان کارگری دیده می‌شوند که برای رسیدن به محل کار، گاه در شرایطی نامناسب و ناایمن، سوار خودروهای فرسوده، وانت‌بارها و حتی قسمت بار خودروها می‌شوند. مسافتی طولانی را در شرایطی طی می‌کنند که کوچک‌ترین حادثه می‌تواند زندگی آنان و خانواده‌هایشان را برای همیشه تغییر دهد.

عزتی با طرح این پرسش: که آیا این صحنه باید برای جامعه عادی شود؟ افزود: آیا فقر و نیاز اقتصادی می‌تواند توجیهی برای به خطر انداختن جان انسان‌ها باشد؟ پاسخ روشن است: خیر! کارگر، پیش از آنکه نیروی تولید باشد، انسان است. کارگر تنها یک نیروی انسانی برای تولید نیست. کارگر پیش از هر چیز، انسانی دارای کرامت، حق، امنیت و شأن اجتماعی است.

وی افزود: کارفرمایی که از توان و نیروی کار یک انسان برای تولید و کسب درآمد استفاده می‌کند، در برابر سلامت و امنیت او نیز مسئولیت دارد. نمی‌توان هنگام محاسبه سود و هزینه، کارگر را بخشی از چرخه تولید دانست، اما هنگام تأمین امنیت و شرایط مناسب رفت‌وآمد، مسئولیتی برای خود قائل نبود.

مسئولیت اجتماعی کارفرما از همین‌جا آغاز می‌شود. سود اقتصادی هرگز نباید به قیمت به خطر افتادن جان کارگر به دست آید. اگر کارگری از نخستین ساعات صبح تا پایان روز در شرایط سخت و طاقت‌فرسا کار می‌کند و سهمی در تولید و رونق اقتصادی منطقه دارد، حداقل انتظار این است که هنگام رفتن به محل کار و بازگشت به خانه، از امنیت و آرامش نسبی برخوردار باشد.

عزتی گفت: این صحبت‌ها بیشتر فراخوانی برای مسئولیت اجتماعی است. فراخوانی خطاب به کارفرمایان؛ تا امنیت کارگر را بخشی از هزینه تولید و مسئولیت خود بدانند.

وی با اشاره به ضرورت افزایش آگاهی و همبستگی میان کارگران گفت: در کنار مسئولیت کارفرمایان و نهادهای عمومی، خودآگاهی و همبستگی کارگران نیز اهمیت بسیاری دارد.

زنان کارگر باید از حقوق خود آگاه باشند و بدانند که مطالبه امنیت، دستمزد مناسب و شرایط انسانی کار، زیاده‌خواهی نیست؛ حق مسلم آنان است.