کارتونهای شارلی ابدو سقوط خامنهای و رژیم او را تصویر کردهاند!
شنبه ۱۷ دی ۱۴۰۱
انتشار شماره ویژه هفتهنامۀ فکاهی “شارلی ابدو” در فرانسه در نقد علی خامنهای و در دفاع از مبارزۀ زنان و مردان ایران برای دستیابی به آزادی هم پژواکی جهانی یافت هم بحران مناسبات دولتهای ایران و فرانسه را تشدید کرد. حکومت ایران که کاریکاتورهای شارلی ابدو را توهین به اسلام و مرجعیت سیاسی و مذهبی این کشور توصیف کرد دولت فرانسه را مسئول انتشار آنها دانست و در اولین واکنش خود، پس از احضار سفیر فرانسه، “انجمن ایرانشناسی فرانسه” در تهران را از نو تعطیل کرد.
چه چیزی در نقاشیهای “شارلی ابدو” بیش از همه حکومت ایران را خشمگین کرده است؟ حمله به نمادها و در این معنا عالی ترین نماد آن یعنی علی خامنهای؟ همزمانی این حمله با اوضاع سیاسی و بحرانی کشور یا ضعف و نگرانی حکومت از وضعیت به وجود آمده؟ برای یافتن پاسخ به این سؤالات، یک جامعه شناس و یک کارتونیست پاسخ میدهند:
نیکآهنگ کوثر، عضو هیئت مدیرۀ انجمن جهانی مدافع کارتونیستها، گفته است : قانون نانوشتهای در جمهوری اسلامی ایران هست که مطابق آن نقاشی کردن شخصیتها و رهبران روحانی یا تشبیه آنان به چیزی دیگر ممنوع و ناممکن است. اما، خود این به مرور به یکی از نقاط ضعف مهم جمهوری اسلامی ایران در داخل و در خارج از کشور بدل شده است. زیرا که این نقطه ضعف ناتوانی یا عدم ظرفیت نظام یا ساختار اسلامی ایران را برای تحمل و پذیرش کمترین انتقاد را نشان میدهد.
این ناتوانی زمانی بیشتر می شود که اتفاقاً انتقاد در قالب کارتون و کاریکاتور عرضه می شود، زیرا کارتون و کاریکاتور برای عموم مردم حتی کسانی که فهم چندانی از مسائل ندارند، قابل درک است…
جلال ایجادی جامعه شناس. شمارۀ ویژه نشریه “شارلی ابدو” را به انعکاس انتظارات و مطالبات امروز جامعۀ ایران نسبت داده. یعنی مطالبۀ آزادی اندیشه و بیان، آزادی خلاقیت و خلق کردن و نفی جباریت سیاسی و دینی حاکم بر این کشور…”
از نظر نیکآهنگ کوثر “در بسیاری از نظامها همانند نظام اسلامی ایران بی صلاحیتترین افراد بیشترین قدرت را داشتهاند. همین بی صلاحیتترین افراد با مقدس ساختن خود جلوی هر گونه نقد را گرفتهاند و از این اقدام – مقدس جلوه دادن خویش – ابزار سرکوب را ساختهاند. مقدس در واقع چیزی است که پرسیدن و سئوال کردن دربارۀ آن ناممکن یا ممنوع است.
وقتی “شارلی ابدو” با کاریکاتورهای خود پایان زمامداری علی خامنهای و نظام او را به تصویر میکشد، به همان نسبت بر ترس حاکمان نظام مذهبی ایران نیز افزوده میشود .
جلال ایجادی: خشم جمهوری اسلامی از انتشار کاریکاتورهای “شارلی ابدو” به این خاطر نیز هست که متوجۀ یک همسویی جهانی با جنبش اعتراضی داخل کشور شده است. در واقع، جمهوری اسلامی می بیند که جبهۀ مقابل او روز به روز در حال گسترش است و از مرزهای ملی نیز فراتر رفته و در همبستگی بینالمللی با مردم ایران برای رسیدن به آزادی تبلور یافته است.”
مصاحبه شوندگان تصریح کرده اند : جدا از همۀ این ملاحظات حول واکنش رژیم ایران به کاریکاتورهای “شارلی ابدو”، کشوری که به لحاظ محیط زیستاش رو به قهقرا است، رژیماش نمی تواند پایدار باشد. حکومتی که برای احیا و حفظ محیط زیست کشورش طرح و برنامهای ندارد، دیر یا زود ساقط خواهد شد. اما، حکومتی هم که نتواند معیارهای جهانی را قبول کند، نمیتواند بپذیرد که کارتون و کاریکاتور زبان مشترک جوامع برای انتقاد و بیان امیال طی سدهها بوده و هست.
نشریۀ “شارلی ابدو” با انتشار کاریکاتورهای اخیر در انتقاد به خامنهای آنهم در هشتمین سالگرد حملۀ خونین تروریستی اسلامگرایان به کارکنان این نشریه به افکار عمومی امکان میدهد تا رفتارهای حاکمان بی عقل جمهوری اسلامی را با مردم ایران با اقدام خونین تروریستهای اسلامی علیه “شارلی ابدو” مقایسه کرده و بسنجد.
جمهوری اسلامی در قبال انتشار کاریکاتورهای شارلی ابدو فرانسه را تهدید به انتقام گیری کرده است .یک نماینده پارلمان اروپا در واکنش به این تهدید خواسته است که اعضاء اتحادیه بر خروج سفیران ایرانی از اتحادیۀ اروپا موافقت کنند.