چشمانداز مبهم پایان قطعی جنگ بر متن کشمکشهای موجود
سه شنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵
مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی با وساطت پاکستان جهت رسیدن به توافق بر سر چارچوب یک “تفاهم نامه” برای تمدید آتش بس در جنگ، با اظهارات متناقض مسئولان دو دولت در ابهام قرار گرفته است. این تفاهم نامه شامل تمدید آتش بس به مدت ۶۰ روز است و قرار است در این مدت، جنگ در تمام جبههها متوقف گردد و طرفین ضمن انجام اقداماتی تلاش کنند به مذاکره در مورد بقیه مسائل از جمله هستهای، موشکی و نیروهای نیابتی به توافق نهایی و به پایان قطعی جنگ برسند. به گزارش واشنگتن پُست اقدامات اولیه از جانب جمهوری اسلامی طی ۳۰ روز شامل بازگشایی تنگه هرمز و باز گرداندن تردد کشتیها به شرایط پیش از جنگ است. در این تفاهم نامه قید شده که جمهوری اسلامی متعهد میشود از اورانیوم غنی شده خود صرفنظر کند و سلاح هستهای نداشته باشد. در مقابل یکی از مقام جمهوری اسلامی گفته قرار است آمریکا ۱۲ میلیارد دلار از دارائیهای بلوکه شده ایران را آزاد کند. اما خبرگزاری فارس وابسته به جریان اصولگرایان و سپاه پاسداران، روز یکشنبه نوشت، آمریکا در زمینه آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران “دبه کرده و تلاش دارد این منابع را نسیه و حواله به آینده کند. این خط قرمز است و مسئولان از آن کوتاه نمیآیند”.
با این حال شامگاه یکشنبه سوم خرداد، ترامپ در شبکه اجتماعی خود نوشت که توافق بطور کامل انجام نشده و هیچکس آنرا ندیده است. اما به نمایندگان دیپلماتیک خود در مذاکرات دستود داده برای دستیابی به توافق با ایران عجله نکنند و گفته “زمان به نفع ماست و محاصره جمهوری اسلامی در تنگه هرمز تا بعد از امضای توافق ادامه خواهد داشت. من فقط توافقی را امضا خواهم کرد که در آن به هرچه میخواهیم برسیم”. این در حالی بود که مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا همان روز اعلام کرده بود که امروز یا فردا خبرهای در رابطه با توافق با ایران منتشر خواهد شد. منابع مطلع اعلام کردند که تصمیم ترامپ مبنی بر دست نگهداشتن نمایندگانش در امضای توافق با جمهوری اسلامی، پس از گفتگوی تلفنی او با نتانیاهو اتخاذ گردید. نتانیاهو در این مورد تأکید کرد با دونالد ترامپ توافق دارند که هرگونه توافق نهایی با جمهوری اسلامی باید به رفع کامل تهدید هستهای منجر گردد. به این معنا برچیدن تأسیسات غنی سازی هستهای و خارج کردن اورانیوم غنی شده از ایران باید از شروط اولیه هر توافقی باشد. به این ترتیب آمریکا در مسیر چنین توافقی مخالفت و کارشکنی میکند.
اما از سوی دیگر مقامات جمهوری اسلامی و رسانههای وابسته به جریانات اصولگرا نیز با تأکید بر تداوم سیاستهای تاکنونی، تلاش میکنند مانع رسیدن هر توافقی با آمریکا برای پایان جنگ شوند. روز شنبه دوم خرداد عباس عراقچی وزیر خارجه رژیم، اعلام نمود که: “حمایت از حزبالله لبنان همچنان ادامه دارد و یکی از شروط توافق با آمریکا برقراری آتش بس در لبنان خواهد بود. اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه نیز در چنین شرایطی طی پیامی به نعیم قاسم رهبر حزبالله تأکید کرد که حمایت و پشتیبانی جمهوری اسلامی از حزبالله ادامه خواهد یافت”. خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران هم در مطلبی بر کنترل کامل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز و اخذ عوارض از کشتیها تاکید کرد و گفت عبور کشتیهای تجاری از این تنگه مثل سابق نخواهد بود.
در همین رابطه فرماندهان سپاه پاسداران نیز با رجزخوانی و زیاده خواهیهای بیپایه، تلاش دارند از هر توافقی که منجر به خاتمه جنگ با آمریکا گردد، مخالفت و کارشکنی کنند. احمد وحیدی فرمانده کل سپاهپاسداران ، روز یکشنبه سوم خرداد مدعی شد که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در بالاترین سطح آمادگی قرار دارند و هرگونه تعرض مجدد دشمن به جمهوری اسلامی با پاسخی ویرانگر و جهنمی در ابعاد فرامنطقهای روبرو خواهد شد. فرمانده قرارگاه خاتم الانبیا نیز که مسئولیت عملیات نظامی در جنگ کنونی را برعهده دارد، با تهدید آمریکا و اسرائیل و تعریف و تمجید از باصطلاح “اُلگوی جدید جنگ”، اعلام کرد که بر اساس “راهبردهای رهبری برای مدیریت خلیج فارس و تنگه هرمز”، برنامه دارند و دیگر اجازه نخواهند داد تجربه دردناک تاریخی تکرار شود و آماده پاسخ سخت و جهنمی به هر تجاوزی هستند.
او این الگو را تجربهای الهام بخش برای نیروهای “محور مقاومت” و همه مسلمانان جهان نام برد. البته این اُلگو تا کنون چیزی جز جنگ افروزی و حملات پهباد و موشک پرانی به کشورهای مجاور و ایجاد مانع برای رفت و آمد کشتیها در آبراه تنگه هرمز و جاهای دیگر از سوی گروههای اسلامی مورد حمایت جمهوری اسلامی نبوده است. سپاه قدس پاسداران تا کنون در ایران و لبنان و سوریه و جاهای دیگر این “اُلگوی الهام بخش” را با تحمیل هزینههای کلان به سفره کارگران و مردم زحمتکش ایران پیش برده و موجب خسارات جانی و مالی بیشمار و ویرانی و آوارگی تشدید فقر و بیکاری در سطح منطقه شده است.
اگر چه این آتشبس شکننده و حالت نه جنگ و نه صلح به دلایل واقعی و عینی نمی تواند برای مدت طولانی ادامه یابد، با اینحال نتیجه چنین سیاست و موضع گیریها از سوی دو طرف این جنگ جنایتکارانه، همچنان چشمانداز رسیدن به توافق و پایان قطعی جنگ را در ابهام فرو برده است. اگر مافیای قدرت در ساختار حاکمیت جمهوری اسلامی از تداوم جنگ منتفع می گردند، بدون شک پیامد ویرانگر جنگ به ویژه در ایران و کشورهای حوزه خلیج، کار و زندگی و معیشت کارگران و دیگر اقشار تهیدست جامعه را با تنگناهای بیشتری روبرو میسازد. در چنین شرایطی کارگران و زحمتکشان و فرودستان جامعه برای سنگربندی در مقابل تهاجم رژیم به کار و زندگی و معیشتشان راهی جز گسترش مبارزات متحدانه پیش رو ندارند.
سخن روز: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1