چتمهاوس: صلح غزه بدون راهبرد جدید آمریکا درباره ایران پایدار نیست
پنجشنبه ۲۴ مهر ۱۴۰۴
اندیشکده بریتانیایی چتمهاوس با انتشار تحلیلی که روز چهارشنبه ۱۵ اکتبر (۲۳ مهر) منتشر شده در خصوص دستاورد دیپلماتیک دونالد ترامپ؛ رئیسجمهور آمریکا در برقراری آتشبس در غزه، هشدار داد که بدون وجود یک ابتکار دیپلماتیک در قبال مساله ایران، جمهوری اسلامی به نقش مخرب خود در از بین بردن صلح باز خواهد گشت.
مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای این اندیشکده در یادداشت خود مینویسد: این تازه آغاز راه است. مسائل مهمی همچنان حلنشده باقی ماندهاند؛ از جمله حکومت در غزه، موضوع خلع سلاح حماس، و در نهایت مسیر دستیابی به کشور فلسطینی. این موارد تعیین خواهند کرد که آیا این توافق در درازمدت پایدار خواهد ماند یا نه. نویسنده با بیان این که دولت ترامپ نمیتواند تلاشهای خود را فقط به مسیر اسرائیل و فلسطینیها محدود کند میافزاید: بنبست با ایران که از زمان جنگ ۱۲روزه ژوئن راکد مانده، اکنون بر هر تلاشی برای دستیابی به صلحی فراگیر در منطقه سایه انداخته است.
نویسنده با بیان اینکه ایران دعوت برای نشست شرمالشیخ درباره غزه را رد کرد، میافزاید: پیام روشن است: جاهطلبیهای هستهای نامشخص ایران و بنبست آن با ایالات متحده همچنان سایهای بر ثبات گستردهتر در منطقه است. تحلیلگر اندیشکده بریتانیایی چتمهاوس در بخش دیگری از یادداشت خود مینویسد: این دگرگونیهای منطقهای باید فرصتی برای ایالات متحده فراهم آورد. با این حال، دولت ترامپ تاکنون رویکرد خود را به همان اقدام نظامی ژوئن و گزینه پیشفرض ادامه تحریمهای فشار حداکثری محدود کرده و هنوز هیچ مسیر دیپلماتیکی برای پرداختن به جایگاه ایران در نظم منطقهای ارائه نکرده است. به باور نویسنده: این مسئله نگرانکننده است. تاریخ نشان داده است که بدون ابتکار دیپلماتیک روشن، ایران غالبا به نقش امتحانشده و ثابتشده خود بهعنوان خرابکار بازمیگردد.
نویسنده با بیان این که در ایالات متحده، “بحث درباره سیاست ایران دچار دودستگی و سیاسیکاری شده است میافزاید: دولت ترامپ همچنان بر سر اینکه در پی چه نتیجهای است دچار شکاف است: تغییر رژیم، مهار هستهای، یا ادغام دوباره ایران در نظم منطقهای. هر یک از این گزینهها ابزارهای بسیار متفاوتی میطلبد و در نبود اجماع، واشنگتن خطر ارسال پیامهای متناقضی را دارد که باعث تداوم این بحران میشود. تحلیلگر اندیشکده بریتانیایی چتمهاوس در بخش دیگری از یادداشت خود مینویسد: باید بازیگران منطقهای جدیدی نیز وارد این چارچوب شوند. مشارکت عربستان سعودی در این فرایند حیاتی است تا نقشی میانجیگرانه ایفا کند، روابط اقتصادی برقرار سازد و تضمینهای امنیتی ارائه دهد. ریاض مسیر عادیسازی روابط خود با تهران را ادامه داده و در ثبات کلی منطقه منافع مستقیم دارد.
نویسنده همچنین با تاکید بر لزوم جلوگیری از جنگ مستقیم دیگر میان ایران و اسرائیل میافزاید که این باید یک هدف محوری باشد. به باور نویسنده، درگیری تازه، بیثباتی منطقهای را دوباره شعلهور و پیشرفت در غزه را نابود خواهد کرد. تحلیلگر اندیشکده بریتانیایی چتمهاوس میافزاید، اینکه ایران در وضعیت دائمی انزوا و تقابل باقی بماند؛ در نهایت پیشرفت کنونی ترامپ در غزه را تضعیف خواهد کرد. به باور نویسنده، این وضعیت میتواند به این منجر شود که محور مقاومت که اکنون ازهم پاشیده با گذر زمان دوباره خود را احیا کند. و برنامه هستهای که موقتا متوقف شده، میتواند از نو آغاز شود.