پیشنهاد رهبر حزب جمهوریخواه خلق: ترکیه نیازمند تغییرات ساختاری است و کردها باید مالک کشور شوند
پنجشنبه ۳ آبان ۱۴۰۳
اظهارات جنجالی دولت باغچلی، رهبر حزب حرکت ملی (MHP)، درباره عبدالله اوجالان، رهبر زندانی حزب کارگران کردستان (PKK)، موضوع داغ بحثهای سیاسی در ترکیه شده است. باغچلی در سخنرانی خود در جلسه گروهی حزبش در مجلس، پیشنهاد داد اگر حصر اوجالان برداشته شود، او میتواند در مجلس ملی ترکیه حضور یابد و پایان تروریسم و انحلال سازمان PKK را اعلام کند. این اظهارات واکنشهای گستردهای از سوی دیگر احزاب سیاسی به همراه داشته است.
به گزارش منابع ترکی، باغچلی گفت: «اگر اوجالان توان این را دارد که تروریسم را پایان دهد و انحلال سازمانش را اعلام کند، باید به او فرصت داد تا در نشست گروهی حزب دموکراتیک خلق ها DEM در مجلس صحبت کند. ما آمادهایم که با لغو حصر او و اجرای “حق امید” به اوجالان، گامی بزرگ برای حل این بحران تاریخی برداریم.» “حق امید” مفهومی است که به امکان آزادی مشروط محکومان به حبس ابد اشاره دارد، مفهومی که برای مدتها توسط فعالان سیاسی و حقوقدانان کرد در خصوص اوجالان مطرح بوده است.
اردوغان، رئیسجمهور ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه (AKP)، در واکنش به اظهارات دولت باغچلی درباره اوجالان، آن را به عنوان یک «فرصت تاریخی» توصیف کرد. او در جلسهای در مرکز حزب خود گفت: «امیدواریم که پنجره تاریخیای که توسط ائتلاف جمهور (متشکل از حزب AKP و MHP) باز شده است، قربانی حسابهای شخصی نشود. انتظار داریم که همه درک کنند در آینده ترکیه، جایی برای تروریسم وجود ندارد.»
او با تأکید بر اهمیت این فرصت افزود: «این موقعیت نباید با منافع شخصی به خطر بیفتد و همه باید متوجه شوند که در آینده کشور، ترور و خشونت جایگاهی ندارند.» اوزگور اوزل، رهبر حزب جمهوریخواه خلق (CHP)، در واکنش به اظهارات اخیر دولت باغچلی، رهبر حزب حرکت ملی (MHP)، درباره عبدالله اوجالان و پیشنهاد لغو حصر اوجالان و دعوت او به مجلس، گفت: «این مسئله با دعوت یک فرد به مجلس حل نمیشود. اگر قرار است این مشکل حل شود، باید با حضور تمام احزاب و از طریق یک مذاکره جمعی انجام شود.»
اوزل در سخنرانی خود در جلسه گروهی حزب جمهوری خواه خلق، به انتقاد از روندهای پشت پرده و شفاف نبودن این پیشنهاد پرداخت و گفت: «بهنظر میرسد که پشت درهای بسته توافقاتی صورت میگیرد. وقتی صحبت از عفو عمومی به میان میآید، باید همه چیز در مجلس و با شفافیت کامل انجام شود. این نوع مسائل نیازمند یک توافق اجتماعی گسترده است و بدون آن، هیچ نتیجه پایداری نخواهیم داشت.»
وی در پاسخ به اظهارات باغچلی درباره لغو حصر اوجالان و پیشنهاد حضور او در مجلس برای اعلام پایان تروریسم گفت: «اگر قرار باشد این کشور یکپارچه بماند و خونریزیها متوقف شود، ما در حزب جمهوری خواه خلق به پایان تروریسم اهمیت میدهیم و از هر اقدامی که در این مسیر برداشته شود حمایت خواهیم کرد.» اوزل با انتقاد از نقش یکجانبه و بدون مشورت در این فرآیند گفت: «اما باید به کسانی که به خود قدرت و اختیاراتی بیش از حد تصور میدهند بگویم که این مسیر درست نیست. ما در گذشته با افرادی از آن حزب دست دادیم و حتی در مجلس با آنها گفتگو کردیم. حالا هم باید یادآوری کنم که سخنان دولت باغچلی در گذشته هیچ نتیجهای نداشت. تغییر مکرر مواضع او برای ما درس عبرتی شده است و ما دیگر با این تغییرات همراه نخواهیم شد.»
اوزل همچنین به شک و تردید درباره اهداف پشت پرده این پیشنهاد اشاره کرد و گفت: «این برنامه بیش از آنکه برای حل مسائل ترکیه باشد، به نظر میرسد برای حل مشکلات شخصی رجب طیب اردوغان طراحی شده است. به همین دلیل، این برنامه نشانه خوبی به نظر نمی رسد.» وی در بخش دیگری از سخنان خود، تأکید کرد مسئله کردها تنها با شعار و سخن حل نمیشود و نیازمند تغییرات ساختاری در کشور است. او خطاب به دولت باغچلی گفت: «من نیز به نوبه خود پیشنهادی دارم. من به کردها پیشنهاد میکنم که مالک ترکیه شوند. ما باید یک کشور بسازیم که در آن کردها احساس بیگانگی نکنند، همه حقوق دموکراتیک آنها به رسمیت شناخته شود، دانشگاهها حق دانشجویان را ضایع نکنند و تمامی حقوق دموکراتیک در سطح جهانی رعایت شود.
ما بهعنوان حزب بنیانگذار جمهوری، آمادهایم تا این تغییرات را با همکاری همه به اجرا بگذاریم. بیایید کردها را مالک جمهوری ترکیه کنیم.» اوزل در پایان با دعوت به یکپارچگی و اتحاد ملی، خواستار ایجاد یک ترکیه دموکراتیک شد که در آن همه اقوام و گروهها از حقوق برابر برخوردار باشند. او گفت: «بیایید با هم این کشور را بسازیم. ما به دموکراسی، برابری و عدالت برای همه معتقدیم و آمادهایم تا با هر کسی که در این مسیر همراه است، همکاری کنیم. در برابر این چالش، میدان باز است.