دوشنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۴

در ماه‌های اخیر، بیش از ۴۰ پرستار معترض از کار اخراج یا تعلیق شده‌اند و دست‌کم ۹ مورد خودکشی مرتبط با شرایط طاقت‌فرسای کار پرستاری در ایران ثبت شده است. بیش از ۷۰ تجمع اعتراضی در نقاط مختلف کشور برگزار شده و فریاد اعتراض پرستاران پژواک عمیق بحران ساختاری نظام سلامت است؛ بحرانی که جان و کار و زندگی پرستاران را در گرو سودآوری بیمارستان‌های خصوصی و کاهش هزینه‌های دولتی قرار داده است.
 
مبارزات پرستاران در یک ماه اخیر در شهرهای مختلف ایران نشانه‌ی آغاز روندی آگاهانه تر در مبارزه این بخش از طبقه کارگر ایران است. این اعتراضات تنها مطالبه‌ای برای قطع اضافه‌کاری اجباری یا تعرفه‌گذاری نیست، بلکه بازتاب تضاد کار و سرمایه در حوزه سلامت ایران است. پرستاران با صدای بلند هشدار می‌دهند که جان انسان در نظامی که سلامت را کالایی می‌بیند، قربانی منطق سود و بی‌عدالتی می‌شود. در حالی که هزینه زندگی خانواده‌های کارگری به بیش از ۴۰ میلیون تومان رسیده، بسیاری از پرستاران حقوقی به مراتب کمتر دریافت می‌کنند، شکافی که محصول سیاست‌های سرمایه دارانه و ریاضتی دولت‌هاست که با شعار «اصلاح بودجه» هزینه عمومی را کاهش داده‌اند. تورم، ناامنی شغلی و حذف حمایت‌های اجتماعی، پرستاران را در صف فقرای شاغل قرار داده است.

بخش بزرگی از آن‌ها ناچار هستند برای جبران درآمد، اضافه‌کاری اجباری را بپذیرند و زیر فشار کاری سنگین قرار گیرند. نظام سلامت ایران، که باید مکانی برای مراقبت انسانی باشد، به میدانی برای سودآوری شرکت‌های دارویی، بیمه‌ای و بیمارستانی بدل شده است. خصوصی‌سازی درمان، بیمارستان‌ها را به بنگاه درآمدزایی تبدیل کرده و کار پرستاران را به ابزار تولید ارزش اضافی برای سرمایه‌داران تبدیل کرده است. دستمزد پایین پرستاران نسبت مستقیم با سودآوری حوزه سلامت دارد؛ هر ساعت کار بی‌مزد، سود بیشتری را به جیب نیروهای قدرتمند می‌ریزد. مطالبات پرستاران با فریاد «پرستار می میرد ذلت نمی پذیرد» شامل هشت مورد مهم است. تعرفه‌گذاری واقعی، حذف اضافه‌کار اجباری، افزایش حقوق مطابق با خط فقر، افزایش امتیاز سختی کار، اصلاح تعرفه پیش‌بیمارستانی، استخدام رسمی، اجرای قانون مشاغل سخت و پرداخت مزایای جانبی.

گرچه این مطالبات اقتصادی هستند، اما تعرض دولت و سرمایه داران خصوصی به زندگی و معیشت پرستاران را به چالش کشیده اند. پرستاری در ساختار سرمایه‌داری ایران تحت تبعیض اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. اکثر پرستاران زن هستند و این زن‌بودن در نظام مردسالار سرمایه‌داری اسلامی معنای ویژه‌ای دارد: زنان پرستار حامل بار بازتولیدی اجتماعی‌اند که کم مزد یا بی‌مزد باقی می‌ماند. بدن زن و نیروی کار زنانه، همزمان ابزار تولید و بازتولید ارزش است؛ پرستاران هم سلامت جامعه را حفظ می‌کنند و هم بی‌مزد بار مراقبت خانگی را بر دوش دارند. تبعیض در پرداخت دستمزد، نبود امکان ارتقاء، تحقیر در محیط کار و بی‌توجهی به امنیت شغلی زنان پرستار نمونه‌هایی از تبعیض چندلایه است. زن پرستار قربانی انواع ستم همزمان است: ستم طبقاتی ، جنسیتی و در مناطقی که ستم ملی و مذهبی وجود دارد شرایط برای آنان بغرنج‌تر است. با این‌حال حضور پررنگ زنان پرستار در تجمعات، جلوه ای از نقش پیشتاز زنان و نشان‌دهنده‌ی پیوند مبارزه اقتصادی آنان با مبارزه برای کرامت انسانی و برابری جنسیتی است.
 وزارت بهداشت حکومت اسلامی سرمایه داران سیاست‌هایی را در پیش گرفته که به ظاهر «مدیریت هزینه‌ها» می‌نامد اما در عمل به تشدید استثمار ساختاری کادر درمانی منجر شده؛ نظام بودجه‌ای مبتنی بر درآمد اختصاصی بیمارستان‌ها، پرستاران را مجبور به کار بیشتر با مزد کمتر می‌کند. قراردادهای موقت، پیمانی و شرکتی ابزار انقیادند و پرستار ناچار برای حفظ شغل اضافه‌کار اجباری را می‌پذیرد، قربانی منطق سرمایه‌داری می‌شود که اطاعت را جایگزین کرامت انسانی کرده است. اعتراضات ماه‌های اخیر نشان داد که پرستاران به اصلاحات جزئی راضی نیستند و مطالبات شغلی به شعارهای سیاسی و ضدتبعیض بدل شده است. این گذار، شکل‌گیری آگاهی طبقاتی نام دارد و هم‌صدایی با کارگران نفت، معلمان و بازنشستگان نمایانگر مبارزه مشترک طبقه کارگر است. هیچ مبارزه ای برای مطالبات اقتصادی در انزوا پیروز نمی‌شود؛ اتحاد با سایر بخش‌های نیروی کار و جنبش‌های اجتماعی، کارگران، معلمان، بازنشستگان، زنان زحمتکش، رمز موفقیت است.

اتحاد عملی مانند اعتصاب هماهنگ می‌تواند توازن قدرت را تغییر دهد و زبان سیاسی کارگران باشد. اگر جنبش پرستاران از چارچوب وزارت بهداشت فراتر رود و در اتحاد و همبستگی با دیگر بخش های جنبش‌های کارگری ادامه یابد، ظرفیت طرح خواسته‌های بنیادی اجتماعی را خواهد داشت. تجربیات تشکل‌های شورای هماهنگی معلمان و پرستاران اثبات کرد که فقط تشکل‌های شورایی مستقل صدای واقعی زحمتکشان را بازتاب می‌دهند. فعالان و پیشروان چپ و کمونیست لازم است بر متن تداوم مبارزات پرستاران با ارتقای سازمانیابی این مبارزات و اتحاد و همبستگی آنان با دیگر بخش های جنبش کارگری یاری رسانند.  فریاد پرستاران پژواک تاریخی مبارزات همه کسانی است که جان می‌فروشند تا زنده بمانند. در ژرفای این فریادها بذر آگاهی طبقاتی و جنسیتی نوینی در حال شکفتن است که از بیمارستان به خیابان، مدرسه و کارخانه پیوند می‌خورد. هیچ بخش جامعه در انزوا آزاد نخواهد شد؛ آینده این جنبش‌ها در گرو سازمان‌یابی رادیکال و مستقل و شکل دادن به رهبری سراسری است.

سخن روز: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
https://alternative-shorai.tv
https://cpiran.org
https://komala.co
https://t.me/peshrawcpiran
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1 (http://www.instagram.com/Peshrawcpiran1)
https://t.me/KomalaCpiranTv