پول ملی در آغاز هفته بار دیگر رکورد تازهای ثبت کرد و نرخ دلار از مرز ۲۱۰ هزار تومان گذشت
چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵
روز دوشنبه ۹ شهریور چند منبع بازار نرخهایی در محدوده ۲۱۰ تا ۲۱۱ هزار تومان گزارش کردند و برخی پایگاههای غیررسمی در ساعاتی از معاملات قیمت را تا ۲۱۱ هزار و ۷۰۰ تومان نیز نشان دادهاند. شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز نیز عبور دلار از مرز ۲۱۰ هزار تومان را بالاترین سطح تاریخی آن توصیف کرده است.
روند صعودی صبح سهشنبه ۱۰ شهریور نیز متوقف نشده است. نرخهای اعلامشده در بازار آزاد بین منابع مختلف اندکی تفاوت دارد، اما فروشندگان و پایگاههای رصد بازار دلار را حدود ۲۱۰ هزار و ۵۰۰ تا ۲۱۱ هزار و ۱۰۰ تومان گزارش کردهاند. اختلاف چند هزار تومانی میان منابع در شرایط پرنوسان بازار غیررسمی معمول است و از این رو نمیتوان یک نرخ واحد را برای همه معاملات در نظر گرفت.
سقوط تازه ریال پس از دور جدید درگیری مستقیم ایران و آمریکا شدت گرفت. نیروهای آمریکایی روز یکشنبه دو پرتابگر متعلق به سپاه پاسداران را در جزیره لارک هدف قرار دادند؛ واشنگتن گفت این تجهیزات برای استفاده از مینهای دریایی در تنگه هرمز آماده میشدند. ایران نیز در پاسخ موشکهایی به سوی محل استقرار نیروهای آمریکایی در اردن شلیک کرد. این نخستین تبادل مستقیم حملات نظامی دو کشور از اواخر ژوئیه بود و بار دیگر نگرانی از گسترش جنگ را افزایش داد.
فشار بر بازار ارز اما تنها نتیجه تحولات نظامی نیست. دولت دونالد ترامپ در روزهای اخیر کارزار تازهای برای محدود کردن منابع مالی ایران آغاز کرده و از کشورهای عضو گروه ۲۰ خواسته روابط اقتصادی باقیمانده با تهران را قطع کنند. وزارت خزانهداری آمریکا هشدار داده است شرکتها و کشورهایی که به تجارت با ایران ادامه دهند ممکن است با تحریمهای ثانویه و محدودیت دسترسی به نظام مالی دلاری روبهرو شوند.
ابعاد فشار اقتصادی در داخل کشور نیز در آمارهای رسمی آشکار است. بر اساس تازهترین گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه در مردادماه به ۸۹ درصد رسیده و تورم دوازدهماهه ٦۹.۹ درصد بوده است. قیمت گروه خوراکیها و آشامیدنیها نیز نسبت به مرداد سال گذشته حدود ۱۲۷.۵ درصد افزایش یافته؛ رقمی که نشان میدهد فشار سقوط ارزش پول ملی بیش از همه مستقیماً به سفره خانوارها منتقل شده است.
در همین حال، مسعود پزشکیان گفته است حجم صادرات و واردات ایران به دلیل تحریمها و محاصره دریایی آمریکا حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است. رویترز گزارش داده واشنگتن تلاش میکند با محدود کردن مسیرهای بانکی و تجاری و اعمال فشار بر شرکای ایران، درآمدهای ارزی تهران را بیش از پیش کاهش دهد. تنگه هرمز نیز که پیش از جنگ حدود یکپنجم نفت و گاز مایع جهان از آن عبور میکرد، همچنان با اختلال جدی در کشتیرانی روبهرو است.
بانک مرکزی اکنون تلاش میکند مانع ادامه جهش نرخ ارز شود. عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی، روز سهشنبه گفت ایران «ارز کافی» در اختیار دارد و بانک مرکزی آماده است برای آرام کردن بازار تا دو میلیارد دلار ارز تزریق کند. او وضعیت اقتصادی و معیشتی را «دشوار» توصیف کرد، اما ادعای فروپاشی اقتصاد را «جنگ روانی» خواند.