شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵

خبرگزاری رویترز روز جمعه ۲۷ شهریور به نقل از سه منبع آگاه ایرانی گزارش داد که چین پس از درخواست کمک عربستان سعودی از پکن، به‌طور خصوصی از تهران خواسته است برای مهار حوثی های یمن از نفوذ خود وارد عمل شود.

به گفته این منابع، عربستان سعودی پس از پیشروی سریع حوثی‌های تحت حمایت ایران در هفته گذشته، در امتداد سواحل دریای سرخ و اطراف تنگه باب‌المندب، از چین درخواست کمک کرد. این تحولات صادرات نفت و کشتیرانی عربستان را در معرض خطر فزاینده قرار داده است.

چین در مواضع علنی خود خواستار خویشتن‌داری، گفت‌وگو و برقراری دوباره امنیت کشتیرانی شده است، اما به گفته منابع رویترز، پیام خصوصی پکن به تهران فراتر از این مواضع رسمی و عمومی بوده است.

پکن از ایران خواسته با استفاده از نفوذ خود بر حوثی‌ها، مانع گسترش بیشتر درگیری‌ها به مسیرهای انتقال انرژی شود؛ مسیرهایی که چین، به‌عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان به آنها وابسته است.

سه منبع ایرانی که در جریان این گفت‌وگوها قرار داشته‌اند و به شرط ناشناس ماندن با رویترز صحبت کرده‌اند، جزئیاتی درباره نحوه انتقال پیام چین ارائه نکردند. همچنین مشخص نیست این پیام در جریان سفر روز چهارشنبه ۲۵ شهریور عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران به چین منتقل شده است یا خیر.

پاسخ ایران به درخواست چین

به گفته این منابع، پاسخ تهران این بوده است که ثبات و صلح در منطقه به پایان یافتن جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بستگی دارد. این سه منبع گفتند چین تهدید نکرده است که اگر ایران بر حوثی‌ها فشار نیاورد، تهران را تحت فشار اقتصادی قرار خواهد داد.

وزارت امور خارجه چین در پاسخ به درخواست رویترز برای اظهارنظر اعلام کرد که پکن نمی‌خواهد تنش‌های منطقه‌ای بیش از این به یمن و دریای سرخ گسترش یابد و افزایش بی‌ثباتی در منطقه را به سود هیچ‌یک از طرف‌ها نمی‌داند.

این وزارتخانه همچنین تاکید کرد، حاکمیت و امنیت همه کشورها باید محترم شمرده شود و تاسیسات حیاتی برای زندگی مردم نباید هدف حمله قرار گیرند. پکن خواستار توقف اقداماتی شده که شرایط را پیچیده‌تر می‌کنند و بر حل اختلافات از طریق گفت‌وگو و مذاکره تاکید کرده است.

وابستگی چین به تنگه هرمز و باب‌المندب 

یکی از منابع رویترز گفت ایران و متحدانش اکنون بر هر دو سوی شبکه اصلی دریایی منطقه فشار وارد می‌کنند و افزود که “چین هم به هر دو وابسته است“.

آلکس وطنخواه، پژوهشگر ارشد و بنیان‌گذار و مدیر برنامه ایران در “موسسه خاورمیانه” در واشنگتن می‌گوید ممکن است پکن با فشارهای آمریکا بر تهران مخالف باشد، اما منافع چین در خاورمیانه بسیار فراتر از ایران است.

حدود نیمی از واردات نفت چین از این منطقه تامین می‌شود و حجم تجارت سالانه چین با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز حدود ۳۰۰ میلیارد دلار است. وطنخواه گفت ایران می‌تواند تنگه هرمز را مختل کند، اما در نقطه‌ای این اهرم فشار به قدرتی آسیب می‌زند که تهران بیش از پیش به آن وابسته شده است.

“به گفته تحلیلگران، باید دید چین برای عملی شدن خواسته‌هایش اقدامی خواهد کرد یا خیر. آنها می‌گویند میزان جدیت پکن زمانی مشخص خواهد شد که از نفوذ خود بر تهران استفاده کند.