٨ غول نفتی در سه ماه، نود و سە ( ۹۳) میلیارد دلار سود حاصل کردەاند
چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵
در سه ماهەی دوم (٢٠٢٦) که موشکها و پهپادها بر فراز خاورمیانه به پرواز درآمدند، نفتکشها پشت تنگه هرمز متوقف شدند و میلیونها خانواده با افزایش بهای سوخت و انرژی روبهرو شدند، هشت غول نفتی جهان یکی از پرسودترین دورههای تاریخ خود را پشت سر گذاشتند. مجموع سود این شرکتها در فاصله آوریل تا پایان ژوئن به نزدیک ۹۳ میلیارد دلار رسید؛ یعنی بیش از ۷۰۰ هزار دلار در هر دقیقه.
بررسی روزنامه گاردین نشان میدهد آرامکوی عربستان، بریتیش پترولیوم، شل، اکینور، توتالانرژیز، انی، شورون و اکسونموبیل در مجموع تقریباً دو برابر دوره مشابه سال گذشته سود بردهاند. سود مجموع این شرکتها در سهماهه دوم سال ۲۰۲۵ کمتر از ۵۰ میلیارد دلار بود.
عامل اصلی این جهش، افزایش شدید قیمت نفت پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بود. بستهشدن تنگه هرمز و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، قیمت نفت را در مقطعی به بیش از ۱۲٦ دلار در هر بشکه رساند. امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، گفته است بازار جهانی از زمان آغاز جنگ بیش از ٦/٢ میلیارد بشکه نفت را از دست داده است؛ رقمی تقریباً معادل تولید یک ماه جهان. به گفته او، حتی اگر تنگه هرمز همین امروز باز شود، جبران ذخایر ازدسترفته ممکن است تا ۱۸ ماه طول بکشد.
بزرگترین سهم از این خوان گسترده نصیب آرامکو شد. شرکت دولتی نفت عربستان در سهماهه دوم سال ۳۲ میلیارد و ٦۹۰ میلیون دلار سود خالص به دست آورد؛ ٤٤ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته. آرامکو با انتقال بخشی از صادرات خود به خط لوله شرق ـ غرب و پایانههای دریای سرخ توانست آثار بستهشدن تنگه هرمز را کاهش دهد، هرچند شماری از تأسیسات آن هدف حملات موشکی و پهپادی نیروهای ایرانی و حوثی قرار گرفتند.
پس از آرامکو، شرکتهای آمریکایی در صف برندگان بزرگ جنگ ایستادهاند. سود اکسونموبیل به ۱۴.۵ میلیارد دلار رسید؛ تقریباً دو برابر سال گذشته و بالاترین رقم از زمان آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲. شورون نیز ۱۲.۲ میلیارد دلار سود خالص اعلام کرد؛ بیش از پنج برابر دوره مشابه سال قبل.
شل با ۹.۸۴ میلیارد دلار، دومین سود فصلی بزرگ تاریخ خود را ثبت کرد؛ آن هم در شرایطی که خسارتهای ناشی از جنگ، تولید گاز این شرکت در قطر را کاهش داده بود. سود اکینور نیز از ۱.۸ میلیارد دلار در بهار سال گذشته به ۳.۲ میلیارد دلار افزایش یافت.
بریتیش پترولیوم، آخرین شرکت بزرگی که نتایج مالی خود را منتشر کرد، از سود ۵.۷۳ میلیارد دلاری در سهماهه دوم خبر داد. این رقم بیش از دو برابر سود ۲.۳۵ میلیارد دلاری شرکت در دوره مشابه سال گذشته و بالاتر از پیشبینی تحلیلگران بود. افزایش قیمت نفت، رونق معاملات انرژی و رشد حاشیه سود پالایشگاهها مهمترین عوامل این جهش عنوان شدهاند. رویترز گزارش داده است که بریتیش پترولیوم همزمان سود سهام خود را چهار درصد افزایش میدهد.
رونق شرکتهای نفتی تنها به صورتهای مالی محدود نمانده است. ارزش بازار این هشت شرکت طی ماههای اخیر حدود ۶۰۰ میلیارد دلار افزایش یافته و در مجموع از سه هزار میلیارد دلار فراتر رفته است. اما در سوی دیگر این ترازنامه، خانوادههایی قرار دارند که افزایش قیمت نفت را در قبض برق، هزینه گرمایش، بهای بنزین، قیمت مواد غذایی و تورم روزمره خود احساس میکنند.
حتی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و یکی از سرسختترین حامیان صنعت نفت، شرکتهای شورون و اکسونموبیل را متهم کرده است که از جنگ او علیه ایران «بیش از اندازه پول درمیآورند». او در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر و در شرایطی که افزایش قیمت بنزین به نارضایتی عمومی دامن زده، تهدید کرده است بخشی از این سودها باید به مردم بازگردانده شود. پاتریک گیلی از سازمان گلوبال ویتنس در واکنش گفت وقتی ترامپ هم از زیادهروی شرکتهای نفتی شکایت میکند، ابعاد سودجویی آنها روشن است.