جمعه ۲ آبان ۱۴۰۴

بحران تغذیه در ایران به مرحله‌ای رسیده است که بر اساس آمار رسمی وزارت بهداشت، از هر سه مرگ در کشور، یک مورد به مشکلات مرتبط با سوءتغذیه بازمی‌گردد. این در حالی است که رهبر جمهوری اسلامی در سال‌های گذشته بارها تاکید کرده که نظام در حال رسیدن به قله پیشرفت و امنیت است. 

احمد اسماعیل‌زاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ایران، در همایش روز جهانی غذا اعلام کرد که سالانه حدود ۴۰۰ تا ۴۲۰ هزار نفر در ایران جان خود را از دست می‌دهند و ۳۵ درصد این مرگ‌ها به دلیل کمبود مواد غذایی و تغذیه نامناسب است؛ به عبارت دیگر، هر سال حدود ۱۲۰ هزار نفر در ایران به دلیل سوءتغذیه جان خود را از دست می‌دهند. طبق داده‌های رسمی، کاهش شدید مصرف لبنیات، گوشت، میوه و سبزیجات در ایران به علت گرانی‌های افسارگسیخته و کاهش چشم‌گیر توان معیشتی شهروندان، باعث شده میلیون‌ها نفر به کمبودهای حیاتی دچار شوند. وزارت بهداشت اعلام کرده است که سالانه حدود ۱۰ هزار نفر به دلیل کمبود اسیدهای چرب امگا-۳، ۱۰ هزار نفر به دلیل مصرف ناکافی میوه و سبزی و ۲۵ هزار نفر نیز به دلیل کمبود مصرف غلات کامل می‌میرند.

همچنین کمبود ویتامین دی در بین ۵۰ تا ۷۰ درصد جمعیت ایران گزارش شده و این مسئله تاثیر مستقیمی بر سیستم ایمنی و سلامت استخوان‌ها دارد. اکنون بسیاری از خانواده‌ها توان خرید این مواد غذایی را ندارند و حتی مکمل‌های ویتامینی هم به دلیل جهش قیمت، از سبد مصرفی اقشار وسیعی از مردم حذف شده است.

خطر کاهش ضریب هوشی نسل‌های بعد
این وضعیت در استان‌های کم‌برخودارتر مانند سیستان‌وبلوچستان، کرمان و هرمزگان بحرانی‌تر است و گروه‌های کم‌درآمد بیشترین فشار را تحمل می‌کنند. افزایش چاقی و اضافه‌وزن در میان کودکان به دلیل مصرف غذاهای غیر سالم و ارزان، کوتاهی قد در نسل جدید و رشد بیماری‌های مزمنی مانند فشار خون و دیابت، از پیامدهای مستقیم سوءتغذیه گسترده است. طبق آمار رسمی، از هر پنج کودک و نوجوان ایرانی یک نفر دچار اضافه‌وزن و چاقی است و حدود ۳۰ درصد مادران باردار نیز وزن‌گیری مناسب ندارند. این بحران سلامت به مسئله‌ای اقتصادی نیز تبدیل شده است. خانواده‌ها برای تامین حداقل تغذیه سالم باید چند برابر گذشته هزینه کنند و در شرایط تورم و کاهش درآمد، توان خرید مردم به شدت پایین آمده است. در نتیجه، چرخه‌ای معیوب از فقر، بیماری و سوءتغذیه شکل گرفته که از یک نسل به نسل دیگر منتقل می‌شود.

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ایران، همچنین هشدار داده است که اگر کمبود ید در زنان باردار ادامه پیدا کند، ضریب هوشی نسل آینده پایین‌تر خواهد آمد و این مسئله می‌تواند تبعات سنگینی برای جامعه و اقتصاد ایران در سال‌های پیش رو داشته باشد. کارشناسان نیز تاکید می‌کنند که بحران تغذیه دیگر صرفا یک مسئله بهداشتی نیست، بلکه به سطح یک تهدید راهبردی علیه سلامت عمومی و امنیت اجتماعی رسیده است.