همزمان با ورودمیانجی‌گران قطری پس از نامه ونس، ترامپ: با تأمین تضمین مورد نیاز جنگ پایان خواهد یافت!
شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵
خبرگزاری رویترز گزارش داد که میانجی‌گران قطری بار دیگر در روز جمعه به تهران سفر کرده‌اند تا تلاش‌ها برای دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ را ادامه دهند.
همزمان با سفر میانی گران قطری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، روز جمعه در گفت‌وگویی با رادیو (KCMO) در کانزاس‌سیتی گفت: این جنگ به زودی پایان خواهد یافت. ما به تضمینی نیاز داریم که هرگز سلاح هسته‌ای وجود نداشته باشد.
یک مقام آگاه روز جمعه هشتم آبان به رویترز گفت که گفت‌وگوهای میانجی‌گرانه با هماهنگی واشینگتن انجام می‌شود، اما جزئیات بیشتری دربارهٔ مذاکرات تازه ارائه نکرد.
این دومین سفر میانجی‌گران قطری به ایران در یک هفتهٔ اخیر است. قطر روز یکشنبهٔ گذشته پیش‌نویس طرحی برای پایان جنگ را به ایران ارائه کرده بود، اما یک مقام ارشد جمهوری اسلامی این پیشنهادها را غیرقابل‌قبول خواند و تأکید کرد که موضع تهران دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای تغییر نکرده است.
سفر روز جمعه میانجی‌گران قطری پس از آن انجام می‌شود که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نامه‌ای برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، فرستاد و بر اساس برخی گزارش‌ها، پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات مستقیم را مطرح کرد.
بر اساس گزارش‌های متعدد، آمریکا خواهان آن است که موضوع هسته‌ای از آغاز مذاکرات در دستور کار قرار گیرد، اما مقامات جمهوری اسلامی اصرار دارند که واشینگتن ابتدا محاصرهٔ دریایی بنادر ایران را پایان دهد و تحریم‌های صادرات نفت را لغو کند.
واشینگتن‌پست شامگاه پنجشنبه به نقل از یک مقام آمریکایی آگاه از مذاکرات جزئیات بیشتری از محتوای نامهٔ ونس منتشر کرد.
به نوشتهٔ واشینگتن‌پست، معاون رئیس‌جمهور آمریکا در این نامه بر اولویت منافع ملی دو کشور تأکید کرده و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را منفعت اصلی واشینگتن دانسته است.
ونس همچنین بازسازی اقتصاد آسیب‌دیده از جنگ و تحریم‌ها و حفظ حاکمیت ملی را از منافع اصلی ایران توصیف کرده و خواستار معرفی نمایندگانی از سوی تهران شده که اختیار مذاکره دربارهٔ مسائل هسته‌ای را داشته باشند.
بر اساس گزارش واشینگتن‌پست، دولت ترامپ محسن رضایی را طرف اصلی تماس با تهران می‌داند و معتقد است او می‌تواند برای دستیابی به توافق، میان جناح‌های مختلف حکومت و سپاه پاسداران اجماع ایجاد کند.
این گزارش می‌افزاید که نهادهای اطلاعاتی آمریکا معتقدند رضایی با مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، ارتباط منظم دارد و مدعی است پس از دریافت نامهٔ ونس نیز میان آن دو تماس‌هایی برقرار شده است.
به‌گفتهٔ مقام آمریکایی، در صورت توافق بر سر دیدار مستقیم ونس و رضایی، استانبول و دوحه محتمل‌ترین مکان‌های برگزاری آن خواهند بود.
واشینگتن‌پست همچنین نوشته که مقام‌های ایرانی نامهٔ ونس را نشانه‌ای از احترام تلقی کرده‌اند، اما هنوز نشانه‌ای از نرم‌تر شدن موضع تهران دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای دیده نمی‌شود.
بر اساس این گزارش، معاون رئیس‌جمهور آمریکا پیشنهاد کرده که نمایندگان دو کشور به‌زودی برای ازسرگیری مذاکرات صلح دیدار کنند و خود او نیز ریاست هیئت آمریکایی را بر عهده بگیرد.
نیویورک‌تایمز همچنین به‌نقل از یک مقام ایرانی آگاه از مکاتبات نوشت که این پیشنهاد با استقبال رهبران جمهوری اسلامی روبه‌رو شده و بسیاری از آنان ونس را شخصیتی بانفوذ می‌دانند که می‌تواند به پایان درگیری‌ها کمک کند.
این مقام همچنین گفته بود که انتظار می‌رود محسن رضایی تا روز پنجشنبه به نامه پاسخ دهد، اما گزارش بعدی تسنیم نشان داد که دست‌کم تا آن زمان پاسخی ارسال نشده بود.
مقام‌های جمهوری اسلامی تاکنون جزئیات منتشرشده دربارهٔ محتوای نامهٔ ونس و پیشنهاد دیدار مستقیم او با محسن رضایی را تأیید نکرده‌اند.
اکسیوس پیش‌تر به نقل از منابع آمریکایی و منطقه‌ای گزارش داده بود که قطر، با حمایت پاکستان، عربستان سعودی، مصر و ترکیه، در تلاش است پیش از این انتخابات زمینهٔ دستیابی به توافقی را فراهم کند.
به گفتهٔ منابع این رسانه، یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده آن است که ایران در برابر دریافت برخی معافیت‌های تحریمی، اجازهٔ بازدید بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده را بدهد.
منابع آمریکایی و منطقه‌ای به اکسیوس گفته‌اند که میانجی‌گران به تهران هشدار داده‌اند پذیرش این پیشنهادها ممکن است تنها راه جلوگیری از حملات سنگین آمریکا پس از انتخابات باشد.
واشینگتن‌پست نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی نزدیک به مذاکرات نوشته است که بحران میان ایران و آمریکا به نقطه‌ای تعیین‌کننده نزدیک می‌شود و کاخ سفید نگران است فرصت دستیابی به توافق بدون بازگشت به جنگ رو به پایان باشد.