هشدارحقوق بشر: خطر اعدام زندانیان پس از تعطیلات نوروزی؛ تشدید فضای امنیتی و نظامی در کردستان
پنجشنبه ۶ فروردین ۱۴۰۵
جمهوری اسلامی به بهانه جنگ هزاران شهروند را با اتهام “همکاری با اسرائیل”
بازداشت کرده است. مدافعان حقوق بشر نسبت به خطر آغاز موجی از اعدامها در
زندانهای ایران بعد از تعطیلات نوروزی هشدار دادهاند.
سازمان حقوق بشر ایران روز سهشنبه ۴ فرودین (۴ مارس) در گزارشی اعلام کرد
موجی گسترده از بازداشت ها در سراسر کشور رخ داده و بر اساس برآورد این نهاد،
طی حدود ۲۵ روز گذشته دستکم ۲۰۰۰ شهروند، از جمله ۳۸ فعال مدنی و سیاسی
دستگیر شدهاند.
این سازمان با ابراز نگرانی از وضعیت بازداشتشدگان در شرایط جنگی اعلام کرده که
نگهداری و جابهجایی زندانیان در زمان حملات میتواند جانشان را در معرض خطر
جدی قرار دهد.
همزمان، اتهاماتی چون “جاسوسی”، “ارتباط با رسانههای خارجی” علیه
بازداشتشدگان مطرح شده و نگرانیها درباره نقض حقوق دادرسی عادلانه را افزایش
داده است.
گزارشها حاکی است همزمان با موج بازداشتها، شمار زیادی از زندانیان با جرایم
غیرسیاسی آزاد شدهاند تا ظرفیت بیشتری برای نگهداری زندانیان سیاسی فراهم شود.
در همین راستا، محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، وضعیت زندانیان
را نگرانکننده توصیف کرد. به گفته او، بسیاری از بازداشتشدگان در
بازداشتگاههای وابسته به وزارت اطلاعات یا سازمان اطلاعات سپاه نگهداری
میشوند؛ مکانهایی که بهدلیل شرایط جنگی در معرض حملات قرار میگیرند و
همین موضوع جان این افراد را با خطر جدی مواجه میکند.
او همچنین گفته است که نیروهای ویژه در اطراف و داخل برخی زندانها برای کنترل و
جلوگیری از ناآرامی مستقر شدهاند.
او همچنین به گزارشهایی درباره کمبود آب و دارو در برخی از این زندانها نیز اشاره
کرده است.
به گفته امیریمقدم، واگذاری کنترل برخی زندانها به یگانهای ویژه موسوم به
“نوپو” نشانهای از آمادگی برای سرکوب احتمالی اعتراضات در داخل زندانها
ارزیابی میشود.
مدیر سازمان حقوق بشر ایران همچنین تاکید کرد جنگ موجب کاهش توجه جامعه
جهانی به وضعیت حقوق بشر در ایران شده است. با این حال این سازمان خواستار آن
شده که موضوع اعدامها، بازداشتها و وضعیت حقوق بشر در اولویت مذاکرات و
روابط دیپلماتیک قرار گیرد.
محمود امیرمقدم در ادامه این ارزیابیها نسبت به افزایش احتمالی اعدامها، بهویژه
پس از پایان تعطیلات نوروز هشدار داده و تاکید کرده است که در شرایط کنونی خطر
استفاده از مجازاتهای سنگین برای ایجاد فضای رعب و کنترل اعتراضات وجود دارد.
هشدار خانوادهها درباره اعدام بستگانشان
دویچه وله میگوید هشدار مدیر سازمان حقوق بشر ایران بیدلیل نیست، زیرا برخی
خانوادههای زندانیان سیاسی نگرانی شدید خود را درباره وضعیت اعضای خانوادهشان
ابراز کردهاند.
در هفتههای اخیر، گزارشهایی هم از افزایش بازداشت شهروندان در مناطق اتنیکی
کشور از جمله مناطق کردنشین مانند سنندج، مهاباد، سقز و بوکان منتشر شد. با وجود
نبود آمار دقیق، این روند نگرانیهایی جدی درباره وضعیت حقوق بشر ایجاد کرده
است.
مقامات اتهاماتی چون “همکاری با خارج” و “جاسوسی” وتجزیهطلبی” را مطرح
کردهاند، در حالی که اطلاعات شفافی درباره روند دادرسی و وضعیت بازداشتشدگان
در دست نیست.
عدنان حسنپور از شبکه حقوق بشر کردستان در گفتگو با دویچه وله میگوید بهدلیل
قطعی اینترنت، آمار دقیق یا حتی نزدیک به واقعیت از شمار بازداشتشدگان در دست
نیست، اما دادههای موجود نشاندهنده آغاز موجی گسترده از بازداشت، احضار و
تهدید در مناطق مختلف کردستان است.
به گفته عدنان حسنپور همزمان با این بازداشتها، برخی مراکز امنیتی در
استانهای کردنشین هدف حملات قرار گرفتهاند و به همین دلیل محل نگهداری بسیاری
از بازداشتشدگان نامشخص است؛ موضوعی که نگرانیها را تشدید کرده است.
او همچنین به گزارشهای تاییدنشدهای درباره جان باختن دو بازداشتی در بمباران
ساختمان ادارە اطلاعات مهاباد اشاره کرد.
در نهایت تاکید شده که مناطق کردنشین همواره از حساسیت امنیتی بالاتری برخوردار
بودهاند، اما در شرایط کنونی این حساسیت تشدید شده و نگرانی از گسترش ناآرامیها
باعث اعمال فضای امنیتی و نظامی شدیدتر در شهرها و روستاهای این مناطق شده
است.