هزینه سبد معیشت کارگران ۱۰۰ میلیون تومان دستمزد کارگر ۳۰ میلیون تومان
یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵
بیکاری، گرانی افسارگسیخته، سقوط قدرت خرید، گسترش فقر و کمبود دارو، جلوه‌های گوناگون بحرانی هستند که ریشه در مناسبات سرمایه‌داری و سیاست‌های طبقاتی رژیم جمهوری اسلامی دارند. در این مناسبات، هر بار که بحران اقتصادی تشدید می‌شود، هزینه آن بر زندگی کارگران، بازنشستگان و دیگر فرودستان تحمیل می‌شود. اکنون در حالی که بسیاری از کارگران با احتساب مزایا، ماهانه تنها ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان دستمزد دریافت می‌کنند، هزینه حداقلی سبد معیشت یک خانواده کارگری تا پایان مهرماه به حدود ۱۰۰ میلیون تومان در ماه رسیده است. بنا به گزارش‌ها قیمت هر کیلو مرغ در بازار ایران از ۲۸۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان افزایش یافته است. قیمت هر کیلو سیب‌زمینی به ۱۱۰ هزار تومان، پیاز به ۱۲۰ هزار تومان و هویج به بیش از ۱۸۰ هزار تومان رسیده است. یعنی بسیاری از خانواده‌های کارگری پس از حذف تدریجی گوشت قرمز و ماهی از سفره خود، اکنون حتی توان خرید مرغ را نیز از دست می‌دهند. این وضعیت در حوزه درمان و مسکن ابعاد فاجعه‌بار‌تری دارد. در ماه‌های اخیر، قیمت برخی اقلام دارویی ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصد بالا رفته است. این ارقام به‌روشنی نشان می‌دهد که چگونه بار بحران به نیروی کار منتقل می‌شود.
پشت این ارقام، سفره‌های خانواده‌های کارگری قرار دارند که هر روز کوچک‌تر می‌شوند و خانواده‌هایی که برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای خود ناچارند بخشی از مصرف روزانه‌شان را حذف کنند. هنگامی که درآمدی ثابت باید میان نان، اجاره مسکن، دارو، حمل‌ونقل و آموزش فرزندان تقسیم شود، فقر از یک مفهوم اقتصادی به تجربه‌ای روزمره و ملموس تبدیل می‌شود.
این وضعیت را نمی‌توان صرفاً به ناکارآمدی مدیریتی یا ناتوانی دولت در مهار تورم نسبت داد. با سازوکاری طبقاتی روبه‌رو هستیم که از طریق آن، سهم هرچه بیشتری از ارزش تولیدشده به سود سرمایه منتقل می‌شود. کارگری که دستمزدش از رشد هزینه‌های زندگی عقب می‌ماند، ناچار است ساعات بیشتری کار کند، از نیازهای اولیه خود و خانواده‌اش بکاهد یا به مشاغل دوم و سوم روی بیاورد. در نتیجه، هزینه بازتولید نیروی کار بشدت کاهش می‌یابد، درحالی‌که سود سرمایه‌داران، واسطه‌ها و انحصارهای تجاری تا حد زیادی از فشار بحران مصون می‌ماند.
تشدید تحریم‌های اقتصادی و محاصره دریایی بنادر جنوب ایران بی‌تردید در تشدید بحران نقش دارند، اما نمی‌توان آن‌ها را به بهانه‌ای برای توجیه سیاست‌های اقتصادی باندهای فاسد قدرت در ساختار حکومت اسلامی تبدیل کرد. مسئله اساسی این است که چه طبقه‌ای درباره نحوه توزیع هزینه‌های شرایط جنگی و بحران تصمیم می‌گیرد و منافع کدام بخش از جامعه در اولویت قرار دارد. تجربه تمام سال‌های عمر جمهوری اسلامی نشان داده است که بار این بحران‌ها عمدتاً بر دوش کارگران، بازنشستگان، زنان سرپرست خانوار، جوانان بیکار و ساکنان مناطق حاشیه‌ای شهرها قرار گرفته است.
بااین‌حال، پاسخ به چنین وضعیتی نمی‌تواند به اعتراض‌ها و اعتصابات پراکنده کارگران محدود بماند. تجربه مبارزات کارگری نشان داده است که اعتراض، بدون سازمانیابی پایدار، هرچند می‌تواند صدای نارضایتی را بلند کند، به‌تنهایی قادر به تغییر توازن قوای طبقاتی نیست. جدایی و پراکندگی مبارزات بخش‌های مختلف نیروی کار و فقدان ارتباط سازمان‌یافته میان اعتراض‌های کارگری در مراکز صنعتی و تولیدی در شهرها و مناطق مختلف، عدم ارتباط نهادینه شده فعالان و پیشروان جنبش کارگری که هر کدام رابطه زنده و ارگانیکی با کارگران حوزه فعالیت خود دارند، از موانع جدی پیشروی جنبش کارگری به شمار می‌روند. ازاین‌رو، تکامل، ایجاد و گسترش تشکل‌های مستقل کارگری در محیط‌های کار، برقراری پیوند میان کارگران شاغل و بیکار، بازنشستگان و دیگر مزدبگیران و شکل‌دادن به شبکه‌ای از همبستگی و هماهنگی سراسری بین فعالان جنبش کارگری ضرورتی اساسی است؛ شبکه‌ای که بتواند مبارزات روزمره را از محدوده اعتراضات و مطالبات پراکنده فراتر ببرد و به نیرویی اجتماعی و سیاسی تبدیل کند.
در این مسیر، مسئله تحزب کمونیستی نیز اهمیت اساسی دارد. تشکل‌یابی و سازمانیابی توده‌ای و طبقاتی، هرچند ضروری و اجتناب‌ناپذیرند، بدون برخورداری از افق سیاسی و راهبرد طبقاتی مشترک با محدودیت روبه‌رو می‌شوند. حزبی که بتواند میان مبارزات پراکنده کارگران پیوند برقرار کند، آگاهی طبقاتی را گسترش دهد و مبارزه روزانه کارگران برای بهبود شرایط کار و زندگی را با مبارزه برای انقلابی کارگری تلفیق نماید و چشم‌اندازی فراتر از اصلاحات مقطعی پیش روی جنبش بگذارد. حزب نه جایگزین کمیته‌های کارخانه، شوراها و دیگر تشکل‌های مستقل کارگری است و نه نهادی جدا از طبقه؛ ضرورت آن، سازمان‌دهی سیاسی مبارزه‌ای است که هدفش صرفاً بهبود موقت شرایط معیشتی نیست، بلکه دگرگونی مناسبات اقتصادی و اجتماعی-ای است که ستم و استثمار را بازتولید می‌کنند.
سخن روز: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1