نگاه نیویورک تایمز: پزشکیان در حل مشکلات؛ به آخر خط رسیده است؟
شنبه ۲۹ آذر ۱۴۰۴
سال نخست ریاستجمهوری مسعود پزشکیان در ایران را میتوان سال فاجعهبار
توصیف کرد. ترور متحدان و فرماندهان ارشد، حملات هوایی اسرائيل و ایالات متحده،
تخریب تاسیسات هستهای، و در کنار همه اینها، اقتصادی که هر روز وخیمتر
میشود و بحرانهای پیدرپی انرژی و آب، تنها بخشی از این وضعیت است.
اما اگر ایرانیان تصور کنند میتوانند برای یافتن راهحل به رئیسجمهور خود امید
ببندند، خود او نخستین کسی است که میگوید زحمتش را نکشند.
روزنامه نیویورک تایمز، در مقالهای به وضعیت مسعود پزشکیان و چالشهای او در
جمهوری اسلامی پرداخته و مینویسد: مسعود پزشکیان در مجموعهای از
سخنرانیهای عمومی کمسابقه و صریح در هفتههای اخیر گفته است که ایران با
مشکلاتی حلنشدنی روبهروست و خودش دیگر ایدهای برای حل آنها ندارد.
او اوایل دسامبر، در جمع دانشجویان و استادان دانشگاه گفت: اگر کسی میتواند کاری
بکند، بسمالله. من که نمیتوانم کاری بکنم؛ فحشم هم ندهید.
او در جلسات با مقامهای دولتی نیز اذعان کرده است که حکومت گیر کرده، خیلی هم بد
گیر کرده، و افزوده است: از همان روز اول که آمدیم، بلا پشت بلا باریده و قطع نشده.
پزشکیان حتی پا را فراتر گذاشته و گفته است مشکلات ایران ساختهوپرداخته خود
ماست؛ نتیجه فساد، درگیریهای جناحی و دههها شیوۀ خرجکرد دولت که او آنها
را: کارهای دیوانهوار توصیف کرده و نه نتیجه اقدامات آمریکا یا اسرائيل. او در چندین
جلسه، از جمله دیدار با دانشجویان، گفته است: مشکل خودمان هستیم.
این ماه، پزشکیان به استانداران و مقامهای محلی گفته است تصور کنند دولت مرکزی
اصلا وجود ندارد، و خودتان مشکلاتتان را حل کنید.
او گفته است: چرا من باید حلشان کنم؟ نباید فکر کنید رئیسجمهور معجزه میکند.
ویدیوهای این سخنرانیها به سرعت در شبکههای اجتماعی و رسانههای ایران
دستبهدست شده است. علی ضیا، مجری شناختهشده تلویزیون، روز سهشنبه در
ویدیویی در شبکههای اجتماعی گفت: پزشکیان دولت را اداره نمیکند؛ گذاشته روی
حالت خودکار و رها کرده. حس مردم هم همین است.
به گفته دو مقام ایرانی شاغل در دولت پزشکیان و دو عضو جناح محافظهکار رقیب،
برخی از متحدان و مخالفان او بهطور خصوصی از این اظهارنظرهای مداوم ابراز
نارضایتی کردهاند و گفتهاند این سخنان در مقطعی حساس، دولت را ضعیف و ناتوان
نشان میدهد. همه این افراد به دلیل حساسیت موضوع، نخواستند نامشان فاش شود.
در ساختار سیاسی ایران، رئیسجمهور تا حدی میتواند بر سیاست داخلی و خارجی
اثر بگذارد، اما تصمیم نهایی در همه مسائل کلان با رهبر جمهوری اسلامی، علی
خامنهای ۸۶ ساله است. روسایجمهوری پیشین به ندرت به صراحت از
محدودیتهای ساختاری سخن میگفتند.
اما پزشکیان چنین ملاحظهای ندارد. او آشکارا گفته است که در موضوعات حساس
سیاست خارجی، از جمله حلوفصل بنبست هستهای با ایالات متحده، تابع نظر
خامنهای است. او همچنین علنا گفته که اجازه رفع محدودیت از شبکههای اجتماعی
پرطرفداری مانند اینستاگرام را ندارد؛ وعدهای که در جریان انتخابات داده بود، در حالی
که بسیاری از ایرانیان اکنون از طریق فیلترشکن به این شبکهها دسترسی دارند.
اما محافظهکاران خواستار کنارهگیری پزشکیان شدهاند. کامران غضنفری، نماینده
تندرو مجلس، ماه گذشته در یک برنامه تلویزیونی پرسید: پس چرا رئیسجمهور
شدی؟ قرار است مشکلات مردم را حل کنی، نه اینکه مدام بگویی نداریم، نمیشود.
مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقای اندیشکده چتم هاوس در لندن، گفت: ایران اکنون
فلج شده؛ هم در داخل و هم در تقابلش با آمریکا. او افزود: اینکه پزشکیان
ناامیدیاش را علنی بیان میکند، جالب است. او میخواهد به شکلی غیرمستقیم،
محدودیتها و دستبندهایی را که به او زده شده، نشان دهد.
او اما اضافه کرد: آیا این کار مشکلی را حل میکند؟ فکر نمیکنم!