نامه مشترک ۲۴ سازمان و جمعیت؛ درخواست اقدام گوگل و متا علیه ازدواج کودکان
جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵
در آستانه روز جهانی دختر در ۱۹ مهر، روز جمعه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵، نامه‌ای مشترک با امضای ۲۴ سازمان مدنی و حقوق بشری منتشر شد که در آن از گوگل و متا خواسته شده است در ارتباط با فعالیت پلتفرم ایرانی “آدم و حوا” و نقش آن در تسهیل ازدواج کودکان اقدام کنند. امضاکنندگان این نامه خواستار حذف اپلیکیشن و حساب‌های تبلیغاتی این پلتفرم، تقویت سازوکارهای حفاظت از کودکان و بررسی پیوندهای نهادی آن شده‌اند.
در بخشی از متن این نامه آمده است: امضاکننده از گوگل و متا می‌خواهند اپلیکیشن همسریابی “آدم و حوا” را از گوگل پلی و حساب‌های تبلیغاتی آن را از اینستاگرام و تردز حذف کنند. شعار امسال، «به ازدواج کودکان پایان دهید و در حقوق دختران سرمایه‌گذاری کنید»، ایجاب می‌کند علیه خدمات دیجیتالی که کودکان را به‌عنوان همسران بالقوه معرفی می‌کنند، اقدام شود.
تحقیقات مجموعه فعالان که روز جمعه منتشر شد، مستند می‌کند که چگونه این پلتفرم ایرانی، که از مجوز دولتی برخوردار است و از سوی حکومت تبلیغ میشود، بدون نیاز به ایجاد حساب کاربری، دختران ۱۳ تا ۱۷ ساله را به‌عنوان همسران بالقوه، در معرض جست‌وجوی عمومی قرار می‌دهد. در آزمایش‌هایی که مجموعه فعالان در چارچوب این تحقیق انجام داد، جست‌وجوی دختران ۱۳ تا ۱۷ ساله بارها به سقف نمایش ۱۰۰ پروفایل در پلتفرم رسید؛ و این ثابت می‌کند که دست‌کم ۱۰۰ دختر در این بازه سنی در سامانه فهرست شده‌اند.
کاربران همچنین می‌توانند برای بستگان درجه‌یک خود، از جمله فرزندانشان، پروفایل ایجاد کنند. افزون بر این، پلتفرم در شهریور ۱۴۰۵ ازدواج یک دختر ۱۶ ساله با مردی ۲۳ ساله را به‌عنوان روایتی موفقیت آمیز تبلیغ کرد.
علاوه بر این، “آدم و حوا” به‌عنوان طرحی از “جمعیت امام رضایی‌ها” فعالیت می‌کند؛ نهادی که یکی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، حسین یکتا، آن را بنیان نهاده و اداره می‌کند. تحقیقات مجموعه فعالان همچنین پیوندهای سازمانی و پرسنلی این پلتفرم با آستان قدس رضوی را مستند کرده است
در بخشی دیگر از نامه، سازمان‌های امضاکننده از گوگل و متا می‌خواهند اپلیکیشن و حساب‌های تبلیغاتی آن را حذف کنند، حفاظت از کودکان را تقویت کنند، راستی‌آزمایی مستقل رده‌بندی سنی اپلیکیشن‌های دوست‌یابی و همسریابی را الزامی کنند و مالکیت و پیوندهای نهادی را بررسی کنند.
این نامه از گوگل و متا میخواهد طرف مدت 30 به این خواستها پاسخ دهد.
در پایان نامه تأکید شده است که : در روز جهانی دختر (۱۹ مهر)، مطالبه پایان دادن به ازدواج کودکان باید سامانه‌های دیجیتالی را نیز در بر گیرد که از طریق آن‌ها کودکان می‌توانند به‌عنوان همسران بالقوه در معرض دید و دسترس قرار گیرند.
در فهرست امضاء کنندگان نامه؛ اسامی کانون صنفی معلمان ایران، مازندران، سنندج و هرسین؛ حقوق بشر ترکمن صحرا و کردپا ، اتحاد بازنشستگان ایران و حال وش دیده میشود.