موافقت ایران به دسترسی آژانس اتمی به همه تأسیسات هستهای و گزارشدهی مواد موجود
پنجشنبه ۲۰ شهریور ۱۴۰۴
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد توافق تازه با تهران دسترسی این نهاد به همه تأسیسات هستهای ایران و گزارشدهی درباره مواد موجود در سایتهایی را که در حملات اسرائیل هدف قرار گرفتند، فراهم میکند.
او گفت این توافق راه را برای بازرسیهای آژانس باز میکند و ایران و آژانس همکاری جامع را از سر میگیرند. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، توافق را پاسخگوی نگرانیهای امنیتی ایران دانست، اما هشدار داد در صورت هرگونه اقدام خصمانه علیه ایران، از جمله بازگشت تحریمهای سازمان ملل، همکاری پایان خواهد یافت. این توافق در حالی اعلام شد که سه کشور اروپایی عضو برجام شامل فرانسه، بریتانیا و آلمان روند بازگرداندن تحریمهای ایران را آغاز کردهاند. یک دیپلمات ارشد فرانسوی روز چهارشنبه ۱۹ شهریور به خبرگزاری فرانسه گفت ایران باید در چارچوب توافقی که با آژانس برای ازسرگیری همکاری حاصل شده، در سریعترین زمان ممکن دسترسی بازرسان هستهای سازمان ملل را فراهم کند.
او که نخواست نامش فاش شود، افزود: «بسیار حیاتی است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی بتواند هرچه زودتر فعالیتهای نظارت و راستیآزمایی خود را از سر بگیرد.» والاستریت جورنال نیز در گزارشی که روز چهارشنبه منتشر شد، به نقل از یک دیپلمات ارشد اروپایی نوشت اگر ایران در زمینه اجازه بازگشت بازرسان ضربالاجلهای روشنی تعیین نکند، «بعید است این مسئله بهتنهایی بتواند دولتهای اروپایی را متقاعد کند که تحریمها علیه تهران را دوباره اعمال نکنند.» دیپلماتها همچنین به این روزنامه گفتند توافق امضا شده میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی مشخص نمیکند که بازرسان چه زمانی میتوانند از سایتهای هستهای ایران، از جمله تأسیسات غنیسازی نطنز و فردو و مجتمع هستهای در اصفهان، بازدید کنند.
بر اساس این گزارش، ایران باید پیش از ورود بازرسان، گزارشهایی درباره وضعیت این سایتها و ذخایر اورانیوم غنیشده خود تهیه کند تا بازرسان بتوانند اطلاعات را راستیآزمایی کنند. دیپلماتها افزودند که توافق هیچ ضربالاجلی برای زمان تحویل این گزارشها از سوی ایران تعیین نکرده است. والاستریت جورنال میگوید بسیار غیرمحتمل است که توافق روز سهشنبه بین ایران و آژانس برنامههای مربوط به فعال شدن مکانیسم ماشه را تغییر دهد. کمی پس از اعلام سخنان گروسی و سخنان اولیه وزیر خارجه ایران، آقای عراقچی روز چهارشنبه در گفتوگویی که از تلویزیون دولتی پخش شد، گفت: نفس این توافق هیچ دسترسی ایجاد نمیکند. براساس گزارشهایی که ایران بعداً خواهد داد نوع دسترسیها باید در زمان خودش مورد مذاکره قرار بگیرد.
آقای عراقچی روز چهارشنبه همچنین گفت که در متن توافق با آژانس صراحتا قانون مجلس شورای اسلامی پذیرفته شده و گفتهشده در چارچوب این قانون باید عمل کنیم. این بدان معنی است که همه موارد باید توسط شورایعالی امنیت ملی تصویب شود. یک روز پس از توافق مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با وزیر خارجه جمهوری اسلامی بر سر بازگشت بازرسان آژانس به ایران و ازسرگیری نظارتها بر فعالیتهای هستهای تهران، رافائل گروسی روز چهارشنبه با ارائه گزارش به شورای حکام آژانس، جزئیات توافق را اعلام کرد.
توافق با میانجیگری حکومت عبدالفتاح سیسی، رهبر مصر، روز سهشنبه در قاهره میان رافائل گروسی و عباس عراقچی امضا شد. عراقچی زمان کوتاهی پیش از امضای توافق با ژنرال سیسی دیدار کرد.
مدیرکل آژانس در نشست روز چهارشنبه، ۱۹ شهریور، در شورای حکام آژانس در وین راهکارهای پیشبینیشده در توافق مصر در خصوص روشهای عملی برای ازسرگیری فعالیت بازرسی از تأسیسات هستهای ایران را ارائه کرد. رافائل گروسی گفت سند فنی امضا شده شامل دسترسی بازرسان آژانس به تمامی تأسیسات و مراکز هستهای ایران است، ایران راه را برای بازرسیها و دسترسیهای مورد نیاز فراهم خواهد کرد، و بازرسان در مورد مواد هستهای در تأسیساتی نیز که هدف حمله بودهاند، گزارشهای لازم را تهیه خواهند کرد.