مذاکرات غیر مستقیم آمریکا و ایران: تنشزدایی در منطقه؛ مبنایی برای مذاکرات دیپلماتی هستهای
شنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۲
وب سایت آمریکایی اکسیوس روز جمعه ۱۹ خرداد به نقل از سه منبع مطلع نوشت، مقامات ایران و آمریکا ماه گذشته میلادی در عمان مذاکراتی غیرمستقیم داشتند و عمانیها پیامها را بین اتاقهای جداگانه ایران و آمریکا منتقل میکردند.
اکسیوس میگوید، مذاکرات از فاصله نزدیک بین ایران و آمریکا که تاکنون گزارش نشده، نشان دهنده اولین تعامل غیرمستقیم بین ایالات متحده و ایران به این شکل در چند ماه گذشته است. چنین مذاکراتی در بحبوحه نگرانیهای فزاینده در کاخ سفید در مورد پیشرفتهای هستهای ایران انجام شد.
این وبسایت آمریکایی هفته گذشته نیز گزارش داده بود که برت مکگورک، هماهنگکننده شورای امنیت ملی کاخ سفید در امور خاورمیانه و شمال آفریقا، اوایل ماه گذشته میلادی در مورد مذاکرات دیپلماتیک احتمالی با ایران بر سر برنامه هستهای این کشور، سفری بی سروصدایی به عمان داشت.
این سه منبع مطلع به اکسیوس گفتند که همزمان با ورود برت مکگورک به عمان یک هیئت ایرانی نیز همزمان وارد مسقط شد.
یکی از این منابع گفت: علی باقری کنی، مذاکره کننده ارشد هستهای ایران٬ نیز در این هیئت حضور داشت.
به گفته این منابع، برت مکگورک و مقامات ایرانی با یکدیگر ملاقات نکردند. بلکه دو طرف در مکانهای جداگانهای حضور داشتند و مقامات عمانی بین آنها رفت و آمد داشتند و پیامهایی را منتقل میکردند.
به گفته این منابع، یکی از پیامهای اصلی آمریکا بر بازدارندگی متمرکز بوده است. این منابع گفتند که ایالات متحده به صراحت اعلام کرده است که اگر ایران به سمت غنیسازی ۹۰ درصدی اورانیوم، سطح مورد نیاز برای تولید سلاح هستهای، برود بهای سنگینی را خواهد پرداخت.
اکسیوس میگوید، هدف از تبادل غیرمستقیم پیامها بین دولت بایدن و ایران، دستیابی به تفاهم در مورد راههای کاهش تنش در برنامه هستهای ایران، رفتار ایران در منطقه و دخالت این کشور در جنگ اوکراین بوده است.
این منابع که نام آنها فاش نشده، در ادامه گفتند: چنین تفاهمی و تنشزدایی در منطقه میتواند بعداً به عنوان مبنایی برای مذاکرات آینده در مورد توافق هستهای جدید بین طرفین مورد استفاده قرار گیرد. هنوز مشخص نیست که آیا طرفین به چنین تفاهمی نزدیک هستند یا خیر.
اکسیوس در اواسط فروردین ماه سال جاری گزارش داده بود که دولت بایدن طرحی را با متحدین اروپایی و اسرائیلی خود در میان گذاشته که به ایران توصیه کرده از بخشی از برنامه هستهای خود صرفنظر کرده تا واشینگتن در ازای آن، بخشی از تحریمهای آمریکایی علیه ایران را تعلیق کند.
این طرح مشابه طرح جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، و ویلیام برنز، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده، در سال ۲۰۱۳ است؛ زمانی که این دو چهره در دولت باراک اوباما حضور داشتند و ایران و آمریکا درگیر مذاکراتی برای دستیابی به توافق هستهای بودند.
در همین زمینه، آمریکا و ایران روز جمعه، گزارش وبسایت میدل ایست آی را که در آن ادعا شده بود این دو کشور به توافقی موقتی بر سر برنامه هستهای ایران نزدیک شدهاند، رد کردند.
یک سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، این گزارش را غلط و گمراهکننده خواند و تأکید کرد که تمام گزارشها درباره توافق موقت با تهران غلط است.
سخنگوی کاخ سفید نیز در این مورد گفت: ما همچنان بر محدود کردن رفتار بیثباتکننده ایران از طریق فشار، هماهنگی نزدیک با متحدانمان و کاهش تنش در منطقه متمرکز هستیم.
او اضافه کرد: این شامل حصول اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای است، بنابراین ما از نزدیک فعالیتهای غنیسازی ایران را زیر نظر داریم.
این سخنگو افزود که ایالات متحده دیپلماسی را ترجیح می دهد، اما آماده است در هماهنگی کامل با شرکا و متحدان خود اقدام کند تا اطمینان حاصل شود که ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
در همین حال یک نماینده مجلس ایران ضمن تأئید مذاکرات میگوید: در نیویورک با آمریکا مذاکره کردیم ولی آنها زیادهخواه بودند و توافقی در کار نیست
مجتبی توانگر، نماینده مجلس مذاکرات محرمانه ایران و امریکا در نیویورک و مسقط را تایید کرد. توانگر در توییتی نوشت: با وجود انجام مذاکراتی در نیویورک توافق قریبالوقوعی به دلیل کارشکنی امریکا وجود ندارد. آمریکا در تلاش برای امتیازگیری هستهای از ایران در ازای آزادسازی داراییهای بلوکه شده است که این امر خلاف قانون و مغایر منافع ایران است.پیش از این میدلایست آی نوشته بود: بر اساس متن اولیه توافق موقتی که میان ایران و آمریکا به صورت محرمانه مذاکره شده است ایران متعهد میشود غنیسازی اورانیوم با خلوص ۶۰ درصد یا بالاتر را متوقف کند و در ازای اجازه صادرات حداکثر یک میلیون بشکه نفت در روز و دسترسی به درآمد و پول بلوکه شده خود داشته باشد.