پنجشنبه ۹ تیر ۱۴۰۱

منبع: سرخط

پدیده‌ی دیگری که فضا را غیرقابل تحمل می‌کرد معضل کرونا بود.

داستان اعتراض کارگران بازنشسته اهواز و خوزستان از ۲۵ مرداد ۱۳۹۹ شروع می‌شود.

در تجمع ۲۵ مرداد در ابتدا تصمیم بر آن شد که نامه‌ای تدوین شده که خواسته‌های بازنشستگان در آن درج شود و به تبع آن به امضای بازنشستگان برسد. در پایان کار هم به مدیریت تامین اجتماعی خوزستان ارائه شده تا بدین‌گونه این خواسته‌ها به مدیران بالا تا وزیران منعکس گردد.

در همان ابتدا از طرف یکی دو نفر از کارگران پیشنهادی مبنی بر جلسات حضوری هم‌اندیشی به بازنشستگان ارائه شد.

کارگران در چند گروه مجازی واتس‌آپ جمع شده بودند و هدف از طرح این پیشنهاد (جلسات هم‌اندیشی) بیرون آمدن کارگران از دنیای مجازی به دنیای واقعی به گونه‌ای بود که نسبت به یکدیگر آشنایی پیدا کرده و با مشورت‌های لازم از طرف کارگران بازنشسته حرکت‌های بعدی را تدوین نماییم.

نامه تدوین شد و قرار شد درچند روز بعد در جلوی تامین اجتماعی استان یعنی گلستان، فلکه‌ی کارگر جمع‌آوری امضا توسط فعالین انجام شود.

در روز ۴ شهریور کارگران تجمع اعتراضی خود را تنها در اهواز بپا کردند و نامه‌ی اعتراضی به دست مدیر تامین اجتماعی استان رسید.

یکی از نکات برجسته‌ی تجمع ۴ شهریور این بود که تجمع‌کنندگان به رسانه‌ها خود را کارگران بازنشسته معرفی نمودند. این مسئله در آن دوره نقطه‌ی عطفی بود که مطالبات از نقطه‌نظر کارگری در مراحل بعدی مورد ارزیابی قرار گرفت و البته تاثیر بسزایی در فضای سراسر کشور بوجود آورد. به گونه‌ای که در بنرهای اعتراضی بعدی در سایر نقاط کشور واژه کارگر به بازنشستگان تامین اجتماعی اضافه شد.

از آن زمان به بعد دوستان در جلسات هم‌اندیشی جهت تصمیم‌گیری‌های بعدی شرکت نمودند.

ابتدا تصمیم بر این شد که دوستان نامه‌ی اعتراضی به کانون نوشته و در آن از طرفی به عملکرد کانون و ساختار آن اعتراض کنند و دیگر اینکه از کانون جهت جلسات هم‌اندیشی کارگران سالن و هم‌چنین ایجاد باشگاه برای کارگران را درخواست نمایند.

واقعیت این است که گرما و هوای آلوده اهواز و خوزستان مانع آن می‌شد که کارگران دور هم جمع شوند و از تفریحات سالم ورزشی و فرهنگی حتی بیرون از منزل برخوردار باشند. چنین فضایی در شهرهای دیگر بخاطر وجود هوای سالم و خنک فراهم بود.

نامه به کانون بازنشستگان اهواز تدوین شده و به گروه واتس‌آپ کارگران بازنشسته‌ی خوزستان ارسال شد.

نظرخواهی جهت تایید و یا نقد نامه ازطرف کارگران صورت گرفت و قرار شد دوستان در جلسه هم‌اندیشی در خصوص بندهای نامه در جلسه نظرات خود را بیان کنند.

نامه به کانون اهواز و رونوشت‌ها به فرمانداری و تامین اجتماعی و یکی از نمایندگان مجلس ارسال گردید. ارسال نامه‌ها با اکیپ‌های چند نفری از کارگران آغاز شد.

در پاسخ به جواب نامه‌ی ما کانون اهواز هم یک نامه به سیدکریم حسینی مکتوب نمود و در آن نامه به خواست مکان و باشگاه ورزشی اشاره شد‌.

یک فراخوان در گروه واتس‌آپ به کارگران مبنی بر مراجعه به کانون اهواز و دریافت جوابیه کانون از طرف دوستان داده شد.

یک اکیپ چندنفری از کارگران جهت رفتن به دفتر کانون اعلام آمادگی نمودند.

کانون اعلام کرد که ما در طی یک نامه به نمایندگان مجلس مخالفت خود نسبت به متناسب‌سازی را اعلام نمودیم و در مورد باشگاه و سالن نتیجه‌ای حاصل نشد.

با توجه به بی نتیجه ماندن نامه به کانون بازنشستگان اهواز تصمیم بر آن شد که پیرو نامه به کانون شهرستان، نامه‌ای به کانون استان نوشته شده و اعتراض خود را به کانون استان نوشته و نارضایتی خود را از عملکرد کانون‌ها در امر مطالبات بازنشستگان اعلام داریم. در اینجا متذکر می‌شوم که بحث عمده ما در آن زمان و البته هم‌اکنون تغییر ساختار در تشکلات کارگری بود.

تحلیل ما از ناتوانی کانون‌ها بخاطر سلسله‌مراتبی بود که در ساختار این نوع تشکلات نهفته بود.

محتوای نامه‌ی اعتراضی به کانون استان با نظرخواهی دوستان نوشته شد. در این نامه مانند نامه اول ما خود را نیروی مستقل از تشکلات رسمی کارگری معرفی کرده و از آنجایی که خطابیه نامه به کانون استان نوشته شده بود، از سایر شهرستان‌ها از بازنشستگان تقاضا نمودیم که با امضا نمودن نامه کارگران اهوازی را همراهی نمایند. بیش از ۲۰۰ نفر از کارگران استان نامه‌ی اعتراضی را امضا نمودند.

در نامه از کانون استان تقاضا نمودیم در حمایت از حرکت اعتراضی کارگران، کانون استان و کانون شهرستان‌ها طومار اعتراضی جمع‌آوری نمایند.

نامه توسط کارگران به کانون استان تقدیم شد. و رونوشت آن جهت اطلاع به فرمانداری اهواز و تامین اجتماعی استان و نماینده مجلس ارسال شد.

اینجا باید به این نکته اشاره نمود که، جلسات هم‌اندیشی توام با نامه‌نگاری چندین مزیت داشت. اول اینکه خواسته‌ها بصورت مدون و منسجم عنوان می‌شد. دوم کارگران از مسائل آگاه شده و تعداد بیشتری را به امر مطالبه‌گری می‌کشاند. به گونه‌ای که کارگران را از فضای خشک و بی روح مجازی به دنیای واقعی مطالبه‌گری می‌کشاند.

طی مصاحبه‌ای که آقای بیات در ۱۹ آذر ۱۳۹۹ انجام داد اعلام نمودند که بحث متناسب‌سازی بازنشستگان از طریق مذاکرات با مدیران تامین اجتماعی پی‌گیری خواهد شد. و در ادامه عنوان نمود که از تجمع ۲۳ آذر حمایت نمی‌کند. این حرف آقای بیات به عنوان کانون عالی در واقع غیرقانونی بودن تجمعات اعتراضی قلمداد می‌شد. چرا که اصولا کانون‌ها هیچگاه بطور رسمی از تجمعات حمایت نکرده بودند.

کارگران به این یقین رسیده بودند که مذاکرات کانون عالی با مدیران تامین اجتماعی هیچ ثمری برای آنها ندارد.

لذا در مورخ ۲۲ آذر در واکنش اعتراضی حدود ۵۰ نفر از کارگران به نمایندگی کارگران بازنشسته استان که نامه اعتراضی به کانون استان را امضا نموده به دفتر کانون استان مراجعه نموده و با رئیس کانون استان و بازرس کانون عالی کشور آقای عبدالصمد عبایی اعتراضات خود را نسبت به عملکرد کانون عالی و شخص آقای بیات و مصاحبه ایشان اعلام نمودند. این فراخوان با دو انگیزه‌ی پیگیری نامه‌ای که به کانون استان ارسال شده بود و هم اعتراض به سخنان بیات رئیس کانون عالی صورت گرفت.

درپی این تجمع اعتراضی در دفتر کانون استان در ۲۲ آذر ۹۹ و انتشار آن در رسانه‌های رسمی، رئیس کانون استان خوزستان که مقام بازرس کانون عالی کشور را به عهده داشت، موضع اعتراضی خود را در رسانه‌ها منعکس نمود. گرچه در موضع‌گیری رئیس کانون استان خواسته‌ی پرهیز از تجمع از طرف بازنشستگان به چشم می‌خورد، ولی انعکاس خبر مربوط به موضع‌گیری و اعتراض بازرس کانون عالی کشور به وضعیت متناسب‌سازی و اعتراض سایر کانون‌ها باعث تغییر فضای حاکم شد.

روز ۲۳ آذر ۹۹ تجمع کارگران اهواز در اعتراض به وضعیت معیشت بار دیگر در فلکه کارگر روبروی تامین اجتماعی صورت پذیرفت. رئیس تامین اجتماعی استان خوزستان از تجمع‌کنندگان درخواست نمود که به سالن کنفرانس تامین اجتماعی هدایت شوند. در سالن تامین اجتماعی و با حضور آقای مرعشی جلسه چهار ساعتی برگزار شد. کارگران بیش از ۱۰۰ نفر بودند.

در این جلسه بعد سخنان آقای مرعشی کارگران اعتراضات خود را به سمع مدیر تامین اجتماعی رساندند‌. در بین سخنرانی آقای مرعشی گوشی همراه آقای مرعشی زنگ خورد. آقای جویجری نماینده مجلس اهواز از تهران پشت خط بود. آقای مرعشی گوشی خود را پشت میکروفن قرار داد تا پیام دکتر جویجری را از این طریق به گوش کارگران برساند. دکتر جویجری قول مساعد داد که مشکلات کارگران را در مجلس طرح کرده و با طرح آن به حل و فصل آن با سایر نمایندگان بپردازند.

آقای مرعشی ضمن اینکه اعلام نموده تا پاسی از شب گذشته با رئیس کانون استان و بارزس کانون عالی به گفتگو پرداخته است، پیشنهاد داد که کارگران بازنشسته نماینده‌ای جهت دیدار سه‌جانبه انتخاب نمایند. و جلسه‌ای با ترکیب نمایندگان مجلس، نمایندگان کارگران و کارشناسان تامین اجتماعی استان خوزستان در تامین اجتماعی جهت رسیدگی به مشکلات کارگران بازنشسته وارد مذاکره شده و مسائل از طریق این مجاری اولویت‌بندی شده و از این طریق مسائل را به مدیران بالاتر منعکس نمایند.

در پی چنین درخواستی کارگران نامه‌ای خطاب به نمایندگان اهواز مکتوب نموده که در تاریخ ۱۴ دی‌ماه آن نامه رسانه‌ای شد.

این شکل خودمدیریتی که توانست کارگران بازنشسته که پراکنده‌ترین بخش کارگران محسوب می‌شوند را حول خواسته‌های مشخص جمع نماید، می‌تواند افق جدیدی را در عرصه‌ی کنشگری اجتماعی باز نماید. مشارکت اجتماعی کارگران در هر مرحله از عرصه‌ی اجتماعی می‌تواند گام موثری در جهت برهم زدن توازن قوا به نفع کارگران شود.

این نوع خودمدیریتی در نوع خود بی‌نظیر بوده است.