محیطهای ناامن کار، قتلگاه کارگران
سه شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵

در شامگاه شنبه ۲۳ آبان در اثر واژگونی اتوبوس سرویس کارگنان کارخانه گاز مایع ان جی ال در محور دشت عباس شهرستان دهلران به آبدانان ۱۲ تن از کارگران جان باختند و ۱۸ تن دیگر از دچار مصدومیت شدند. بر اساس آمارها، از اول تیر تا ۹ آبان ۱۴۰۵، دستکم ۶۵ حادثه ساختمانی در رسانهها گزارش شده که به کشتهشدن ۴۸ تن و مصدومیت ۵۱ کارگر انجامیده است؛ یعنی ۹۹ کارگر در صد روز کشته یا مجروح شدهاند. همچنین در فاصله ۶ تا ۱۳ آبان، دستکم ۹ حادثه ساختمانی رخ داد که مرگ هشت کارگر را در پی داشت.
این آمار تنها گوشهای از واقعیت را نشان میدهد؛ حوادث بسیاری در کارگاههای کوچک، پروژههای غیررسمی و پیمانکاریهای فرعی هرگز گزارش نمیشوند. ترس از پیگرد، فشار بر خانوادهها و نبود نظامی شفاف برای ثبت حوادث، ابعاد واقعی فاجعه را پنهان میکند و راه پاسخگویی را میبندد. .نسبتدادن چنین مرگهایی به «بی. احتیاطی فردی»، مسئولیت کارفرمایان و ساختاری را نادیده میگیرد که شرایط حادثه را فراهم کرده است. وقتی داربست فرسوده است، تجهیزات مهار سقوط وجود ندارد، چاه آسانسور بدون حفاظ رها میشود و کارگر از آموزش و ابزار ایمنی محروم است، نمیتوان مسئولیت را بر دوش کسی گذاشت که برای تأمین معاش ناچار به پذیرش این شرایط است.
تکرار این فجایع نشان میدهد که در مناسباتی که سود بر جان انسان تقدم دارد، ایمنی کار بهسادگی به هزینهای قابل حذف تبدیل میشود. کارگرانی که خانهها، برجها و زیرساختهای شهرها را میسازند، اغلب در محیطهایی فاقد ابتداییترین استانداردهای ایمنی کار میکنند؛ بسیاری از آنان قرارداد مکتوب، بیمه و حمایت اجتماعی ندارند و حتی هویت شغلیشان بهدرستی ثبت نمیشود.
کاهش هزینههای تولید، گسترش پیمانکاری و رقابت برای پایینآوردن قیمت پروژهها، فشار را بر نیروی کار تحمیل میکند. سقوط از ارتفاع، اصابت اجسام سنگین و سقوط در چاه آسانسور از خطرات شناختهشده کار ساختمانیاند و با تجهیزات مناسب، آموزش، رعایت استانداردها و نظارت مؤثر میتوان از بسیاری از آنها جلوگیری کرد. با این حال، ایمنی همچنان قربانی منطق سودآوری میشود.
مرگ و مصدومیت کارگران ساختمانی در اثر ناامنی محیط کار در شرایطی رو به گسترش است که بنا بر آمار حدود ۷۰۰ هزار کارگر ساختمانی در کشور از بیمه تأمین اجتماعی محروماند. شمار کارگران ساختمانی بیمهشده در استانهای مختلف رو به کاهش است و بیمه شمار زیادی از کارگران قطع شده است. محرومیت از بیمه، کارگر و خانوادهاش را در برابر هزینههای درمان، ازکارافتادگی، بازنشستگی و پیامدهای مرگ بیپناه میگذارد. خانوادهای که نانآور خود را از دست میدهد، افزون بر رنج فقدان، با بحران معیشت روبهرو میشود؛ گاه فرزندان نیز برای جبران درآمد ازدسترفته زودتر وارد بازار کار ناامن میشوند و چرخه فقر و بیحقوقی تداوم مییابد.
پایاندادن به این وضعیت، با بازرسیهای نمایشی و وعدههای مقطعی ممکن نیست. تضمین بیمه همگانی و اجباری، تأمین تجهیزات استاندارد، آموزش ایمنی، نظارت مستقل بر کارگاهها، قراردادهای جمعی کارگران، پرداخت کامل غرامت به آسیبدیدگان و خانوادههای جانباختگان، مطالباتی فوری و ضروریاند. تحقق این مطالبات به سازمانیابی مستقل کارگران و تشکلهایی نیاز دارد که بتوانند با اتکا به نیروی جمعی از حقوق و امنیت آنان دفاع کنند.
تا زمانی که انباشت سرمایه و کسب سود بر تولید مسلط باشد و کارگران از قدرت سازمانیافته برای دفاع از زندگی و حقوق خود محروم بمانند، خطر تکرار این فجایع پابرجا خواهد بود. زندگی و امنیت کارگران باید بر سود اقلیتی صاحب سرمایه تقدم داشته باشد. کارگران نباید در زندگی بیحقوق و در مرگ بینام بمانند؛ پاسخ به این وضعیت، همبستگی، تشکلیابی و مبارزهای سازمانیافته برای حق زندگی، آزادی و رهایی از ستم و استثمار است.
سخن روز: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1
