یکشنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۴

مجمع عمومی سازمان ملل متحد روز جمعه با اکثریت قاطع تصمیم گرفت که محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، بتواند سخنرانی خود در نشست سالانه رهبران جهان را به صورت ویدئویی انجام دهد. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که ایالات متحده ماه گذشته روادید عباس را لغو کرده و مانع حضور او در نیویورک شده بود. قطعنامه با ۱٤۵ رأی موافق، ۵ رأی مخالف و ٦ رأی ممتنع تصویب شد و واکنش‌های گسترده‌ای برانگیخت.

لغو روادید عباس و نزدیک به ۸۰ مقام فلسطینی دیگر از سوی دولت ترامپ، موجی از اعتراضات دیپلماتیک را در پی داشته است. سازمان ملل این اقدام را نقض آشکار توافق «کشور میزبان» دانست؛ توافقی که واشنگتن را متعهد می‌کند امکان حضور همه سران کشورها و دولت‌ها را در نشست‌های بین‌المللی نیویورک فراهم کند. متحدان اروپایی آمریکا از جمله فرانسه و بریتانیا نیز در روزهای اخیر به شدت به این تصمیم اعتراض کرده و تلاش کردند واشنگتن را به تجدیدنظر وادارند، اما بی‌نتیجه ماند. عباس قصد داشت هفته آینده در نشستی که به ابتکار فرانسه و عربستان سعودی برای پیشبرد طرح دو دولت برگزار می‌شود شرکت کند. فرانسه، بریتانیا، کانادا و استرالیا اعلام کرده‌اند که به زودی فلسطین را به رسمیت خواهند شناخت. این موضع‌گیری، در شرایطی که جنگ اسرائیل در غزه همچنان ادامه دارد، نشانه‌ای از گسترش اجماع بین‌المللی برای پایان اشغال و تشکیل دولت فلسطینی است.

در مقابل، دولت اسرائیل و ایالات متحده با این روند مخالفت کرده‌اند. دولت ترامپ مدعی است که وعده تشکیل کشور فلسطین به حماس جسارت داده و تلاش‌ها برای آتش‌بس و آزادی گروگان‌ها را پیچیده‌تر کرده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز بارها تأکید کرده که تشکیل دولت فلسطینی «پاداشی برای تروریسم» خواهد بود. در داخل فلسطین، تشکیلات خودگردان به رهبری عباس با چالش مشروعیت روبه‌رو است. او که ۸۹ سال دارد، از سال ۲۰۰۹ بدون انتخابات در قدرت مانده و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد اکثریت مردم فلسطین خواستار کناره‌گیری‌اش هستند. با این حال، در عرصه دیپلماتیک، همچنان نماینده اصلی فلسطین در مجامع جهانی محسوب می‌شود و تلاش دارد طرح دو دولت را با حمایت قدرت‌های بین‌المللی پیش ببرد.
رأی امروز مجمع عمومی را بسیاری از ناظران شکست آشکاری برای سیاست ایالات متحده در قبال فلسطین و نقض توافقات بین‌المللی دانسته‌اند. هم‌زمان با این تصمیم، فشارها بر واشنگتن برای تغییر رویکرد و پذیرش واقعیت تشکیل دولت فلسطین افزایش یافته است.