قاچاق نفت عراق به دست گروههای مسلح؛ عراق را در آستانه جنگ داخلی قرار داده است
چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵

در شرایطی که کارگران و تودههای مردم زحمتکش عراق با دشوارترین شرایط معیشتی دستوپنجه نرم میکنند، دولت این کشور با بحران عمیق اقتصادی روبهروست و ارزش دینار عراق طی ماههای گذشته بهشدت کاهش یافته است، ابعاد تازهای از پرونده دزدی و تاراج صدها میلیون دلار از منابع نفتی عراق توسط گروه مسلح «کتائب حزبالله عراق»، وابسته به جمهوری اسلامی، آشکار میشود. این تاراج طی شش سال گذشته از طریق قاچاق و فروش نفت و مشتقات آن صورت گرفته است. کتائب حزبالله همان گروه مسلحی است که فرمانده سابق آن، «ابومهدی مهندس»، در سال ۲۰۲۰، هنگام بازگشت از لبنان به همراه قاسم سلیمانی، در حمله هوایی آمریکا کشته شد.
در همین رابطه، روز دوشنبه ۲۵ آبان، رسانههای عراقی به نقل از یکی از اعضای کمیته امنیت و دفاع پارلمان عراق فاش کردند که تصاویر ویدئویی ضبطشده توسط یکی از دوربینهای حرارتی در منطقه «جُرف الصخر» نشان میدهد طی شش سال گذشته، روزانه بهطور متوسط ۲۰ تانکر نفت ۳۶ هزار لیتری از این منطقه خارج شده و محمولههای نفتی را از طریق کردستان عراق به ایران منتقل کردهاند. جُرف الصخر منطقهای در استان بابل عراق و در مسیر بغداد به کربلاست. این منطقه پس از عقبنشینی داعش به کنترل کتائب حزبالله درآمد و این گروه طی ده سال گذشته به هیچیک از مقامات دولتی، حتی نخستوزیران عراق، اجازه بازدید از آن را نداده است. افزون بر این، پس از شکست داعش، این گروه مسلح مانع بازگشت بیش از ۱۰۰ هزار نفر از ساکنان آواره این منطقه به خانه و کاشانه خود شده است.
به دنبال افشای ابعاد این پرونده و تماس تلفنی ترامپ با علی زیدی، نخستوزیر عراق، او برای روشن شدن ابعاد این تاراج، کمیتهای متشکل از مقامات نظامی، امنیتی، نفتی و کارشناسان عراقی را مأمور تحقیق کرد. زیدی همچنین هشدار داد که اگر کتائب حزبالله مانع ورود اعضای کمیته به منطقه شود، برای روشن شدن ابعاد این ماجرا به بسیج مردم علیه این گروه متوسل خواهد شد. این موضعگیری در شرایطی صورت میگیرد که بخش قابلتوجهی از مردم عراق در برابر گروههای مسلح وابسته به جمهوری اسلامی قرار دارند و از اقدامات دولت علی زیدی حمایت میکنند. اعضای کمیته تحقیق روز جمعه ۲۲ آبان سرانجام موفق شدند با عنوان مهمان و تحت شرایطی محدود و کنترلشده وارد منطقه شوند. آنان به همراه نماینده کتائب حزبالله از بخشهایی از تأسیسات موجود، از جمله تونلها، سنگرها و خاکریزهایی که برای پوشاندن پالایشگاه و محل استقرار تانکرهای نفتی احداث شدهاند، بازدید کردند. همچنین انشعابی از یک شاهلوله انتقال نفت عراق که از این منطقه عبور میکند، مورد بررسی قرار گرفت. اعضای کمیته گزارش بازدید خود را به دولت ارائه کردند.
با این حال، منابع داخلی گزارش دادهاند که اعضای کمیته اجازه بازدید از بخشهای دیگر منطقه را نداشتهاند؛ بخشهایی که گفته میشود تأسیسات گسترده تولید پهپاد، پایگاههای پرتاب موشک، محل استقرار مشاوران سپاه پاسداران، مراکز آموزشی و زندانهایی برای نگهداری زندانیان خارجی در آنجا قرار دارند. با وجود این محدودیتها، اعضای کمیته با استفاده از تصاویر ماهوارهای جُرف الصخر توانستهاند اطلاعات لازم درباره این تأسیسات را به دست آورند. در پی دریافت گزارش کمیته تحقیق، علی زیدی علاوه بر برکناری ۹ نفر از مقامات ارشد نظامی، امنیتی و نفتی دولت در استان بابل، به اتهام کوتاهی در انجام وظایف و در برخی موارد همکاری با کتائب حزبالله، پرونده آنان را به مراجع قضایی ارجاع داد. افزون بر این، او روز دوشنبه ۲۵ آبان به ارتش عراق دستور داد نیروهای بیشتری را در اطراف جُرف الصخر مستقر کند و مانع ورود و خروج نیروهای حشد شعبی و خروج تانکرها و خودروها از این منطقه شود. همچنین برای نظارت و کنترل بیشتر، دستور پرواز هواپیماهای جنگی بر فراز منطقه صادر شد. زیدی همزمان به کتائب حزبالله هشدار داد که تا روز جمعه ۲۹ آبان منطقه را تخلیه و به نیروهای دولتی تحویل دهد.
او در نشست با اعضای کمیته تحقیق، بر ضرورت پایان دادن به مداخله گروههای مسلح در امور کشور و دفاع از حاکمیت دولت عراق تأکید کرد. زیدی همچنین اعلام کرد که ترامپ هشدار داده است در صورت خودداری این گروهها از خلع سلاح، مواضع آنان هدف حملات هوایی آمریکا قرار خواهد گرفت. با این همه، کتائب حزبالله و گروه مسلح «نُجَبا» اعلام کردهاند که به هیچوجه حاضر به زمین گذاشتن سلاحهای خود نیستند و در برابر هر نیرویی که بخواهد آنان را خلع سلاح کند، مقاومت خواهند کرد. این گروههای وابسته به جمهوری اسلامی همچنین اعلام کردهاند که در صورت آغاز جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی، در کنار جمهوری اسلامی خواهند ایستاد و علیه آمریکا وارد جنگ خواهند شد.
به این ترتیب، تلاش دولت علی زیدی برای حل بحران از طریق مذاکره با این گروهها به بنبست رسیده است. این وضعیت نگرانی دیگر رهبران و جریانهای سیاسی شیعه عراق، بهویژه جناحهای مختلف درون «چارچوب هماهنگی»، را برانگیخته است. آنان هشدار دادهاند که در صورت کشیده شدن پای عراق به جنگ، حکومت این کشور فرو خواهد پاشید. اختلاف بر سر چگونگی مواجهه با این بحران، حتی به چنددستگی و تشدید اختلافات در میان همین جریانها نیز انجامیده است. این در حالی است که برخی گروههای مسلح شیعه عراق از پیام منسوب به مجتبی خامنهای درباره ضرورت وحدت جبهههای موسوم به «محور مقاومت» حمایت کردهاند. از این رو، منابع مطلع عراقی با توجه به احتمال ازسرگیری جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی، شرایط کنونی عراق را بسیار حساس و نگرانکننده ارزیابی میکنند. نگرانی اصلی آنان این است که گروههای مسلح وابسته به جمهوری اسلامی، برخلاف منافع و اراده مردم عراق، این کشور را به میدان جنگ دیگری تبدیل کنند.
در همین راستا، به گزارش خبرگزاریها، اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، نیز روز دوشنبه ۲۵ آبان وارد عراق شد و تا پاسی از شب با علی زیدی و رهبران گروههای شیعه عراقی درباره این بحران گفتوگو کرد. هدف این سفر، حمایت از منافع جمهوری اسلامی و گروههای مسلح وابسته به آن در عراق ارزیابی میشود. بدون تردید، اجرای چنین پروژه گستردهای در قاچاق نفت، آن هم طی شش سال و در ابعادی به این وسعت، بدون برخورداری از حمایتهای سازمانیافته، امکانات دولتی و دیپلماتیک، شبکه لجستیکی و نیروهای انسانی امکانپذیر نبوده است. جمهوری اسلامی که خود در این شبکه قاچاق و تاراج منابع نفتی عراق سهم اساسی دارد، در سازماندهی و پیشبرد آن نیز نقش داشته است.
با توجه به مجموعه این شرایط، بعید به نظر میرسد علی زیدی و دولت عراق بهتنهایی بتوانند مانع ادامه غارت سرمایهها و منابع طبیعی مردم عراق شوند. مقابله مؤثر با این وضعیت، پیش از هر چیز، مستلزم به میدان آمدن نیروی کارگران و تودههای مردم زحمتکش عراق و حضور فعال آنان در صحنه سیاسی جامعه است. کارگران و زحمتکشان و مردم ستمدیده عراق بیش از همه از دخالتهای جمهوری اسلامی و عملکرد گروههای مسلح وابسته به آن، زیان دیده و تلفات بیشماری متحمل شدهاند. تنها با به میدان آمدن نیروی سازمانیافته و آگاهانه آنان است که میتوان دست جمهوری اسلامی و گروههای وابسته به آن را از منابع و سرنوشت مردم عراق کوتاه کرد و مانع تبدیل شدن این کشور به عرصه جنگ و ویرانی دیگری شد.
سخن روز: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1
