فرانسه، بریتانیا و آلمان سازوکار بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را فعال کردند
جمعه ۷ شهریور ۱۴۰۴
بریتانیا، فرانسه و آلمان روز پنجشنبه ششم شهریور روندی ۳۰ روزه را برای اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل علیه ایران موسوم به “سازوکار ماشه” یا اسنپبک را به دلیل برنامه هستهای تهران آغاز کردند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که سه کشور اروپایی عضو برجام نامهای را در این زمینه به شورای امنیت سازمان ملل ارسال کردهاند.
تروئیکای اروپایی در بیانیهای اعلام کردند که تصمیم گرفتهاند پیش از آنکه در اواسط اکتبر توانایی خود را برای بازگرداندن تحریمهای تهران که ذیل توافق هستهای ۲۰۱۵ با قدرتهای جهانی لغو شده بود، از دست بدهند، مکانیسم ماشه را فعال کنند.
با فعال شدن این سازوکار، داراییهای ایران در خارج از کشور دوباره مسدود خواهد شد، جمهوری اسلامی حق معاملات تسلیحاتی نخواهد داشت و هرگونه توسعه برنامه موشکی بالستیک با مجازات روبرو خواهد شد، که این اقدامات در کنار سایر تحریمها، اقتصاد متزلزل ایران را بیش از پیش تحت فشار قرار میدهد.
سه کشور اروپایی از زمان حملهٔ اسرائیل و ایالات متحده به تأسیسات هستهای ایران در اواسط ژوئن، چندین دور مذاکره با ایران برگزار کردهاند و هدفشان توافق برای به تعویق انداختن این مکانیسم بوده است، اما معتقدند که مذاکرات روز چهارم شهریور در ژنو تعهدات ملموس کافی از سوی ایران به همراه نداشته است. یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان، روز پنجشنبه گفت که اعمال مجدد تحریمهای سازمان ملل علیه ایران میتواند آغاز مرحله جدیدی در مذاکرات دیپلماتیک باشد. او خواستار همکاری کامل ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تعهد آشکار به مذاکرات مستقیم با ایالات متحده شد. در همین حال، دیپلماتهای غربی گفتهاند که شورای امنیت سازمان ملل روز جمعه هفتم شهریور نشست خود برای بررسی این موضوع را برگزار خواهد کرد.
تهران از اردیبهشت سال ۱۳۹۷ که ایالات متحده از برجام خارج شد، به صورت تدریجی از تعهدات هستهای خود عدول کرد و بر میزان غنیسازی اورانیوم افزود تا جایی که بیش از ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی تولید کرد که فاصله چندانی تا غنیسازی ۹۰ درصدی و ساخت بمب هستهای فاصله ندارد. سازوکار ماشه به صورت مستقیم در برجام نیامده، اما اجرای این مکانیسم بدان معناست که تحریمهای سازمان ملل علیه ایران که در سال ۱۳۹۴ بر اساس برجام ملغی شده بود، بازخواهد گشت. تروئیکای اروپایی پیشنهاد داده بودند اگر ایران بازرسیهای کامل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را از سر بگیرد و دربارهٔ ذخایر اورانیوم غنیشدهٔ خود شفافسازی کند، آغاز مکانیسم ماشه را تا شش ماه به تعویق خواهند انداخت.
با این حال آژانس گفته است درحالی که نمیتواند صلحآمیز بودن برنامه هستهای تهران را تأیید کند، هیچ نشانهٔ معتبری از پروژهٔ تسلیحاتی هماهنگ در ایران نیز در دست ندارد. یک دیپلمات اروپایی گفته که ایران در نشست اخیر با تروئیکای اروپایی نشانههایی از تمایل به ازسرگیری مذاکرات مستقیم با آمریکا نشان داد، اما یک منبع ایرانی گفته که این امر تنها در صورتی ممکن است که واشینگتن تضمین دهد در طول مذاکرات حملهٔ نظامی انجام نخواهد داد.