عواقب زیستمحیطی ناروشن حمله به تأسیسات اتمی ایران؛ آلودگیهای رادیواکتیو و شیمیایی در چندین محل
شنبه ۷ تیر ۱۴۰۴

هنوز ابعاد تخریب ناشی از حملات موشکی اسرائيل و بمباران تأسیسات هستهای و نظامی ایران روشن نیست. تنها در یک روز ۱۴ بمب چندهزار کیلوگرمی و ۳۰ موشک به فردو، حمله به تأسیسات هستهای و نظامی ایران میتواند آسیبهای زیستمحیطی بلندمدت به همراه داشته باشد. به گفته گاوخار موخاتژانوا (Gaukhar Mukhatzhanova)، از مرکز خلع سلاح و عدم اشاعه تسلیحات هستهای در وین، وسعت واقعی خسارتهای حمله به این مراکز هنوز روشن نیست. او در گفتوگو با دویچهوله اعلام کرد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون نتوانسته تأثیرات حملات، بهویژه به تأسیسات زیرزمینی غنیسازی اورانیوم در فردو را بهطور کامل تأیید کند. موخاتژانوا میگوید: ما در تصاویر ماهوارهای برخی آسیبها را میبینیم، اما ابعاد واقعی خسارت و هزینههای آن را نمیدانیم.
آلودگیهای رادیواکتیو و شیمیایی
آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر این باور است که در چندین محل، آلودگیهای رادیواکتیو و شیمیایی به وجود آمده است. در تأسیسات زیرزمینی ممکن است هزاران سانتریفیوژ به دلیل قطع ناگهانی برق آسیب دیده باشند.
این سانتریفیوژها با اورانیوم هگزافلوراید (UF6) که مادهای بسیار واکنشپذیر است، کار میکنند.
اگرچه تاکنون در خارج از این تأسیسات افزایش میزان پرتوهای رادیواکتیو ثبت نشده است، اما نشت احتمالی این مواد، خطرات جدی برای سلامت انسان و محیط زیست به همراه دارد. در حال حاضر بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تأسیسات هستهای آسیبدیده دسترسی ندارند.
اسکندری یکی از کارشناسان مستقلی است که سالها درباره آلودگیهای زیستمحیطی در ایران تحقیق کردهاند. او میگوید: مقامهای ایرانی همیشه ادعا میکنند همهچیز تحت کنترل است. اما اکنون هم تقریباً هیچ اطلاعرسانی درباره خطرات زیستمحیطی انجام نمیشود، حتی برای مردمی که در نزدیکی محلهای حمله زندگی میکنند. روزبه اسکندری همچنین به آلودگی خاک اشاره میکند و میگوید: این آلایندهها خاک را آلوده میکنند. آلودگی خاک در درگیریهای نظامی یکی از بدترین، اما اغلب نادیده گرفتهشدهترین پیامد زیستمحیطی جنگ است.» به گفته او، این آلایندهها اغلب دههها در لایههای بالایی خاک باقی میمانند و کیفیت خاک را کاهش میدهند؛ پیامدی که خود را با از دست رفتن حاصلخیزی و توانایی بازسازی طبیعی خاک نشان میدهد.
