یکشنبه ۲ فروردین ۱۴۰۵

گزارشی از «میدل‌ایست‌آی» می‌گوید در حالی که عربستان سعودی، امارات و قطر در آغاز جنگ کوشیده بودند واشنگتن را از حمله به ایران منصرف کنند و بر این نکته پافشاری داشتند که پایگاه‌های آمریکا در خاکشان به سکوی حمله تبدیل نشود، ادامه حملات ایران به اهداف و پایگاه‌های آمریکایی در خلیج فارس، در حال تغییر محاسبات بخشی از دولت‌های عربی منطقه است. به نوشته این رسانه، عربستان در هفته‌های اخیر دسترسی گسترده‌تری به برخی پایگاه‌های خود برای آمریکا فراهم کرده و امارات نیز به واشنگتن پیام داده که خود را برای یک جنگ طولانی آماده کرده است.
بر پایه این گزارش، یکی از نشانه‌های این تغییر، موافقت ریاض با در اختیار گذاشتن پایگاه هوایی ملک فهد در طائف برای استفاده بیشتر آمریکا بوده است؛ پایگاهی که هم از برد برخی پهپادهای ایرانی دورتر است و هم به جده، بندر مهم دریای سرخ، نزدیک است. در شرایطی که تنگه هرمز عملاً دچار اختلال جدی شده، جده برای پشتیبانی لجستیکی از نیروهای آمریکایی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. میدل‌ایست‌آی به نقل از مقام‌های آمریکایی و غربی می‌نویسد این تصمیم عربستان نشان می‌دهد نگاه ریاض در حال حرکت به سوی حمایت بیشتر از کارزار آمریکا، با هدف «تنبیه ایران» به‌خاطر حملاتش، است.
در مورد امارات، گزارش می‌گوید ابوظبی نیز دیگر مانند هفته‌های نخست صرفاً بر پایان سریع درگیری تأکید نمی‌کند. این رسانه به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته است وزیر خارجه امارات در گفت‌وگویی با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته کشورش برای طولانی شدن جنگ تا حدود نه ماه آمادگی دارد. این ارزیابی با موضع علنی انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات، نیز هم‌خوانی دارد؛ او چند روز پیش گفت امارات ممکن است به یک تلاش بین‌المللی به رهبری آمریکا برای تأمین امنیت تنگه هرمز بپیوندد، هرچند هنوز برنامه نهایی تصویب نشده است.
گزارش در عین حال تأکید می‌کند که در شورای همکاری خلیج فارس شکاف و تفاوت نگاه وجود دارد. عمان همچنان موضعی محتاط‌تر و انتقادی‌تر نسبت به جنگ دارد و وزیر خارجه این کشور در مقاله‌ای هشدار داده که این جنگ «جنگ آمریکا» نیست و متحدان واشنگتن باید روشن کنند که ایالات متحده به درگیری‌ای کشیده شده که دستاورد روشنی برایش ندارد. در مقابل، لحن مقام‌های سعودی تندتر شده است. میدل‌ایست‌آی می‌نویسد که پس از حملات ایران به ریاض و ینبع، اظهارات وزیر خارجه عربستان علیه تهران رنگ و بوی هشدار مستقیم و حتی تهدید به اقدام نظامی گرفته است.
با این همه، گزارش تأکید می‌کند حتی در عربستان و امارات نیز موضوع ورود مستقیم به عملیات تهاجمی علیه ایران همچنان بسیار حساس و پرمخاطره است. کارشناسانی که با این رسانه گفت‌وگو کرده‌اند می‌گویند دولت‌های خلیج فارس از یک‌سو نمی‌خواهند حملات ایران بدون پاسخ بماند و به یک «سابقه» برای دوره پس از جنگ تبدیل شود، اما از سوی دیگر می‌دانند هر اقدام تهاجمی مستقیم می‌تواند «جعبه پاندورا» را باز کند و موج تازه‌ای از حملات تلافی‌جویانه را به‌دنبال بیاورد. به‌گفته این تحلیلگران، توان نظامی دولت‌های خلیج فارس نیز در این مرحله به‌خودی‌خود موازنه جنگ را به سود آمریکا و اسرائیل تغییر نمی‌دهد؛ آنچه واقعاً مهم است، افزایش دسترسی آمریکا به پایگاه‌های منطقه و همکاری دفاعی و لجستیکی بیشتر است، نه الزاماً ورود رسمی ارتش‌های عربی به جنگ.
تصویری که از این گزارش به‌دست می‌آید این است که عربستان و امارات هنوز به‌طور کامل وارد جنگ نشده‌اند، اما از موضع بی‌طرفی نسبی اولیه نیز فاصله گرفته‌اند. حملات ایران به تأسیسات انرژی، پایگاه‌ها و شهرهای خلیج فارس باعث شده بخشی از حاکمان منطقه به این جمع‌بندی برسند که باید هم بازدارندگی تازه‌ای در برابر تهران ایجاد شود و هم همکاری عملی بیشتری با آمریکا در حوزه پایگاه‌ها، پدافند و امنیت کشتیرانی شکل بگیرد. با این حال، همین دولت‌ها همچنان نگران‌اند که عبور از مرز حمایت لجستیکی و دفاعی به مشارکت تهاجمی مستقیم، جنگ را به مرحله‌ای غیرقابل‌کنترل بکشاند.