عدم تعادل نظام ارزی و تداوم اعتراضات دو روزە بازار اولیای امور را به جان هم انداخت
سه شنبه ۹ دی ۱۴۰۴

روز دوشنبه، همزمان با انتشار اخبار گسترش اعتراضات نسبت به نرخ ارز در تهران و برخی شهرهای دیگر، رسانهها گزارش دادند که مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «با نظر و تصمیم رئیسجمهور، عبدالناصر همتی بهعنوان رئیس کل بانک مرکزی منصوب خواهد شد.»
خبرگزاری تسنیم؛ رسانه نزدیک به سپاه پاسداران در باره بازگشت همتی به ریاست بانک مرکزی نوشت: در روزهای اخیر بازار ارز و سکه با جهشی کمسابقه مواجه شد؛ دلار در بازار آزاد افسارگسیخته بالا رفت و حتی تا مرز ۱٤۵ هزار تومان هم پیش رفت. همزمان، قیمت سکه تمام بهار آزادی نیز رکوردهای تازهای را لمس کرد و در مقاطعی در آستانه رسیدن به ۱۷۰ میلیون تومان قرار گرفت؛ نوساناتی که فضای بازار را ملتهب و نگرانیها را درباره آینده اقتصاد تشدید کرد.
مجموعه این تحولات، بهویژه افزایش انتقادها نسبت به عملکرد سیاستهای پولی و ارزی، در نهایت دولت را به تغییر در رأس بانک مرکزی رساند. در همین رابطه معاون اطلاعرسانی دولت اعلام کرده است که عبدالناصر همتی قرار است جایگزین محمدرضا فرزین در بانک مرکزی شود؛ تصمیمی که در واکنش به شرایط ملتهب بازار ارز و سکه و با هدف کنترل نوسانات اتخاذ شده است.
تسنیم افزود: عبدالناصر همتی که پیشتر نیز تجربه ریاست بانک مرکزی را در کارنامه خود دارد، قرار است روز چهارشنبه هفته جاری و همزمان با تشکیل جلسه هیأت وزیران، بهطور رسمی بهعنوان رئیس کل جدید بانک مرکزی منصوب شود.
روزنامه کیهان به سرپرستی حسین شریعتمداری در باره ی تغییر رئیس بانک مرکزی نوشت: «جریان ذینفع گرانسازی ارز و رهاسازی قیمتها به تکاپو افتادهاند تا دوباره عبدالناصر همتی، وزیر برکنار شده اقتصاد را به عنوان رئیس کل بانک مرکزی به کشور تحمیل کنند؛ اقدامی که دهنکجی آشکار به مجلس تلقی میشود.»
به گزارش کیهان، جنگ قدرت در دولت وارد مراحل جدیدی شده است. جریان گرانساز در دولت با محوریت سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد با پشتیبانی جریان غالب در اتاق بازرگانی و زخمخوردگان اصلاحات نظام بانکی که از سیاستهای تثبیتی بانک مرکزی به عنوان بزرگترین مانع رهاسازی قیمتها ناراضی بودند، با همکاری جریان رسانهای دولت، سرانجام فرزین را ناچار به استعفا کردند و حالا فردی را به عنوان گزینه ریاست بانک مرکزی مطرح میکنند که مدافع افزایش نرخ ارز رسمی و یکی از طرفداران دیدگاه گرانسازی نرخ ارز در دولت چهاردهم است.
سید مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات دفتر رئیسجمهور دیروز در شبکه اجتماعی ایکس ابتدا از استعفای فرزین خبر داد و در ادامه نوشت: «با نظر و تصمیم رئیسجمهور، عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی خواهد شد».
گفتنی است عبدالناصر همتی پیش از این وزیر اقتصاد در کابینه مسعود پزشکیان بود که به علت نقشی که در افزایش نرخ ارز و برخی دیگر از اقدامات مخرب دولت داشت، استیضاح شده بود. همچنین نرخ ارز و نقدینگی در زمان ریاست همتی بر بانک مرکزی در دولت حسن روحانی آنچنان بود که او را به «سلطان چاپ پول» معروف کرد.
در حالی که دلار رکوردهای جدیدی را ثبت میکند، ولیالله سیف با افشای «خالیبندی» سپردهگذاری پادشاه برونئی، پرده از استراتژی قدیمی بانک مرکزی برداشت: خبردرمانی. نگاهی به سالهای اخیر نشان میدهد که بازار ارز ایران با وعدههای پوچی مدیریت شده که که خودِ آقای سیف نیز زمانی در ارائه آنها ایفای نقش کرد.
یورونیوز در ادامه نوشت: ولیالله سیف، رئیس کل بانک مرکزی ایران در یکی از پرفراز و نشیبترین دورههای پولی تاریخ ایران که با «امید برجام» شروع شد و با «بحران ارزی سال ۹۷» و تشکیل پرونده قضایی برای او به پایان رسید، در تازهترین گفتگوی خود با سایت خبری انتخاب گفت: «من به کرات نه تنها زمانی که در بانک مرکزی بودم، در زمانی که در نظام بانکی بودم، با کسانی مواجه شدهام که اصطلاحا ببخشید که لغت را به کار میبرم، با خالیبندی خواستند بگویند که ما یک کاری میتوانیم بکنیم؛ مثلا ما یک منابع ارزی در خارج از کشور داریم و در این شرایط میخواهیم وارد کشور کنیم.اولین مورد که خاطرم هست، گفتند که پادشاه برونئی به خطر علاقهای که به ایران دارد، میخواهد ۱۰ میلیارد دلار [در برخی منابع ۲ میلیارد] در بانک مرکزی ایران سپردهگذاری کند … آنقدر هنرمندانه این را گفته بودند که حتی در بدنه مدیریتی هم امیدواری ایجاد شد … بعد معلوم شد که هیچی نیست و یک عده هنرمندانه این کار را کرده بودند.»
(خبردرمانی) در اقتصاد ایران یا آنگونه که آقای سیف عنوان کرده یعنی «خالیبندی» به استفاده از اخبار مثبت فاقد پشتوانه اجرایی برای سرکوب موقت انتظارات تورمی و کنترل نرخ ارز گفته میشود. همانطور که آقای سیف در مورد دروغ مربوط به پادشاه برونئی افشا کرد، از این تکنیک بارها در سالهای اخیر برای کاهش تب افت ارزش ریال و افزایش تقاضای ارز استفاده شده است.