جمعه ۳۱ شهریور ۱۴۰۲

اجرای طرح استاد-شاگردی که قرار است بر اساس یکی از بند‌های الحاقی برنامه هفتم توسعه اجرا شود، با انتقادهای فراوانی از سوی فعالان کارگری روبرو شده است. در این ارتباط یک فعال کارگری می گوید که دولت با این طرح می خواهد از کارگران “بیگاری” بکشد.
این بند الحاقی برنامه هفتم توسعه، اگرچه به گفته طراحان و مدافعان آن، با هدف ترویج نظام استاد-شاگردی و ارتقای مهارت‌آموزی بنگاه‌ها و اصناف اجرا خواهد شد، اما به تاکید منتقدان، اجرای این قانون، دست کارفرمایان را برای اخراج راحت کارگران باز خواهد گذاشت.
بر اساس این قانون، بنگاه‌ها و اصناف دارای حداکثر چهار نیروی شاغل بیمه شده در پایان شهریور ۱۴۰۲، می‌توانند تا حداکثر چهار تن را با پرداخت دستمزد توافقی و بدون الزام به پرداخت حق بیمه بیکاری و بازنشستگی و صرفاً با پرداخت حق بیمه درمان و از کار افتادگی به‌ کار بگیرند.
به‌کارگیری اشخاص موضوع این بند برای هر شخص، حداکثر دو سال و مشروط به حفظ تعداد شاغلین بیمه شده در تاریخ صدر این بند توسط بنگاه یا صنف در مدت استفاده از این بند ذکر شده است.
محمدرضا تاجیک، عضو شورای عالی کار، در گفتگویی با خبرگزاری تسنیم، از مخالفت جدی مجمع عالی نمایندگان کارگران با طرح استاد-شاگردیدر برنامه هفتم توسعه خبر داد.
به گفته او، اجرای این طرح، امنیت شغلی برای کارگران باقی نخواهد گذاشت و کارفرما به راحتی می‌تواند هر ۲ سال یک بار، کارگر را بدون بیمه و قرارداد مشخص اخراج کند.
محمدرضا تاجیک همچنین روش مهارت‌آموزی در ایران را ناکارآمد دانست و با اشاره به روش مهارت‌آموزی در کشور‌های پیشرفته گفت: کارگر ماهر، بیکار نمی‌ماند. اما روش مهارت‌آموزی، استاد شاگردی نیست.
دفاع وزیر کار از طرح استاد-شاگردی
صولت مرتضوی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، روز سه‌شنبه دهم مرداد، از طرح موسوم به استاد-شاگردی دفاع کرد. به گزارش خبرگزاری ایلنا، او با تاکید بر لزوم اجرای این طرح گفت: معتقدیم این نوع مهارت‌آموزی از طریق استاد – شاگردی، بهره‌کشی نیست و به عنوان آموزش جوار کارگاهی، باعث افزایش مهارت، بهره‌وری و موفقیت افراد در بازار کار پس از آموزش می‌شود.
پیش از این هم خبرگزاری دولتی ایرنا در ۲۸ تیر سال گذشته از طرح استاد – شاگردی به عنوان طرحی هدفمند و کارگشا نام برده بود.
ایرنا به نقل از غلامعلی رخصت، رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی خراسان رضوی، نوشته بود که صاحبان بنگاه‌های اقتصادی اتفاق نظر دارند که طرحی خوب و در جهت ایجاد اشتغال پایدار است.
محمد امین بابایی، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان رضوی، هم به ایرنا گفت: بعضا تشکل‌ها نظرشان این بوده که طرح مزبور به نوعی موجب استثمار کارگر می‌شود در حالی که این طرح دقیقا در راستای افزایش مهارت نیروی کار است.
در همین ارتباط، به گزارش خبرگزاری ایلنا، غلامحسین حسینی‌نیا، معاون وزیر کار و رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، در روز هشتم اسفند سال قبل، اجرای طرح استاد – شاگردی نوین را گامی مؤثر در توسعه نهضت مهارت‌آموزی و خدمت بسیار بزرگ به جوانان و اشتغال زایی نامید.
این نخستین بار نیست که مقام‌های جمهوری اسلامی درصدد اجرای طرح استاد – شاگردی هستند. این طرح در دوره ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد و حسن روحانی مطرح شد و آنها تلاش کردند تا آن را اجرایی کنند اما به دلیل مخالفت‌ گسترده فعالان و تشکل‌های کارگری و صنفی و همچنین اعتراض‌ها از سوی کارگران، کنار گذاشته شد.
در این ارتباط، به گزارش خبرگزاری فارس، آرش فراز، دبيرکل مجمع عالی نمايندگان کارگران، روز ۱۳ دی همین سال گفت: شش هزار تن از کارگران با امضای طوماری، مخالفت‌شان را با طرح استاد – شاگردی اعلام کرده‌اند.
بهروز فراهانی فعال کارگری چنین طرحی را در چهارچوب بی‌قانونی حاکم بر روابط کارفرما و حقوق بگیر در ایران، با بیگاری قانونی برابر دانست و افزود که این امر از چشم فعالان کارگری ایران پنهان نمانده و رضا شهابی در نامه‌ای که از زندان در رابطه با طرح این نکته در برنامه هفتم توسعه نوشته بود، به این طرح عنوان بردگی کار را داد.
دولت ابراهیم رئیسی در ماده ۱۵ این لایحه پیشنهاد کرده بود که دستمزد کارگرانی که استخدام می‌شوند، معادل یک‌دومِ حداقل دستمزد ماهانه باشد و سنوات شاغل جدید بر مبنای یک‌دوم محاسبه شود.
حداقل دستمزد ماهانه کارگران مشمول قانون کار، متاهل و دارای فرزند، حدود ۸ میلیون تومان در ماه است. این در شرایطی است که آمارها حکایت از آن دارند که هزینه زندگی یک خانوار بین ۲۰ تا ۳۱ میلیون تومان است.