ضربالاجل ۱۶ ماهه؛ ۳ نکته درباره نشست شورای امنیت درباره ایران
پنجشنبه ۷ تیر ۱۴۰۳
شورای امنیت سازمان ملل متحد، وضعیت اجرای توافق اتمی برجام از سوی ایران را بررسی کرده است. این بررسی بر اساس گزارش رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هر شش ماه انجام میشود.
آقای گروسی در گزارشی که اخیرا از نحوه اجرای برجام توسط ایران منتشر کرده اعلام کرده است که بخش هایی که بر اساس آن باید ایران برای بازرسی و نظارت بر برنامه اتمیاش با بازرسان همکاری کند تقریبا به طور کامل اجرا نمیشود و آژانس قادر نیست صلح آمیز باقی ماندن برنامه اتمی این کشور را تایید کند.
به گفته او از برجام تقریبا چیزی باقی نمانده است.
قرار نبوده که شورا در این مرحله تصمیمی درباره نحوه همکاری ایران با آژانس بگیرد یا مثلا پیش نویس قطعنامه ای به رای گذاشته شود. این نشست برای اطلاع رسانی به اعضا بوده اما در تصمیمگیری آتی اعضای شورای امنیت در کمتر از ۱۶ ماه آینده، نقش تعیین کننده خواهد بود.
فقط ۱۶ ماه فرصت، چه معنایی دارد؟
پس از نشست شورای امنیت، سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان با انتشار بیانیه مشترک، گزارش ارائه شده به شورا را «نگران کننده» خواندند و اعلام کردند که ۱۶ ماه آینده فرصت مهمی برای یافتن یک راه حل دیپلماتیک برای بحران هسته ای ایران خواهد بود.
منظور از این ۱۶ ماه، مهرماه سال ۱۴۰۴ است که اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت به پایان میرسد.
این قطعنامه، تحریمهای شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران را تعلیق کرده اما با ایجاد سازوکاری در دورن این قطعنامه، اجازه داده تا اگر یکی از قدرت های عضو دائم شورای امنیت (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین و روسیه) از نحوه اجرای برجام توسط ایران رضایت نداشتند، بتوانند بدون نگرانی از وتوی احتمالی یکدیگر، تحریمهای تعلیق شده را دوباره احیا و علیه برنامه اتمی ایران مجددا اجرا کنند.
فرصت احیای این تحریمها بدون نیاز به موافقت دیگر کشورهای عضو دائم شورای امنیت، مهر ۱۴۰۴ یعنی ۱۶ ماه دیگر به پایان میرسد و اگر تا پیش از این تاریخ، تحریمها دوباره بازنگردد، از آن به بعد نیاز به موافقت همه کشورهای عضو دائم شورای امنیت دارد.
چین و و روسیه در حال حاضر می گویند که با بازگشت تحریمها موافق نیستند و این مخالفت به معنی وتوی احتمالی آنهاست. بنابراین اگر دیگر دولتهای عضو دائم شورا به دنبال تحریم مجدد ایران با استفاده از قطعنامه ۲۲۳۱ هستند، هستند، بازه زمانی بسیار کوتاهی آن در اختیار دارند.