پنجشنبه ۳ اسفند ۱۴۰۲

همزمان با روز جهانی زبان مادری دو تشکل صنفی در ایران به سیاست‌های سرکوبگرانه حکومت در برابر زبان‌های غیرفارسی واکنش نشان دادند و آموزش به زبان مادری را حق بنیادی خواندند.
شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی معلمان که پیش از این بارها خواستار آموزش به زبان مادری در مدارس شده بود، ۲ اسفند/ ۲۱ فوریه در یک بیانیه سیاست‌گذاری‌های اشتباه حکومتی را که به گفته این شورا از دوره پهلوی اول آغاز و در جمهوری اسلامی بازتولید شد، موجب آن دانستند که رنگین‌کمان زبان‌های مختلف غیرفارسی در معرض خشونت گفتمانی و فیزیکی دولت قرار بگیرند.
رضا پهلوی در دوره پادشاهی خود استفاده از زبان‌های غیرفارسی را ممنوع کرد و نام بسیاری از شهرهای ایران را از زبان‌های غیرفارسی به زبان فارسی تغییر داد. ممنوعیت آموزش به زبان مادری، استفاده از زبان مادری در نظام اداری و حتی در برخی شهرها منع نام‌گذاری به زبان غیرفارسی در دوره حکمرانی جمهوری اسلامی نیز تداوم داشته است و حکومت بارها فعالان عرصه آموزش زبان مادری را بازداشت و به حبس محکوم کرده است.
تشکل‌های صنفی معلمان با بیان اینکه از مجموع زبان‌های غیرفارسی در ایران از مجموع این زبان‌ها امروز فقط آن‌هایی زنده باقی مانده‌اند که جایی خارج از مرز‌های سیاسی ایران یک دولت و یا یک ساختار شبه‌دولتی امکانی برای آموزش به این زبان‌ها را  فراهم نموده است، سیاست‌های صد سال اخیر در ایران را زبان‌کُشی و آسیمیلاسیون توصیف کردند و گفتند:

پویایی یک جامعه نه به کشتن و سرکوب تفاوت‌ها، که به ایجاد بستری عادلانه و برابر برای رشد و شکوفایی آن‌ها مرتبط است.
این شورا که طی سال‌های اخیر «همیشه از حق آموزش به زبان مادری دفاع کرده است»، تاکید کرد: «تداوم سیاست آموزشی تک‌زبانی بدون توجه به نگرش زبانی شهروندان را غیرعلمی، غیردموکراتیک و کاملا اشتباه می‌داند.»
شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی معلمان در بخش دیگری از بیانیه با تاکید بر این که «قاطعانه از حق سلب‌ناشدنی شهروندان برای انتخاب زبان آموزشی خود دفاع می‌کند»، گفت:
معتقدیم که تداوم مهندسی سیاست تک‌زبانی کنونی که مغایر با اصول علم زبانشناسی و به صراحت کاملا خطا است. لذا این شورا، تداوم سیاست تک‌زبانی در امر آموزش را اقدامی ناعادلانه می‌داند که حقوق جمعی ملت‌های غیرفارس داخل جغرافیای سیاسی ایران را نادیده می‌انگارد.