شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان، از افت شدید ارزش حقوق معلمان خبر داد
یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵
حقوق یک ماه کار معلمی در ایران به معادل ۱۰۹ دلار، یعنی روزانه حدود ۳٫٦ دلار رسیده است. گزارش تازه شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران نشان می‌دهد ارزش دلاری حقوق ماهانه معلمان از ٦۳٦ دلار در سال ۱۳۹۵ به این رقم در آبان ۱٤۰۵ سقوط کرده است؛ کاهشی حدود ۸۳ درصد که درآمد آنان را به نزدیک یک‌ششم ده سال پیش رسانده است.
شتاب این سقوط در ماه‌های اخیر نیز چشمگیر بوده است. حقوق ماهانه‌ای که در فروردین امسال معادل ۱۸٤ دلار ارزش داشت، در آبان به ۱۰۹ دلار رسیده؛ یعنی در فاصله هفت ماه، حدود ٤۱ درصد از ارزش دلاری خود را از دست داده است.
مبنای این محاسبه، میانگین حقوق ۲۹ میلیون تومانی اعلام‌شده از سوی وزارت آموزش‌وپرورش است. با این حال، در گزارش شورا آمده است که برآورد پژوهش‌های مستقل، میانگین حقوق را حداکثر ۲۵ میلیون تومان نشان می‌دهد؛ با این مبنا، معادل دلاری دریافتی یک معلم به حدود ٩٤ دلار در ماه، یا اندکی بیش از سه دلار در روز می‌رسد.
علی فرهادی، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع و سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش، میانگین دریافتی معلمان شاغل را حدود ۲۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان اعلام کرده است. او در عین حال گفته وضعیت معیشتی فرهنگیان همچنان به توجه بیشتری نیاز دارد و بیش از یک‌چهارم معلمان کشور جوان و تازه‌استخدام هستند؛ گروهی که سابقه خدمت کمتری دارند و رقم میانگین، میزان دریافتی تک‌تک آنان را نشان نمی‌دهد.
مقایسه منطقه‌ای مندرج در گزارش شورای هماهنگی نیز فاصله درآمد معلمان ایرانی با همتایانشان در کشورهای همسایه را نشان می‌دهد: درآمد روزانه معلم در ترکیه حدود ۵۰ دلار، در جمهوری آذربایجان ۲۲ دلار، در ارمنستان ۱۷ دلار و در عراق بین هشت تا ۱۵ دلار برآورد شده است؛ در برابر حدود ۳٫۶ دلار برای معلم ایرانی. این ارقام، مقایسه درآمد تبدیل‌شده به دلار است.
فشار معیشتی پیش‌تر در اعتراض‌ها و استعفاهای نمادین معلمان نیز بازتاب یافته بود. محمد حبیبی، سخنگوی شورای هماهنگی، در گفت‌وگو با ایلنا در مهرماه، حقوق معلمان تازه‌استخدام را حدود ۱۶ تا ۱۷ میلیون تومان توصیف کرده و از افزایش فاصله میان دستمزد و هزینه‌های ابتدایی زندگی خبر داده بود. او استعفاهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی را عمدتاً اعتراضی نمادین دانسته، اما تأکید کرده بود که خروج واقعی نیروها از آموزش‌وپرورش نیز جریان دارد.
حبیبی همچنین هشدار داده بود پایین بودن دستمزد، معلمان را به صرف وقت و انرژی برای شغل‌های دوم و سوم سوق می‌دهد. به گفته او، تعهد خدمت و جریمه‌های سنگین، خروج از شغل را برای فارغ‌التحصیلان دانشگاه فرهنگیان دشوار می‌کند، در حالی که برخی دیگر از نیروهای تازه‌استخدام‌شده در برابر درآمد پایین، امکان ترک آموزش‌وپرورش را دارند.
شورای هماهنگی در پایان گزارش خود خواستار ترمیم فوری حقوق معلمان متناسب با تورم و هزینه واقعی زندگی شده و بر پیوند معیشت فرهنگیان با آینده آموزش تأکید کرده است: «معیشت معلم، کیفیت آموزش فرزندان این سرزمین است.»