سوزاندن تفنگهای پکک؛ اقدامی نمادین برای آغاز خلع سلاح، با نظارت مقامهای ترکیه
شنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۴
سی نفر از اعضای حزب کارگران کردستان (پکک) روز جمعه ۲۰ تیر ۱۴۰۴ در دهانه یک غار در شمال عراق، سلاحهای خود را در آتش سوزاندند؛ اقدامی نمادین اما مهم که به عنوان گامی در جهت پایان دادن به شورشی چند دههای علیه ترکیه تلقی میشود.
در تصاویر ویدئویی منتشر شده از این مراسم، این جمع از شبهنظامیان کُرد که نیمی از آنها زن بودند، در صف ایستاده تا تفنگهای کلاشینکف، خشابها و دیگر أنواع سلاحهایشان را داخل یک دیگ بزرگ خاکستری بیندازند. در ادامه، شعلههای آتش تفنگهایی که نوکشان آسمان را نشانه رفته بود را در بر گرفت. تعدادی از مقامهایی کرد و عراقی و ترکی نیز از نزدیک نظارهگر این صحنه بودند.
حزب کارگران کردستان (پکک) از سال ۱۹۸۴ میلادی با دولت ترکیه وارد یک مبارزه مسلحانه شده بود و فعالیتش بهطور رسمی غیرقانونی تلقی میشد.
با این حال، این حزب از ماه مه تصمیم گرفت خود را منحل کرده، سلاحها را کنار بگذارد و به مبارزه خود پایان دهد. این تصمیم پس از آن گرفته شد که عبدالله اوجالان، رهبر زندانی این گروه، بهصورت علنی خواستار پایان دادن به درگیریها شد. این ابتکار جدید با توجه به چندین تلاش ناموفق برای صلح، میتواند راه را برای آنکارا هموار کند تا به شورشی که تاکنون بیش از ۴۰ هزار نفر را به کام مرگ کشانده، فشار سنگینی بر اقتصاد وارد کرده و باعث شکافهای عمیق اجتماعی و سیاسی در ترکیه و کل منطقه شده است، پایان دهد. این مراسم در دهانه غار جاسنه در شهر دوکان، واقع در ۶۰ کیلومتری شمالغربی سلیمانیه در اقلیم کردستان در شمال عراق برگزار شد.
این شبهنظامیان که لباسهای نظامی خاکیرنگ به تن داشتند، در میان چهار فرمانده از جمله «بسه هوزات»، از چهرههای ارشد پکک، قرار داشتند. دو تن از فرماندهان بیانیهای را به زبان ترکی و کردی خواند که در آن تصمیم این گروه برای خلع سلاح اعلام شد.
در بیانیه گفته شده: ما به عنوان گامی از سر حسن نیت و عزم راسخ، با اراده خود و در حضور شما، سلاحهایمان را نابود میکنیم. از این پس مبارزه خود را برای آزادی، دموکراسی و سوسیالیسم از طریق سیاستهای دموکراتیک و راههای قانونی ادامه خواهیم داد.
به گفته یکی از شاهدان در گفتگو با خبرگزاری رویترز، در حالیکه بالگردها در آسمان در پرواز بودند، دهها نیروی امنیتی کرد عراقی منطقه کوهستانی اطراف را محاصره کرده بودند. در این مراسم، مقاماتی از سازمان اطلاعات ترکیه و عراق، مسئولانی از دولت اقلیم کردستان عراق، و اعضای ارشد یک حزب طرفدار کردها در ترکیه به نام حزب دموکراتیک خلقها (DEM) حضور داشتند. حزب دموکراتیک خلقها در سالی که گذشت نقشی کلیدی در تسهیل تصمیم پکک برای خلع سلاح ایفا کرد.
روند خلع سلاح به صورت مرحلهای انجام خواهد شد و گروهی از اعضای حزب بهصورت نمادین سلاحهای خود را زمین گذاشتند.
هر چند زمان مرحله بعدی تحویل سلاحها مشخص نیست، اما خبرگزاری دولتی عراق گزارش داد که روند خلع سلاح به صورت مرحلهای انجام خواهد شد و گروهی از اعضای حزب بهصورت نمادین سلاحهای خود را زمین خواهند گذاشت. این خبرگزاری گزارش داد که انتظار میرود روند خلع سلاح تا سپتامبر به پایان برسد. یک مقام بلندپایه ترکیهای تحویل سلاحها را نقطه عطفی در روند صلح دانست که دیگر قابل بازگشت نیست، و منبعی دیگر از دولت گفت که مراحل بعدی شامل بازگرداندن قانونی اعضای حزب کارگران کردستان به جامعه ترکیه و تلاش برای بهبود روابط میان مردم و ایجاد آشتی خواهد بود.
نعمان کورتولموش، رئیس مجلس ترکیه اعلام کرد که گام اولیه خلع سلاح طبق برنامه پیش رفت اما در عین حال متذکر شد که این روند هنوز کامل نشده است. آقای کورتولموش گفت: هنوز راه زیادی در پیش است تا سلاحهای بیشتری جمعآوری شود. مهم این است که دوران مسلحانه به گونهای پایان یابد که دیگر هرگز سلاحها دوباره به دست گرفته نشوند. این مقام افزود که مجلس ترکیه در آستانه تشکیل کمیسیونی برای نظارت بر روند صلح است. دولت ترکیه اعلام کرده است که مذاکرات با حزب کارگران کردستان (PKK) بخشی از برنامهای برای ساختن «ترکیهای بدون ترور» است و انتظار میرود رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه روز شنبه سخنرانی تاریخی درباره این رویدادهای تازه داشته باشد. آقای دولت باحچلی، متحد ملیگرای اردوغان که آغازگر روند صلح بود، از این پیشرفت استقبال کرد.