پنجشنبه ۲۹ خرداد ۱۴۰۴

کشیده شدن جنگ اسرائیل و ایران به روز ششم، تحمیل شرایط جنگی به رسانه‌ها را آشکارتر کرد. وزارت اطلاعات ایران سه‌شنبه ۲۷ خرداد، با ارسال دستورالعملی شش بندی از رسانه‌ها خواسته‌ است تا خط قرمزهای محتوایی را شناخته و رعایت کنند.
در این دستورالعمل نخست بر ممنوعیت انتشار اخبار تحریک کننده اضطراب عمومی تاکید شده، اخباری که برپایه پیش‌بینی حملات و همین‌طور دستور تخلیه تنظیم شده باشد و از رسانه‌ها خواسته شده از انتشار هر مطلبی به نقل ” منبع آگاه” خودداری کنند.

گرچه رسانه‌ها تا حالا هم به طور کلی نسبت به انتشارعکس اجساد حساسیت‌ها و مراقبت‌هایی به کار می‌بستند اما در این اطلاعیه علاوه بر ممنوعیت انتشار اجساد قربانیان از رسانه‌ها خواسته شده عکس قربانیان با کادر بسته منتشر شود. همچنین بنابراین دستورالعمل انتشار هر عکسی که صف مردم برای سوختگیری یا دریافت مایحتاج غذایی را نشان دهد ممنوع است.
ممنوعیت دیگر برای رسانه‌ها انتشار ترجمه مستقیم مطالب و تهدیدات دونالد ترامپ رییس‌جمهور آمریکا، بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل و سایر مقامات اسرائیلی است.

براساس ممنوعیت‌های ابلاغی وزارت اطلاعات، انتشار هر بیانیه‌ای که مردم را دعوت به ترک شهرها یا تجمع و اعتراض یا ترغیب و هجوم به فروشگاه‌ها می‌کند نیز ممنوع شده‌ است. وزارت اطلاعات رسانه‌ها را از انتشار تحلیل بازداشته و یکی از بندهای شش گانه تصریح ممنوعیت‌ها با تاکید بر این که پیش‌بینی نتیجه جنگ، سقوط، مصالحه، حمله اتمی یا فروپاشی اقتصادی ممنوع است از رسانه‌‌ها خواسته است تا گزارش‌های برگرفته از رسانه‌های آمریکایی و اسرائیلی بدون چارچوب تحلیل و نقد را نیز منتشر نکنند.
یکی دیگر از موارد ممنوعیت که به رسانه‌ها تاکید شده، انتشار اخبار و اطلاعات دقیق از مکان و زمان عملیات‌ها است و از آنها خواسته شده نسبت به نام و چهره یا موقعیت افسران ارشد نظامی و شخصیت‌های مهم و مراکز حساس حساسیت به خرج داده و جزئیاتی دراین‌باره منتشر نکنند.

پیشتر هم کانال تلگرام باشگاه روزنامه‌نگاران ایران بدون ذکر نام نهاد هشداردهنده با عنوان «اطلاعیه جدید» نوشت: «همکاران، روزنامه‌نگاران و مدیران رسانه‌ها توجه داشته باشند که در شرایط فعلی هرگونه انتشار فیلم و تصویر از محل‌های انفجار و حادثه‌دیده ممنوع بوده و در صورت عدم تمکین برخورد قضایی خواهد شد. به نظر می‌رسد پس از همین اطلاعیه تغییر قابل توجهی در انتشار ویدئوهای خبری از محل وقوع حوادث ناشی از جنگ و اصابت پرتابه‌ها صورت گرفت.

قبل از آن، با وجود هشدارهای نهادهای امنیتی ایران درباره نحوه پوشش خبری حملات اسرائیل، رسانه‌های ایران، به ویژه در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، این تحولات را لحظه به لحظه گزارش می‌کردند و تصاویر و ویدیوهای مکان‌هایی را که هدف این حملات قرار می‌گیرند، از زوایای مختلف منتشر می‌کردند. اما با شروع روز چهارم این جنگ، تعداد ویدئوهای منتشرشده در کانال‌های تلگرامی رسانه‌ها و همچنین وبسایت‌های خبری به شدت کاهش یافت و بیشتر با پیام‌های متنی و عکس به پوشش اخبار پرداخته‌ شد. روزنامه‌نگاران ایران این تغییر را ناشی از فشار نهادهای امنیتی در کنترل بیشتر اخبار توصیف کردند.