پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵

رویترز گفته است 300 ملیارد دلار از طریق سرمایه‌گذاری خصوصی در صندوقی با
عنوان “صندوق بازسازی و توسعه” تأمین و پس از امضای توافق نهایی وقف
زیرساخت‌های آسیب‌دیده ایران می‌شود.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۲۷ خرداد / ۱۷ ژوئن به‌نقل از یک منبع آگاه از جزییات
تفاهم‌نامه ایران و ایالات متحده آمریکا نوشت در چارچوب این توافق، ایجاد یک
صندوق خصوصی ۳۰۰ میلیارد دلاری با هدف جهش سرمایه‌گذاری در ایران پیش‌بینی
شده که بیش از نیمی از این رقم از هم‌اکنون تعهد و تأمین شده است.
این منبع که به‌دلیل علنی نشدن این طرح پیش از امضای رسمی آن در روز جمعه،
خواست نامش فاش نشود، گفت: هدف از تشکیل این صندوق، ایجاد انگیزه اقتصادی
برای هر دو طرف جهت دستیابی به یک توافق نهایی و پایان دادن به جنگ است.
اگرچه پیش از این گزارش‌هایی درباره وجود چنین صندوقی منتشر شده بود، اما
رویترز برای نخستین بار فاش کرده است که بیش از نیمی از این مبلغ از قبل تعهد شده
و سرمایه آن به‌طور کامل از سوی بخش خصوصی تأمین خواهد شد.
به‌گفته این منبع آگاه، این صندوق جدید ابزار سرمایه‌گذاری خصوصی است و برنامه
بازسازی یا پرداخت غرامت به‌شمار نمی‌رود؛ بنابراین هیچ‌گونه بودجه یا کمک دولتی

را شامل نمی‌شود. او افزود شرکت‌هایی از آمریکا، کشورهای عرب حوزه خلیج فارس،
آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا برای تأمین مالی آن اعلام آمادگی کرده‌اند. این
سرمایه‌گذاری‌های متعهدشده بخش‌های انرژی، لجستیک، تولید و حمل‌ونقل را در بر
بگیرد.
در همین حال، یک مقام بلندپایه ایرانی به رویترز گفت که تهران ابتدا به‌عنوان خسارت
جنگ، خواستار دریافت ۴۰۰ میلیارد دلار غرامت از آمریکا شده بود، اما واشنگتن
اعلام کرد که چنین مبلغی را پرداخت نخواهد کرد؛ پس از آن بود که ایده تشکیل این
صندوق با عنوان “صندوق بازسازی و توسعه” شکل گرفت.
این منبع ایرانی افزود که سازوکار این صندوق به‌گونه‌ای طراحی شده که کشورهای
منطقه به روش‌های مختلف در آن مشارکت کنند؛ از جمله از طریق تضمین وام‌ها،
گشایش خطوط اعتباری یا تأمین مالی مستقیم بازسازی پروژه‌های آسیب‌دیده در جنگ،
مانند مجتمع فولاد مبارکه، پالایشگاه‌ها، فرودگاه‌ها و به‌طور کلی زیرساخت‌های
آسیب‌دیده از این جنگ.
ایران به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای خاورمیانه، در چهار دهه گذشته به‌دلیل
موج‌های پی‌درپی تحریم‌های آمریکا و بین‌المللی و محرومیت از بازارهای سرمایه
جهانی، تقریباً هیچ سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی چشمگیری جذب نکرده است.
منبع آگاه با بیان این‌که این دو موضوع، دو سازوکار مالی مجزا با هدف‌ها و
زمان‌بندی‌های متفاوت هستند، تأکید کرد که این صندوق سرمایه‌گذاری کاملاً از مسیر
موازی مذاکرات برای رفع تحریم‌های آمریکا و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران
در خارج از کشور جدا است.
این صندوق تا زمانی که توافق نهایی و رضایت‌بخش حاصل نشود، تشکیل نشده و
اجرایی نخواهد شد. تفاهم‌نامه‌ای که قرار است امضا شود، مأموریت دارد طی ۶۰ روز
آینده به این هدف دست یابد.
وزارت امور خارجه ایران و وزارت امور خارجه پاکستان (که به میانجی‌گری در توافق
این صندوق سرمایه‌گذاری کمک کرده است)، به درخواست‌های رویترز برای اظهار
نظر پاسخ نداده‌اند.
سخنگوی کاخ سفید نیز در این رابطه به مصاحبه روز دوشنبه جی‌دی ونس، معاون
رئیس‌جمهور آمریکا با شبکه سی‌بی‌اس اشاره کرد. ونس در این مصاحبه گفته بود
در صورت پایبندی ایران به توافق با واشنگتن از جمله برچیدن برنامه هسته‌ای، از بین
بردن ذخایر مواد غنی‌شده و پذیرش نظام بازرسی و نظارت سخت‌گیرانه، این کشور
می‌تواند به یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری با پشتوانه کشورهای حوزه
خلیج فارس دسترسی پیدا کند.

منبع آگاه رویترز از افشای نحوه مدیریت این صندوق یا هویت متولیان آن خودداری و
اشاره کرد که جزئیات کلیدی آن هنوز در حال تدوین است. او از شرکت‌هایی در کره
جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و ایالات متحده به‌عنوان بخشی از متعهدان این صندوق
نام برد، اما از ارائه فهرست کامل خودداری کرد.