جمعه ۳۱ مرداد ۱۴۰۴

رئیس پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هفتهٔ آینده برای رایزنی‌های اضطراری راهی واشینگتن می‌شود. دیپلمات‌ها می‌گویند محل نگهداری حدود ۴۰۹ کیلوگرم اورانیومِ با غنای بالای ایران پس از جنگ همچنان نامشخص است.
به‌گفتهٔ منابع مطلع، مأموریت تازه آژانس پس از آن برنامه‌ریزی شد که ماسیمو آپارو، رئیس پادمان های آژانس بین المللی انرژی اتمی در تلاش اخیر خود نتوانست موافقت تهران برای ازسرگیری نظارت‌ها را جلب کند. مقام‌های آژانس می‌گویند با اخراج بازرسان در جریان درگیری‌های ژوئن، نظارت بین‌المللی بر گستره و هدف  برنامۀ هسته ای ایران عملاً متوقف شده است.

تهران مدعی است “خطرات شیمیایی و پرتوی” ناشی از حملات اسرائیل و آمریکا، ایمنیِ بازدید از برخی سایت‌ها را مختل کرده؛ هرچند بازدید از بخش‌هایی “غیرمتأثر از حملات” مانند نیروگاه بوشهر  در ساحل خلیج فارس ممکن است به‌زودی میسر شود، اما دسترسی به “مجتمع‌های اصلی سوخت” همچنان ممنوع است به روایت دیپلمات‌ها، آژانس از 13 ژوئن که آغاز جنگ اعلام شد، نتوانسته وضعیت و محل نگهداری حدود ۴۰۹ کیلوگرم اورانیومِ با غنای بالا را تأیید کند؛ موادی که ایران اعلام کرده آمادهٔ انتقال آن‌ها به “محل اعلام‌نشده” بوده است. کارشناسان هشدار می‌دهند مواد و دانش فنی موردنیاز در ایران باقی است و در صورت دستور علی خامنه‌ای مسیر تولید سلاح می‌تواند پیگیری شود.  عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ ایران، در گفت‌وگو با خبرگزاری دولتی ایران تأکید کرد قطع همکاری با آژانس در دستور کار نیست، اما گفت: همکاریِ آینده قطعاً شبیه گذشته نخواهد بود.

تهران همچنین بر ناایمن بودن برخی سایت‌ها پس از حملات تأکید دارد؛ موضوعی که آژانس با اشاره به تجربهٔ بازرسان در محیط‌های پرخطر از فوکوشیما تا میادین جنگ اوکراین آن را قابل مدیریت می‌داند و در حال تدوین پروندهٔ نمونه‌های عملیاتی برای تداوم کار در شرایط پرتوی است. رایزنی‌های واشینگتن هم‌زمان با پایان مهلتی است که کشورهای اروپایی تا “پایان اوت” برای ازسرگیری مذاکرات و اجازهٔ بازرسی تعیین کرده‌اند. در صورت بی‌نتیجه‌ماندن، گزینهٔ “بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل” روی میز است. ایران این تهدید را “غیرقانونی” می‌خواند و هشدار داده بازگشت تحریم‌ها می‌تواند خروج از “ان‌پی‌تی” را در پی داشته باشد.
در نبودِ راه‌حل مذاکره‌ای، درک فنی آژانس از برنامهٔ ایران رو به کاهش است. ۲۷۴ کارمند آژانس سال گذشته با نزدیک به ۵۰۰ بازرسی، موجودی اورانیوم ایران را در سطح گرم رصد می‌کردند.