رئیس جمهور و وزیرخارجە، در ديدار با لاوروف خواستار پایان محاصره و جنگ شدند
سه شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، روز دوشنبه ۲۷ مهر ۱٤۰۵ در سفری به تهران با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، دیدار و گفت‌وگو کرد. این سفر در شرایطی انجام شد که مذاکرات ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز همچنان با بن‌بست روبه‌روست و روسیه تلاش می‌کند در کاهش تنش‌ها میان تهران، واشنگتن و کشورهای خلیج فارس نقش میانجی ایفا کند. لاوروف در نشست خبری مشترک با عراقچی تأکید کرد که مسکو همکاری‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاری و هسته‌ای خود با ایران را کنار نخواهد گذاشت. عراقچی نیز جنگ و محاصره دریایی آمریکا علیه ایران را عامل اصلی ناامنی در خلیج فارس دانست.
وزیر امور خارجه روسیه بعدازظهر دوشنبه ٢٧ مهراز بحرین وارد تهران شد. او یک روز پیش در منامه در نهمین نشست گفت‌وگوی راهبردی روسیه و شورای همکاری خلیج فارس شرکت کرده بود؛ نشستی که در آن کشورهای عربی از مسکو خواستند از نفوذ خود بر تهران برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای و بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز استفاده کند. لاوروف پس از ورود به تهران با عباس عراقچی و هیئت دیپلماتیک ایران گفت‌وگو کرد و سپس در نشست خبری مشترک حاضر شد.
عراقچی در این نشست روابط ایران و روسیه را راهبردی خواند و گفت با اجرایی شدن معاهده مشارکت جامع راهبردی، مناسبات دو کشور ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است. او مذاکرات با لاوروف را ثمربخش توصیف کرد و تأکید داشت که تهران و مسکو درباره تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی و راه‌های گسترش همکاری‌های دوجانبه گفت‌وگو کرده‌اند. وزیر امور خارجه ایران همچنین اعلام کرد که مسائل منطقه راه‌حل نظامی ندارد و باید از طریق دیپلماسی و گفت‌وگو حل‌وفصل شود.
بخش مهمی از گفت‌وگوهای دو وزیر به جنگ ایران و آمریکا و وضعیت امنیتی خلیج فارس اختصاص داشت. عراقچی در نشست خبری مشترک اظهار داشت که ناامنی کنونی منطقه نتیجه حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و ادامه محاصره اقتصادی و دریایی این کشور است. او گفت مسئولیت وضعیت تنگه هرمز بر عهده طرف‌هایی است که جنگ را آغاز کرده‌اند و با ادامه فشارهای نظامی و اقتصادی، امنیت منطقه را مختل کرده‌اند.
وزیر امور خارجه ایران در عین حال از ایجاد سازوکاری منطقه‌ای برای تأمین امنیت خلیج فارس حمایت کرد. به گفته او، کشورهای منطقه باید با همکاری یکدیگر و بدون حضور نیروهای خارجی، مسئولیت امنیت خود را بر عهده بگیرند. عراقچی تأکید کرد تهران از ابتکارهایی که به کاهش تنش و برقراری امنیت پایدار در منطقه کمک کند استقبال خواهد کرد.
سرگئی لاوروف نیز بر ضرورت حل‌وفصل بحران از راه‌های سیاسی تأکید کرد و گفت روسیه آماده است برای جلوگیری از گسترش جنگ و کاهش تنش‌های منطقه‌ای تلاش کند. او خواستار شکل‌گیری سازوکار امنیتی مشترکی با مشارکت ایران و شش کشور عربی عضو شورای همکاری خلیج فارس شد. وزیر خارجه روسیه همچنین اعلام کرد که مسکو با تلاش‌ها برای توجیه حملات نظامی علیه ایران مخالفت کرده و در جریان جنگ کمک‌های بشردوستانه، از جمله دارو، به ایران ارسال کرده است.
لاوروف در بخش دیگری از سخنانش اعلام کرد که روسیه به اجرای توافق‌های راهبردی، اقتصادی و سرمایه‌گذاری با ایران پایبند می‌ماند و قصد ندارد همکاری‌های خود را به دلیل جنگ و فشارهای خارجی متوقف کند. او بر ادامه مناسبات دو کشور در حوزه انرژی، طرح‌های مشترک اقتصادی و همکاری‌های هسته‌ای تأکید کرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که محاصره دریایی آمریکا، محدودیت صادرات نفت و دشواری مبادلات مالی، فشارهای تازه‌ای بر اقتصاد ایران وارد کرده است. تهران و مسکو طی سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با توسعه روابط اقتصادی و استفاده از سازوکارهای تجاری و مالی جایگزین، بخشی از آثار تحریم‌های غرب را کاهش دهند.
لاوروف پس از پایان مذاکرات با عراقچی، عصر دوشنبه با مسعود پزشکیان دیدار کرد. بر اساس گزارش‌های رسمی ایران، در این دیدار درباره روابط دوجانبه، راه‌های تقویت همکاری‌های تهران و مسکو و تازه‌ترین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو شد.
پزشکیان در این ملاقات از مواضع ولادیمیر پوتین، دولت و مردم روسیه در قبال تحولات اخیر قدردانی کرد و از آمادگی خود برای دیدار دوباره با رئیس‌جمهور روسیه سخن گفت. لاوروف نیز اعلام کرد پوتین انتظار دارد پزشکیان در نشست مجمع کشورهای صادرکننده گاز که قرار است ۵ آبان در مسکو برگزار شود، شرکت کند و دو رئیس‌جمهور در حاشیه این نشست مذاکرات دوجانبه داشته باشند.
روابط تهران و مسکو در ماه‌های اخیر، هم‌زمان با جنگ ایران و آمریکا، اهمیت بیشتری یافته است. روسیه ضمن حفظ همکاری راهبردی با جمهوری اسلامی، روابط خود را با کشورهای عربی خلیج فارس نیز دنبال می‌کند. سفر لاوروف از بحرین به تهران و گفت‌وگوهای او با مقام‌های دو طرف، بخشی از تلاش‌های دیپلماتیک مسکو برای ایفای نقش در بحران منطقه‌ای است.
این سفر در حالی پایان می‌یابد که اختلاف‌های اصلی میان ایران و آمریکا، از جمله درباره شرایط بازگشایی تنگه هرمز، رفع محاصره و تحریم‌ها و آینده برنامه هسته‌ای ایران، همچنان حل‌نشده باقی مانده است. در مذاکرات روز دوشنبه، دو طرف ایرانی و روس بر ادامه همکاری و ضرورت راه‌حل سیاسی تأکید کردند، اما توافق تازه‌ای برای پایان جنگ یا ازسرگیری مذاکرات تهران و واشنگتن اعلام نشد.