رأی مثبت شورای امنیت به بررسی روند بازگشت تحریمهای ایران
پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵
شورای امنیت سازمان ملل متحد شامگاه سهشنبه ۹ ژوئن (۱۹ خرداد) در نشستی با
۱۱ رأی موافق، بررسی روند بازگشت تحریمها علیه ایران را در پی فعالسازی
مکانیسم ماشه تصویب کرد.
در این رأیگیری روسیه و چین به این قطعنامه رأی منفی و پاکستان و سومالی رأی
ممتنع دادند. این نشست با اختلاف نظر فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده از یک سو و
چین و روسیه از سوی دیگر، بر سر فعالشدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها
علیه ایران همراه بود.
روسیه و چین بر این نظر بودند که مکانیسم ماشه فعال نشده است، در حالیکه فرانسه،
ایالات متحده و آمریکا تأکید کردند این مکانیسم عملا فعال شده است و تحریمها علیه
ایران مجددا برقرار شدهاند.
نماینده چین در ادامه با تأکید بر اینکه اعضا باید “اقتدار شورا را حفظ کنند”، از آنها
خواست تا “شرایطی مساعد برای حلوفصل سیاسی” پرونده هستهای ایران ایجاد
کنند.
در مقابل نمایندگان فرانسه و بریتانیا اعلام کردند که نشست روز سهشنبه شورای
امنیت مطابق تصمیمهای پیشین این نهاد است، زیرا روند مکانیسم ماشه و بازگشت
خودکار تحریمها علیه ایران بر اساس قطعنامه ۱۷۳۷ فعال شده است. آنها تأکید کردند
که بر این اساس نباید مانع بحث در مورد این موضوع توسط شورای امنیت شد.
نماینده ایالات متحده نیز ابراز نگرانی کرد که مانعتراشی چین و روسیه باعث شده
گزارش ۹۰ روزه کمیته ۱۷۳۷ ارائه نشود.
قطعنامه ۱۷۳۷ در سال ۲۰۰۶ و پس از آنکه ایران از توقف غنیسازی خودداری
کرد، به اتفاق آرا در شورای امنیت به تصویب رسید. این قطعنامه یکی از مهمترینهای
قطعنامههای شورای امنیت علیه برنامه هستهای ایران بود که در آن برای نخستین
بار، شورای امنیت تحریمهای الزامآور علیه ایران وضع کرد.
مکانیسم ماشه مهمترین بخش قطعنامه ۲۲۳۱ بود که طبق آن، اگر یکی از طرفهای
مشارکتکننده در برجام ادعا کند که ایران به تعهداتش پایبند نیست و اختلاف حل نشود،
میتواند موضوع را به شورای امنیت ببرد. در این صورت ظرف ۳۰ روز همه
تحریمهای قبلی سازمان ملل بهطور خودکار بازمیگردند، حتی اگر روسیه یا چین
مخالف باشند. این ویژگی باعث شد مکانیسم ماشه یکی از قدرتمندترین ابزارهای فشار
در برجام باشد. نکته حائز اهمیت در مورد مکانیزم ماشه در این است که چین و روسیه
امکان وتوی آن را ندارند.