دیدار ۹۰ دقیقهای ترامپ و ناتانیاهو، پشت درهای بسته، همزمان با تشدید اختلافات بر سر ادامه جنگ با ایران
چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز سهشنبه در واشنگتن با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دیدار کرد
مهمترین محور اختلاف، تأسیسات زیرزمینی موسوم به (کوه کلنگ) در نزدیکی یکی از مراکز اصلی هستهای ایران بود؛ مجموعهای بهشدت حفاظتشده که گمان میرود با برنامه هستهای ایران ارتباط داشته باشد. ترامپ در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز، از انتشار عمومی گزارشهایی درباره قصد نتانیاهو برای ارائه اطلاعات تازه درباره این مرکز ابراز نارضایتی کرد و گفت نیازی ندارد نتانیاهو به او بگوید در ایران چه میگذرد. او افزود نتانیاهو این موضوع را برجسته میکند زیرا میخواهد آمریکا همچنان در جنگ درگیر بماند.
ترامپ همچنین از نتانیاهو انتقاد کرد که چرا پیش از دیدار، موضوع مورد بحث را علنی کرده است. به گفته او، چنین اطلاعاتی باید مستقیماً و در گفتوگوی خصوصی مطرح شود، نه آنکه از پیش در رسانهها منتشر شود. با این حال، تصاویر منتشرشده از دفتر نخستوزیر اسرائیل، ترامپ و نتانیاهو را در کنار یکدیگر و با لبخند نشان میداد. جیدی ونس، مارکو روبیو و پیت هگست نیز در جلسه حضور داشتند.
این نخستین دیدار ترامپ و نتانیاهو از زمان آغاز جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران بود. دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، پیش از نشست گفته بود مهمترین موضوع گفتوگو، چگونگی کاهش شدت یا پایان دادن به جنگ ایران خواهد بود. او تأکید کرد اسرائیل میخواهد بداند ترامپ در روزها و هفتههای آینده چه مسیری را دنبال خواهد کرد.
دیدار در شرایطی انجام شد که ترامپ پس از فروپاشی آتشبس، حملات هوایی آمریکا را موقتاً متوقف کرده تا به گفته او فرصتی دیگر به دیپلماسی داده شود. در مقابل، دولت اسرائیل نسبت به هر توافقی که برنامه هستهای و توان موشکی ایران را حفظ کند، بدبین است و خواهان ادامه فشار نظامی است. ترامپ نیز پیش از جلسه بار دیگر تهدید کرد در صورت شکست مذاکرات میتواند حملات گستردهتری علیه زیرساختهای ایران انجام دهد، هرچند گفت ترجیح میدهد از آسیب رساندن به مردم و تأسیسات غیرنظامی جلوگیری کند.
روابط ترامپ و نتانیاهو در ماههای اخیر بارها دچار تنش شده است. ترامپ از کندی پیشرفت در مسیر توافق منطقهای و تلاش نتانیاهو برای گسترش حملات در لبنان ناراضی است. رویترز گزارش داده که در یک تماس تلفنی پرتنش در ماه ژوئن، ترامپ نخستوزیر اسرائیل را «کاملاً دیوانه» خوانده بود؛ عبارتی که بعداً خود او نیز اصل آن را تأیید کرد.
در کنار موضوع ایران، طرح آمریکا و اسرائیل برای لبنان نیز در دستور کار قرار داشت. واشنگتن اعلام کرده است اسرائیل و لبنان هفته آینده در ایتالیا دور تازهای از مذاکرات تحت میانجیگری آمریکا را برگزار خواهند کرد. این گفتوگوها قرار است علاوه بر عقبنشینی بیشتر نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان، اختلافهای مرزی و زمینههای یک «توافق جامع صلح و امنیت» را بررسی کند. پیشتر نیز دو طرف در رم درباره اجرای چارچوب مورد حمایت آمریکا مذاکره کرده بودند، اما پیشرفت عملی محدود بوده است.
گسترش پیمانهای ابراهیم از دیگر موضوعات جلسه بود. ترامپ در پی پیوستن عربستان سعودی به این توافقهاست، اما ریاض تاکنون عادیسازی روابط با اسرائیل را به ایجاد مسیری معتبر برای تشکیل کشور فلسطین مشروط کرده است.
سفر نتانیاهو به واشنگتن در اصل برای شرکت در مراسم خاکسپاری لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه و از سرسختترین حامیان اسرائیل و جنگ علیه ایران، انجام شد. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، نیز برای شرکت در این مراسم به واشنگتن رفت و پیش از نتانیاهو جداگانه با ترامپ دیدار کرد. گراهام در ۱۱ ژوئیه درگذشت و ترامپ قرار بود در مراسم او سخنرانی کند.