دستور کار جدید دولت پزشکیان: همدستسازی جامعه پزشکی با روایت رسمی سرکوب
جمعه ۳ بهمن ۱۴۰۴
به گزارش خبرگزاری دولت، مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی یکم بهمن، فقط
۱۱ روز پس از یکی از خونینترین کشتارها در تاریخ نیم قرن گذشته، در جلسهای که
پایش و ارزیابی اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع نامیده شد، جامعه پزشکی را
مخاطب قرار داد و بر ضرورت اقناع آنان درباره حقایق وقایع اخیر کشور تأکید کرد.
پزشکیان برای توجیه قانعسازی پزشکان از ضرورت کشتار گفت: این اقناع برای حفظ
همبستگی صنفی و ایفای نقش حرفهای و اخلاقی پزشکان در قبال آسیبدیدگان و
جامعه ضروری است، زیرا بدون آن، وظایف درمانی به درستی انجام نمیشود. او
هشدار داد که نظام سلامت باید مراقب باشد در دام تحلیلهای مطلوب دشمنان گرفتار
نشود، که این عبارت در ادبیات رسمی به معنای پرهیز از دیدن رویدادها، خارج از
چهارچوب تبلیغی جمهوری اسلامی و هدف آن هم به گفته پزشکیان جلوگیری از تأثیر
بحرانهای اجتماعی بر بدنه سلامت کشور است.
در ادامه این سخنان، پزشکیان بر مداخلات حوزه سلامت روان تأکید کرد و به ارتباط
مستقیم بین بحرانهای اجتماعی و وضعیت روانی جامعه اشاره کرد، با این هدف که
رویکرد درمانی و آرامساز را ده روز بعد از کشتار به جای روشهای امنیتی برجسته
کند. او تصریح کرد که نقش روانپزشکان، روانشناسان و متخصصان سلامت روان
در کاهش خشونت و تنشهای اجتماعی بسیار مهم است و پیشنهاد داد این مداخلات از
حالت پایلوت خارج شده و به صورت سراسری عملیاتی شود، زیرا پیشگیری از حوادث
حتی از اقدامات درمانی پرهزینه مانند جراحیها اهمیت بیشتری دارد و میتواند به
کاهش هزینههای تحمیلشده بر نظام سلامت کمک کند.
اکنون پزشکیان با تأکید بر نقش درمانی به جای نقش سیاسی، جامعه پزشکی را به
پذیرش و ترویج روایت رسمی دولت از وقایع اخیر فرامیخواند و از آنان میخواهد که
با تمرکز بر مداخلات سلامت روان و آرامسازی روانی جامعه، از ورود به تحلیلهای
انتقادی یا قرائتهای مستقل سیاسی که از دید حکومت مطلوب دشمنان است، پرهیز
کنند. این رویکرد با تقلیل اعتراضات اجتماعی به مسئلهای غیرسیاسی، تلاش میکند
مسئولیت پاسخگویی را از ساختار قدرت سلب کند و آن را به حوزه سلامت بسپارد؛
رویکردی که با تکیه بر اعتبار اجتماعی پزشکان، بهدنبال کاهش تنشها بدون اجرای
اصلاحات ساختاری است.
پزشکیان از یک سو بر پیشگیری تأکید میکند، اما از سوی دیگر، پیشگیری در
اینجا به معنای جلوگیری از بروز مجدد اعتراضات از طریق مداخلات روانشناختی است،
نه حل ریشههای اقتصادی-سیاسی نارضایتی.
رئیس دولت اگرچه به عوامل اجتماعی مانند اشتغال و محرومیت اشاره میکند، اما
راهحل اصلی را در رواندرمانی و مداخلات سلامت روان میبیند، نه در اصلاح
ساختارهای نابرابر.
اعتراف پزشکیان به اینکه از مقطعی به بعد، مسئولیت… فراتر از توان دولت بوده،
نشاندهنده شکاف بین ظرفیت دولت و نیازهای جامعه است.
پزشکیان که خود پزشک است و با حساسیتهای پزشکان آشناست، میخواهد جامعه
پزشکی را در کنار دولت نگه دارد و مانع از همسویی آن با معترضان شود.