در نشست مسکو، پوتین و پزشکیان، خواستار مقابله با تحریم‌ها و گسترش همکاری‌های انرژی شدند
چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵
هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز روز سه‌شنبه ۵ آبان (۲۷ اکتبر) در مسکو برگزار شد. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در سخنرانی‌های خود بر ضرورت همکاری کشورهای تولیدکننده گاز، تأمین امنیت عرضه انرژی و مقابله با پیامدهای تحریم‌های یک‌جانبه تأکید کردند. این نشست در شرایطی برگزار شد که جنگ و تنش‌های نظامی در خاورمیانه، اختلال در مسیرهای انتقال انرژی و تحریم‌های غرب، بازار جهانی گاز را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است.
پوتین در سخنرانی خود خواستار افزایش عرضه گاز به بازارهای جهانی شد و تأکید کرد که کنار گذاشتن روسیه از بازار جهانی گاز به افزایش هزینه‌ها منجر خواهد شد. او پیشنهاد کرد کشورهای عضو مجمع، رایزنی‌های خود را درباره مسائل حساس بازار گسترش دهند و برای هماهنگی بیشتر در زمینه عرضه گاز اقدام کنند.
رئیس‌جمهور روسیه همچنین اعلام کرد مسکو برای همکاری با شرکای خارجی، از جمله شرکت‌ها و طرف‌های آمریکایی، در بخش گاز آمادگی دارد و امکان چنین همکاری‌هایی را بررسی می‌کند. این اظهارات در حالی مطرح شد که صادرات انرژی روسیه همچنان تحت تأثیر تحریم‌های غرب و تغییر مسیرهای تجارت جهانی قرار دارد.
پوتین با حمایت از موضع پزشکیان درباره ضرورت مقابله جمعی با تحریم‌های یک‌جانبه، بر اهمیت همکاری کشورهای تولیدکننده گاز برای حفظ ثبات بازار تأکید کرد. او همچنین از نقش علی خامنه‌ای در شکل‌گیری مجمع کشورهای صادرکننده گاز یاد کرد.
مسعود پزشکیان در سخنرانی خود، تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه ایران را عامل بی‌ثباتی بازار جهانی انرژی دانست و آن‌ها را مصداق «تروریسم اقتصادی» توصیف کرد.
او گفت محدود کردن ظرفیت تولید و صادرات کشورهای دارای ذخایر بزرگ انرژی، نه‌تنها اقتصاد این کشورها، بلکه امنیت عرضه و ثبات بازار جهانی را نیز تهدید می‌کند.
رئیس‌جمهور ایران با اشاره به ظرفیت تولید سالانه حدود ۲۸۰ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی در کشور، از آمادگی تهران برای جذب سرمایه‌گذاری مشترک، توسعه زیرساخت‌های انتقال گاز و گسترش تجارت انرژی خبر داد.
پزشکیان همچنین خواستار تقویت همکاری میان اعضای مجمع، مقابله با اقدامات یک‌جانبه و ایجاد سازوکارهایی برای تأمین امنیت مسیرهای انتقال انرژی شد.
ایران و روسیه از دارندگان بزرگ‌ترین ذخایر گاز طبیعی جهان هستند، اما هر دو کشور با محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و مشکلات توسعه بازارهای صادراتی روبه‌رو هستند.
در حاشیه اجلاس مسکو، موضوع گسترش همکاری‌های گازی دو کشور، از جمله طرح‌های انتقال و مبادله گاز، نیز در دستور کار قرار داشت. مقام‌های ایرانی پیش از برگزاری نشست اعلام کرده بودند که توافق مربوط به مبادله گاز با روسیه در مراحل نهایی بررسی قرار دارد.
مجمع کشورهای صادرکننده گاز که ایران، روسیه، قطر، الجزایر، امارات متحده عربی و چند کشور دیگر از اعضای آن هستند، حدود ۷۰ درصد ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان را در اختیار دارد. سهم کشورهای عضو از تولید جهانی گاز حدود ۳۸ درصد برآورد می‌شود.
بر اساس پیش‌بینی‌های ارائه‌شده در نشست‌های مقدماتی مجمع، تقاضای جهانی گاز طبیعی تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۵٫۳ تریلیون مترمکعب خواهد رسید؛ موضوعی که به سرمایه‌گذاری گسترده در تولید، زیرساخت‌ها و حمل‌ونقل گاز نیاز دارد.
نشست مسکو در زمانی برگزار شد که بحران تنگه هرمز و محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی را افزایش داده است. در همین حال، روسیه نیز در پی تحریم‌های غرب به دنبال گسترش بازارهای صادراتی و همکاری با کشورهای آسیایی و دیگر تولیدکنندگان انرژی است.
سران کشورهای عضو مجمع در این نشست درباره ثبات بازار، توسعه مسیرهای تازه صادرات گاز، سرمایه‌گذاری مشترک و همکاری‌های فناورانه گفت‌وگو کردند.
قرار بود در پایان اجلاس، «بیانیه مسکو» با تأکید بر امنیت عرضه گاز، همکاری میان تولیدکنندگان، تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری و کاهش نوسان‌های شدید بازار به تصویب برسد.
اجلاس مسکو نشان داد که کشورهای بزرگ صادرکننده گاز، در شرایط افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک، به دنبال هماهنگی بیشتر برای حفظ جایگاه خود در بازار جهانی انرژی هستند؛ هرچند اختلاف منافع اقتصادی و سیاسی اعضا همچنان می‌تواند مانعی در برابر همکاری‌های گسترده‌تر باشد.