درحالیکە قطر از پیشرفت مذاکرات میگوید، خبرگزاریها از حمله تازه آمریکا به قشم خبردادەاند
یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵
حمله تازه آمریکا به جزیره قشم در حالی انجام شده که تلاش‌های دیپلماتیک برای توافق میان تهران و واشنگتن ادامه دارد. دونالد ترامپ انجام حملات محدود علیه تجهیزات پدافندی ایران را تأیید کرده، اما قطر از پیشرفت مذاکرات و ادامه میانجی‌گری برای جلوگیری از گسترش جنگ خبر داده است. گزارش آکسیوس نیز از نقش فعال جی‌دی ونس در تماس‌های غیرمستقیم با ایران حکایت دارد.
ترامپ شامگاه جمعه ششم نوامبر در گفت‌وگو با خبرنگاران در وست‌پالم‌بیچ فلوریدا گفت نیروهای آمریکایی یک سامانه ضدهوایی ایران را از کار انداخته‌اند. او عملیات را «محدود» توصیف کرد و مدعی شد این اقدام در حدود ۱۵ دقیقه یا حتی پنج دقیقه انجام شده است.
در ایران، تسنیم بامداد شنبه ۱٦ آبان از گزارش‌های اولیه درباره اصابت دو موشک به قشم خبر داد. روابط عمومی ارتش نیز اعلام کرد یک پهپاد آمریکایی «ام‌کیو ۹» با آتش پدافند هوایی در آسمان جزیره هدف قرار گرفته و منهدم شده است. جزئیات رسمی خسارات و تلفات احتمالی منتشر نشده و انهدام پهپاد نیز مستقلاً تأیید نشده است.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، گفته است تلاش‌های میانجی‌گرانه برای جلوگیری از خارج شدن اوضاع منطقه از کنترل ادامه دارد. او تأکید کرده دولت آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نیز همچنان خواهان یافتن راه‌حل است و مذاکرات پیشرفت داشته است.
آل‌ثانی با ابراز اطمینان به امکان دستیابی به تفاهم گفت: «نمی‌توانیم منتظر رسیدن به توافقی کامل بمانیم؛ امیدواریم به توافقی خوب برسیم.» دوحه همچنین گزارش‌هایی را که اظهارات او را نشانه شکست مذاکرات معرفی کرده بودند، رد کرده و گفته است دو طرف همچنان برای رسیدن به توافق تلاش می‌کنند.
آکسیوس به نقل از دو منبع آگاه گزارش داده است که معاون رئیس‌جمهور آمریکا طی دو هفته گذشته در مذاکرات غیرمستقیم برای آتش‌بس و احیای گفت‌وگوهای هسته‌ای فعال بوده است.
ونس تقریباً هر روز با نخست‌وزیر قطر، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و دیگر میانجی‌ها در تماس بوده است. امکان برگزاری نشستی فنی در سطح کارشناسی میان نمایندگان ایران و آمریکا نیز بررسی شده، اما چنین نشستی هنوز برگزار نشده است. دفتر ونس درباره این گزارش اظهارنظر نکرده است.
این تماس‌ها در ادامه رایزنی‌هایی انجام می‌شود که جزئیات پیشنهاد دو روزه قطر را در مرکز توجه قرار داده است. در پیش‌نویس گزارش‌شده، آمریکا در روز نخست محاصره دریایی ایران را لغو و بخشی از دارایی‌های مسدودشده تهران را آزاد می‌کند. ایران نیز دعوت‌نامه رسمی برای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صادر می‌کند تا بازرسان بتوانند از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده بازدید کنند.
بازگشایی تنگه هرمز در روز دوم و سپس ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای، مراحل بعدی این پیشنهاد است. هدف میانجی‌ها، عبور از اختلاف دو طرف بر سر ترتیب اقدامات است؛ تهران اجرای مطالبات اقتصادی و امنیتی خود را مقدم می‌داند و واشنگتن خواهان دسترسی بازرسان و تعیین تکلیف برنامه هسته‌ای ایران است.
محسن رضایی در سفر پنجشنبه به مسکو بر مشروط بودن بازگشایی تنگه و آغاز مذاکرات به اجرای مطالبات ایران تأکید کرد. رفع محاصره دریایی، آزادسازی منابع مالی، معافیت‌های نفتی و توقف درگیری در همه جبهه‌ها از جمله لبنان، از محورهای اعلام‌شده این مطالبات است.
حمله تازه به قشم تاکنون به قطع تماس‌های دیپلماتیک منجر نشده است. قطر بر ادامه میانجی‌گری تأکید دارد و تلاش‌ها برای تنظیم ترتیب تعهدات دو طرف ادامه دارد؛ با این حال، هنوز توافق تازه‌ای برای پایان درگیری‌ها یا اجرای پیشنهاد دو روزه اعلام نشده است.