جمعه ۳۰ شهریور ۱۴۰۳

موضوع مهاجرت افغانستانی‌ها به ایران یکی از مهم‌ترین مسائل این کشور در روزهای گذشته شده است. اهمیت این موضوع تا جایی است که یکی از اولویت‌های دولت چهاردهم ایران، ساماندهی وضعیت مهاجرت اتباع خارجی و اخراج حداقل دو میلیون مهاجر غیرقانونی تا پایان سال است.

از همین رو کامران پولادی، عضو کمیسیون شورا‌های مجلس ایران درباره آخرین اقدامات دولت و مجلس این کشور برای ساماندهی اتباع خارجی گفت که همه مدیران کل کار، تعاون و رفاه اجتماعی مراکز استان‌ها موظف شده‌اند فهرستی از میزان نیازشان برای مشاغلی که اتباع خارجی می‌توانند در آن‌ها مشغول باشند را احصا کرده و به این کمیسیون ارائه کنند.
تجزیه و تحلیل داده‌های مربوط به مهاجرت افغانستانی‌ها به ایران نشان می‌دهد که مهاجران افغان نقش موثری در اقتصاد ایران در پنجاه سال گذشته داشته‌اند. آن‌ها در این سال‌ها بیشتر مشاغل سخت و زیان‌بار در بخش‌های مسکن، کشاورزی و جمع‌آوری زباله را با حداقل دستمزد برعهده داشته‌اند. همچنین این داده‌ها حکایت از آن دارد که ایرانی‌ها حاضر به انتخاب عمده مشاغلی که مهاجران افغان در ایران انجام می‌دهند، نیستند.

از همین رو این احتمال وجود دارد که خروج مهاجران افغان از بازار کار ایران، بحران اقتصادی در این کشور را تشدید کند.
حضور جوانان تحصیلکرده افغان در ایران و تمایل کارفرمایان ایرانی برای استخدام این نیروی مهاجر با دستمزد کمتر باعث شده است تا در بخش‌هایی این تصور ایجاد شود که فرصت اشتغال برای نیروهای بومی ار دست رفته است.
بنابراین طرح‌هایی مانند تقویت مرزهای شرقی ایران و کنترل بیشتر و همچنین نظم و ترتیب دادن به وضعیت مهاجران قانونی را می‌توان در این راستا ارزیابی کرد. 

برخی از صاحب‌نظران سیاسی و اجتماعی بر این نظرند که مهاجران افغانستانی مشکل ایرانیها نیستند، ونهادهای صنفی کارگری و  فعالین کارگری ایرانی مخالفتی با آنها ندارند. و تأکید بر لزوم اخراج آن‌ها نتیجه‌ای جز مهاجرستیزی نخواهد داشت.
در هر حال مهاجرت افغانستانی‌ها به ایران در حالی به پایان پنجمین دهه خود نزدیک می‌شود که مهاجران افغان همچنان با محرومیت‌های اجتماعی مواجه هستند. آن‌ها در این سال‌ها از حقوقی مانند درمان، آموزش، مالکیت و ازدواج به شکلی محروم بوده‌اند.