شنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۴

مراسم هفتمین روز درگذشت خسرو علیکردی، وکیل و فعال حقوق بشر، روز جمعه ۲۱
آذرماه با حضور جمعیتی قابل‌توجه و همچنین با شرکت شماری از چهره‌های
شناخته‌شدهٔ حقوق بشری و خانواده‌های دادخواه در مشهد برگزار شد.
حساب کاربری نرگس محمدی در شبکهٔ ایکس، نوشت: بعدازظهر جمعه ۲۱ آذر این
فعال حقوق بشر با خشونت توسط مأموران امنیتی و انتظامی بازداشت شد. همچنین
سپیده قلیان و چند نفر دیگر در این مراسم بازداشت شدند.

جواد علی‌کردی، برادر خسرو علی‌کردی در یک فایل صوتی ضمن تایید خبر بازداشت
محمدی و قلیان، اعلام کرد که ماموران لباس‌شخصی آن‌ها را مورد ضرب‌وجرح قرار
داده و با خود برده‌اند.
او در یک لایو اینستاگرامی هشدار داد تا شامگاه جمعه به جمهوری اسلامی فرصت
می‌دهد تا محمدی و دیگر بازداشت‌شدگان مراسم هفتم برادرش را آزاد کند، وگرنه
“متن محرمانه‌ای” را منتشر خواهد کرد.
ویدئوهای منتشرشده حضور پرشمار جمعیت در این مراسم و همچنین سردادن
شعارهای گوناگون علیه جمهوری اسلامی را نشان می‌دهد.
مقامات دولتی و رسانه‌های حکومتی در نخستین واکنش‌ها به این رویداد اظهارات و
اطلاعات متناقضی منتشر کردند، از بازداشت نرگس محمدی و دیگر فعالان به‌دلیل
شعارهای هنجارشکنانه تا بازداشت به‌منظور حفاظت از آنان.
در یکی از ویدئوها نرگس محمدی و سپیده قلیان دیده می‌شوند که در میان شعارهای
جمعیت به بالای یک خودرو می‌روند و شعارهایی ازجمله زنده‌باد ایران سر می‌دهند.
کمیته نوبل نروژ که برنده صلح نوبل را اعلام می‌کند، با صدور بیانیه‌ای کوتاه، از
مقامات ایران خواست محل نگهداری نرگس محمدی را روشن کنند، امنیت و سلامت او
را تضمین کنند و او را بدون قید و شرط آزاد کنند.
کمیته راهبری “ائتلاف آزادی نرگس” نیز در بیانیه‌ای بازداشت او و چند مدافع حقوق
بشر دیگر در مشهد را حمله‌ای آشکار به آزادی تجمع، آزادی مطبوعات و مدافعان
حقوق بشر در ایران خواند و تأکید کرد که بازداشت خشونت‌آمیز نرگس محمدی، عالیه
مطلب‌زاده، سپیده قلیان، هستی امیری و پوران ناظمی نشان‌دهنده‌ٔ آغاز دور تازه‌ای
از سرکوب فعالان مدنی پس از مرگ خسرو علیکردی است.
کمیته راهبری این ائتلاف توسط بنیاد نرگس، انجمن قلم آمریکا، گزارشگران بدون مرز
و سازمان مدافعان حقوق بشر هدایت می‌شود.
در ویدئوهای دیگری از رویداد روز جمعه صحنه‌هایی از حملات مأموران انتظامی و
امنیتی به شرکت‌کنندگان در مراسم و شعار دادن مردم علیه مأموران دیده و شنیده
می‌شود.
در برخی ویدئوهای منتشرشده حاضران در این مراسم را در حال سردادن شعارهای
ضدحکومتی نظیر مرگ بر دیکتاتور، نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران هستند.
ساعاتی پس از انتشار این گزارش‌ها، فرماندار مشهد خبر بازداشت فعالان مدنی را
تأیید کرد و در مورد بازداشت نرگس محمدی گفت: این بازداشت موقت با حکم دادستانی
انجام‌ شده و دلیل آن بیان شعارهای هنجارشکنانه بوده است.

براساس گزارش رسانه‌های ایران، حسن حسینی همچنین ادعا کرد در پی سر دادن
شعارها دادستانی مشهد ورود کرد و تعدادی بازداشت شدند که به‌نوعی این افراد
تحت‌الحفظ هستند و بیشتر برای حمایت از آن‌ها این کار انجام‌شده است.
فرماندار مشهد توضیح نداد که دلیل حملات مأموران به دیگر شرکت‌کنندگان در مراسم
چه بوده است. اما خبرگزاری وابسته قوه قضاییه با انتشار گزارشی مدعی شد فرمانده
نیروی انتظامی و یکی از دیگر از مأموران هنگام تلاش برای دعوت حاضرین به
آرامش با حمله تعدادی از افراد با سلاح سرد مجروح شدند که این اقدام منجر به
بازداشت تعدادی از شرکت‌کننده‌ها و مسببین شد.
همچنین مادر مریم آروین، وکیل دادگستری جان‌باخته در اعتراضات «زن نزدگی
آزادی» در سال ۱۴۰۱، پدر و عموی ابوالفضل آدینه‌زاده و همچنین کمال جعفری
یزدی در کنار جواد علیکردی، برادر خسرو علیکردی، در این مراسم حضور داشتند.
خسرو علیکردی، که مراسم بزرگداشت او روز جمعه در مشهد با برخورد مأموران
حکومتی به درگیری و خشونت کشیده شد، خود مدتی زندانی بود و در سال‌های اخیر
وکالت برخی زندانیان سیاسی و خانواده‌های دادخواه را بر عهده داشت، شامگاه جمعه
۱۴ آذر در دفتر کارش جان باخت، اما درگذشت او موجی از واکنش‌ها را مبنی بر
مشکوک بودن دلیل مرگ برانگیخت.
این در حالی است که معاون امنیتی استاندار خراسان رضوی، به‌نقل از پزشکی قانونی،
علت مرگ مشکوک خسرو علیکردی را سکته قلبی اعلام کرده است.
با این حال شمار قابل‌توجهی از وکلا و فعالان مدنی با اشاره بهجمع‌آوری دوربین‌های
مداربسته توسط مأموران بلافاصله پس از مرگ علیکردی خواستار روشن شدن
ابهامات پیرامون مرگ او شدند.
سازمان حقوق بشر ایران مستقر در نروژ اعلام کرد که «شبهه بسیار جدیِ قتل
حکومتی» دربارهٔ این مرگ وجود دارد.