جنگ و قطعی اینترنت سفرۀ زنان سرپرست خانوار را کوچک کرد؛ روایت زنان بلوچ ازخاموشی بازار صنایعدستی
جمعه ۱۵ خرداد ۱۴۰۵
جنگی که از نهم اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، برای بسیاری از صنعتگران صنایعدستی
سیستان و بلوچستان فقط یک بحران سیاسی یا امنیتی نبود بلکه بحرانی بود که مستقیم
بر سفره خانوادههایشان اثر گذاشت. حدود سه تا چهار ماه قطعی کامل اینترنت، ارتباط
سوزندوزان بلوچ را با مشتریان، فروشگاههای آنلاین و بازارهای خارج از استان
قطع کرد. بازاری که طی سالهای اخیر به مهمترین مسیر فروش صنایعدستی استان
تبدیل شده بود.
صنایعدستی بلوچستان، بهویژه سوزندوزی بلوچ، در سالهای اخیر بیش از همیشه
مورد توجه قرار گرفته بود. از نمایشگاههای داخلی تا بازارهای خارجی، هنر زنان
بلوچ آرامآرام جای خود را پیدا میکرد و بسیاری از زنان سرپرست خانوار و زنان
بدسرپرست توانسته بودند از همین راه امرار معاش کنند. اما جنگ و قطعی اینترنت،
چرخه تولید و فروش را مختل کرد.
میناشیرانی که مدیریت کارگاهی با بیش از ۲۵۰ سوزندوز را برعهده دارد به ایلنا
میگوید: نبود چشمانداز روشن برای بهبود شرایط، ادامه فعالیت را برای کارگاهها
دشوارتر کرده است. در این وضعیت هم کسبوکارها آسیب دیدهاند و هم تعداد زیادی از
زنان فعال در این حوزه بیکار شدهاند.
او ادامه میدهد: مواد اولیه چند برابر شده و از طرف دیگر شرایط اقتصادی موجود
باعث شده صنایعدستی از سبد خرید بسیاری از خانوادهها حذف شود. خیلی از
کارگاهها در مرحله توقف فعالیت قرار دارند.
زینب یکی از زنانی که سالها از راه سوزندوزی زندگی خود و فرزندانش را می
گذرانده است میگوید: تمام مشتریها از طریق فضای مجازی با ما در ارتباط بودند.
وقتی اینترنت قطع شد، سفارشها لغو شد و فروش تقریباً به صفر رسید.
او میگوید: در این مدت حتی تامین هزینههای اولیه زندگی هم سخت شده بود. ما از
همین کار نان میخوردیم. وقتی فروش نباشد، درآمدی هم نیست. خیلی از زنهایی که
با ما کار میکردند بیکار شدند.
آسیه نیز که در یکی از کارگاههای سوزندوزی فعالیت میکند، معتقد است بعد از
جنگ هم شرایط به حالت عادی برنگشته و الان هم که اینترنت وصل شده اما بازار به
حالت قبل برنگشته است. مردم اولویتشان خرید کالاهای اساسی است و صنایعدستی
برای خیلیها کالای لوکس محسوب میشود و با این وضعیت تورم تمایلی به خرید
اینجور کالاها ندارند.
به گفته او، افزایش قیمت مواد اولیه نیز فشار مضاعفی بر صنعتگران وارد کرده است:
نخ، پارچه و وسایل کار چند برابر شده و ما فروشی نداریم.
مریم یکی دیگر از این هنرمندمان میگوید: بسیاری از زنان بلوچ در این ماهها تنها
منبع درآمد خود را از دست دادهاند. خیلی از زنها سرپرست خانوارند و هیچ درآمد
دیگری ندارند. وقتی سفارش و فروش قطع شد، زندگی خیلیها دچار مشکل شد.
او ادامه میدهد: بعضی کارگاهها فعالیتشان را کم کردند و بعضی هم در آستانه تعطیلی
قرار گرفتند؛ چون نه فروش بود و نه حمایتی که بتواند بخشی از خسارتها را جبران
کند.