جمهوری اسلامی، بازی با کارت بستن تنگه هرمز
سه شنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۵
مذاکرات دولت آمریکا با جمهوری اسلامی در اسلامآباد پایتخت پاکستان در روز یکشنبه ۲۳ فروردین شکست خورد و بدون نتیجه پایان یافت. این مذاکرات به دنبال آتش بس شکننده در جنگی چهل روزه میان دولتهای آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی صورت گرفت که شامگاه سهشنبه ۱۸ فروردین همراه با تهدیدات از جانب ترامپ به مدت دو هفته اعلام گردید. مذاکره اسلامآباد عمدتأ حول فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی، تعیین سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده با غنای ۶۰ در صد، کاهش تولید و برد موشکها، عدم مداخله در امور دیگر کشورها و عدم حمایت از گروههای موسوم به “محور مقاومت” و تنگه هرمز و دیگر مسائل مورد اختلاف دو طرف انجام گرفت.
در جریان جنگ ۴۰ روزه، جمهوری اسلامی با شلیک موشک به کشتیهای تجاری و نفتکش که از تنگه هرمز عبور میکردند، عملأ موجب بسته شدن این تنگه و توقف رفت و آمد در آن گردید. بستن این شاهرگ حیاتی در منطقه خلیج، در عصری که که سرمایه داری جهانی شده موجب تشدید بحران انرژی و بالا رفتن غیرمعمول قیمتها در سراسر جهان گردیده است. به دنبال شکست مذاکرات اسلام آباد، ترامپ جمهوری اسلامی را تهدید نمود که: “در صورت نپذیرفتن خواستهای آمریکا، ایران را تحت محاصره دریایی قرار خواهد داد”.
شکست مذاکرات جمهوری اسلامی با آمریکا در اسلامآباد قابل پیشبینی بود. چون هر دو طرف اصلی این جنگ خود را پیروز جنگ می دانند. زیرا روند و توازن قوای صحنه جنگ با خواستها و محتوای متن ۱۵ مادهای آمریکا برای پایان جنگ که در واقع متن تسلیم بی قید و شرط جمهوری اسلامی بود، خوانایی نداشت. در جنگ چهل روزه، ترامپ به اهداف سیاسی خود نرسید. این جنگ که قرار بود قدرقدرتی آمریکا را به جهان نشان دهد، عملا ضعفها و محدودیتهای آمریکا را به نمایش گذاشت و سردرگمی آمریکا در عرصه استراتژیک را نشان داد. با این وجود ترامپ این شکست و ناکامی سیاسی را به رسمیت نمیشناسد و خود را پیروز جنگ می داند. این درحالی است که آمریکا نتوانست در این جنگ دولتهای اروپایی و دیگر اعضای ناتو را با خود همراه کند. علاوه بر آن در سطح جهانی و به ویژه در داخل آمریکا نیز با مخالفتهای زیاد افکار عمومی و جنبش ضد جنگ روبرو است و از هر سو تحت فشار قرار گرفته است. بدون شک در صورت تداوم و گسترش جنگ، جنبش ضد جنگ در آمریکا میتواند در جنبش ماگا (عظمت را به آمریکا باز گردانیم) شکاف ایجاد کند و دولت ترامپ را در موقعیت ضعیفتری قرار دهد.
از سوی دیگر متن ده مادهای جمهوری اسلامی و مطالباتش برای مذاکرات نیز با موقعیت بشدت بحرانی، ضربات سنگینی که رژیم در این جنگ متحمل شده، اقتصاد در معرض فروپاشی، خشم و نارضایتی عمومی، محدودیت توان نظامی و … تناسبی ندارد. در شرایط کنونی اگر چه رژیم اسلامی با استفاده از کارت بستن تنگه هرمز و در نتیجه آن افزایش قیمت نفت و گاز، بازارها و اقتصاد جهان را تحت تاثیر و دولت ترامپ را تحت فشار قرار داده است، با اینحال در موقعیتی نیست که بتواند شرایط خود در زمینه ادامه برنامه هسته ای، نگهداری اورانیوم غنی شده بالای ۶۰ درصد، ادامه برنامه های موشکی، کنترل تنگه هرمز تحت سیاست جدید، آزادی کامل دارایی ها بلوکه شده، حل بحران جنگی در لبنان و … را به طرف مقابل تحمیل کند.
درچنین شرایطی یکی از احتمالات این است که به میانجیگری دولتهای پاکستان، ترکیه و مصر آتش بس دوهفتهای که اینک یک هفته آن سپری شده با هدف انجام دور دیگر از مذاکرات تمدید گردد و حالت نه صلح نه جنگ تا مدتی ادامه یابد. البته چنین شرایطی نیز به زیان جمهوری اسلامی خواهد بود و به رغم رجز خوانیهای فرماندهان سپاه پاسداران، رژیم تحت فشار پیامد اقتصاد عمیقا بحرانی و در آستانه فروپاشی و تشدید تحریم ها خواهد بود. البته ترامپ نیز به رغم آنکه با لحنی بسیار تهدید آمیز گفته بود که در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز جنگ را وارد فاز نهایی خواهد کرد؛ تمامی پُلهای استراتژیک و نیروگاههای برق را منهدم خواهد کرد و به قول خودش “ایران را به عصر حجر باز می گرداند”، نمیخواهد جنگ را به شیوه تاکنونی ادامه دهد. دولت ترامپ در صورتی که نتواند دیگر اعضای ناتو را وارد این جنگ کند، تلاش خواهد کرد با محاصره دریایی ایران و جلوگیری از صادرات نفت و بارگیری کشتیها، فشار اقتصادی بر رژیم جمهوری اسلامی را تشدید و آن را مجبور به بازگشایی تنگه هرمز نماید. با اینحال از سرگیری و گسترش جنگ نیز همچنان یک خطر و یک احتمال واقعی است.
واضح است در چنین حالتی پیامدهای تحریمها، اوضاع معیشتی کارگران و تودههای مردم تهیدست جامعه را بیش از پیش به ورطه فقر و گرسنگی خواهد کشاند. بنابراین پایان قطعی جنگ و شرایط جنگی برای جنبش کارگری و دیگر جنبشهای اجتماعی فرصت مناسبتری فراهم خواهد کرد که با پشت سر گذاشتن خستگی و کوفتگی دوران جنگ مبارزات و فعالیتهای خود را از سرگیرند و با درس گرفتن از خیزشهای سراسری هشت سال گذشته سازمانیافته تر و آگاهانهتر و با برنامهتر وارد عمل شوند.
سخن روز: تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەله
www.facebook.com/Peshrawcpiran
www.instagram.com/Peshrawcpiran1
https://t.me/KomalaCpiranTvhttps://alternative-shorai.tv